slint - en to nl_NL translation catalogue (742 entries)

note: type: Title =
en: Slint Handbook (version 15.0)
nl_NL: Handboek Slint (versie 15.0)

note: type: Title ==
en: Introduction to Slint
nl_NL: Inleiding

note: type: Title ===
en: About Slint
nl_NL: Over Slint

note: type: Plain text
en: Slint is a https://en.wikipedia.org/wiki/Linux_distribution[Linux distribution], based on http://www.slackware.com/[Slackware], polyglot, easy to install, versatile, beginner friendly and accessible to the visually impaired.
nl_NL: Slint is een meertalige, eenvoudig te installeren, veelzijdige en beginnersvriendelijke op http://www.slackware.com/[Slackware] gebaseerde en voor visueel beperkten toegankelijke https://en.wikipedia.org/wiki/Linux_distribution[Linux distributie].

note: type: Plain text
en: A Slint system is functional out of the box and can be tailored to fit most computing requirements.
nl_NL: Een Slint systeem is na installatie volledig functioneel en kan worden aangepast om aan de meest uiteenlopende computervereisten te voldoen.

note: type: Title ====
en: Features
nl_NL: Functionaliteit

note: type: Plain text
en: Two installation modes are proposed: Automatic (the installer prepare the drive chosen by the user and install Slint on it) and Manual (The installer format the Linux partition chosen by the user, format it and install Slint on it). The installer includes a documentation.
nl_NL: Je kunt kiezen uit twee installatiemethoden: Automatisch (het installatieprogramma bereidt het door de gebruiker gekozen station voor en installeert hier Slint op) en Handmatig (het installatieprogramma geeft de gebruiker de mogelijkheid zelf het gekozen station te partitioneren en te formatteren en er Slint op te installeren). Het installatieprogramma bevat de eventueel benodigde documentatie.

note: type: Plain text
en: Slint is accessible to visually impaired users, with speech and braille, from installation to usage in a console as in graphical environments.
nl_NL: Slint is door middel van spraak en braille ook toegankelijk voor visueel beperkte gebruikers. Dit geldt voor de installatie maar ook voor het gebruik via een terminal en/of grafische omgevingen.

note: type: Plain text
en: A wide assortment of software for servers, desktops, and laptops is installed in all Slint systems, which include two graphical desktop environments: MATE and LXQt, and lightweight window managers. MATE and LXQt provide easy access to all applications and system operations, with auto-mounting of removable devices, plus notifications of available updates of installed software, immediate Internet access, stopping, rebooting, and hibernating the system.
nl_NL: Op elk Slint systeem wordt een uitgebreide collectie software voor servers, desktops en laptops geïnstalleerd inclusief de volledige grafische desktopomgevingen MATE en LXQt en een aantal lichtgewicht windowmanagers. MATE en LXQt geven gemakkelijk toegang tot alle programma's en systeembewerkingen zoals het automatisch aankoppelen van verwijderbare media, het melden van beschikbare updates voor geïnstalleerde software, directe internettoegang en het afsluiten, herstarten of in slaapstand brengen van het systeem.

note: type: Plain text
en: The language chosen will be used for internationalized applications.
nl_NL: Voor geïnternationaliseerde toepassingen zal de gekozen taal worden gebruikt.

note: type: Plain text
en: The Slint Dashboard centralizes access to hardware and system settings, packages, system tools, documentation and utilities.
nl_NL: Het Slint Dashboard centraliseert de toegang tot hardware- en systeeminstellingen, pakkettenbeheer, documentatie en (systeem)hulpprogramma's.

note: type: Plain text
en: Slint ships with many applications out of the box to create, edit, view and convert documents in various formats, communicate by email, text and audio chat, play audio and video, send and receive documents peer to peer, edit audio, video and graphical documents, develop applications. It is fully usable as a server on a console and using one of the several included desktops.
nl_NL: Slint bevat standaard veel toepassingen om documenten in verschillende formaten te maken, te bekijken en te converteren, te communiceren per e-mail, tekst- en audiochat, audio- en video af te spelen, onderling documenten te verzenden en te ontvangen, audio-, video- en grafische documenten te bewerken en applicaties te ontwikkelen. Slint is te gebruiken als een volwaardige server via een console en/of met behulp van één van de verschillende bijgeleverde desktops.

note: type: Plain text
en: Many applications are accessible to visually impaired users, a wide choice of TTS and associated voices is included, if you still need others they are easily installable, usable both in a textual environment (console) as well as on the desktop.
nl_NL: Veel toepassingen zijn met behulp van een ruime keuze aan TTS en bijbehorende stemmen toegankelijk voor visueel beperkten. Mocht je toch nog andere wensen, dan zijn die voor zowel de console als voor grafische omgevingen eenvoudig te installeren.

note: type: Plain text
en: Several in-house tools ease administration and configuration of your Slint system.
nl_NL: Verschillende interne tools vergemakkelijken het beheer en de configuratie van je Slint systeem.

note: type: Plain text
en: Many more applications are easily built installed as software packages through a simple command or a few clicks. Thousands of software packages are at your fingertips!
nl_NL: Nog veel meer applicaties zijn eenvoudig als softwarepakket via een eenvoudige opdracht of enkele muisklikken te installeren. Duizenden softwarepakketten zijn binnen handbereik!

note: type: Plain text
en: Slint users are notified about upgrades of installed packages as soon as available, easily installed upon request. This keeps your system safe.
nl_NL: Als Slint gebruiker wordt je op de hoogte gehouden van upgrades voor de geïnstalleerde pakketten als deze beschikbaar zijn en indien gewenst worden deze geïnstalleerd. Dit houdt je systeem veilig.

note: type: Plain text
en: Default preferred applications settings are provided and can be easily customized.
nl_NL: De standaard ingestelde voorkeurstoepassingen kunnen naderhand eenvoudig worden aangepast.

note: type: Title ====
en: Content, versions and release model
nl_NL: Inhoud, versies en release-model.

note: type: Plain text
en: The Slint installer provides only a complete installation.
nl_NL: Het Slint installatieprogramma voorziet alleen in een volledige installatie.

note: type: Plain text
en: Slint follows a "semi-rolling" release model, meaning that during the life cycle of a given version, in addition to updates as security fixes and major bug fixes, some software are selectively updated to bring enhancements, and added to bring new features. This is the case for software contributing to make Slint accessible to the blind, like screen readers.
nl_NL: Slint volgt een "semi-rolling release model" wat betekent dat gedurende de levenscyclus van een bepaalde softwareversie niet alleen beveiligingsupdates en grote bugfixes maar ook selectieve software-updates met verbeteringen en nieuwe features worden geïnstalleerd. Dit geldt met name voor de software die Slint toegankelijk maakt voor slechtzienden zoals schermlezers.

note: type: Plain text
en: We recommend that users switch to a new version as soon as possible after its release. We recommend that they do a full backup of all data they want to keep followed by a an installation a new and a restoration of the backup.
nl_NL: We adviseren gebruikers zo snel mogelijk naar de laatst beschikbare versie over te stappen. Hierbij raden we aan een volledige backup van je waardevolle gegevens te maken en deze na de installatie weer terug te zetten.

note: type: Title ===
en: About this book, other sources of information
nl_NL: Over dit boek en andere informatiebronnen

note: type: Plain text
en: This book is intended for the Slint newcomer whom it guides through its installation process and usage. The concepts and conventions specific to Slint and common in Linux distributions are presented and a glossary is annexed.
nl_NL: Dit boek is bedoeld om de beginnende Slint-gebruiker te helpen bij de installatie en het gebruik van Slint. De concepten en afspraken specifiek voor Slint en andere Linux-distributies komen aan bod en er is een woordenlijst.

note: type: Plain text
en: We try to accommodate folks coming from Windows or MacOS as users of another distribution like Ubuntu.
nl_NL: We proberen gebruikers van Windows en MacOS, maar ook die van andere distributies zoals Ubuntu zo veel mogelijk tegemoet te komen.

note: type: Plain text
en: Documentation about installed software is generally available in a Slint system. We will state in this book how to access it.
nl_NL: Op een Slint systeem is voor de meeste geïnstalleerde softwarepakketten documentatie aanwezig. We zullen in dit boek aangeven waar je die kunt vinden.

note: type: Plain text
en: Other sources of information are available:
nl_NL: Andere informatiebronnen zijn:

note: type: Plain text
en: The information often provided in their website by the authors of software included in Slint.
nl_NL: De informatie op de website van de makers van de in Slint opgenomen software.

note: type: Plain text
en: http://docs.slackware.com/[The Slackware documentation project] and particularly its http://docs.slackware.com/howtos:start[HOWTO articles] Many are applicable directly to Slint, some adaptations and updates can be necessary.
nl_NL: http://docs.slackware.com/[Het Slackware documentatieproject] en dan met name de http://docs.slackware.com/howtos:start[HOWTO artikelen]. Veel hiervan zijn rechtstreeks van toepassing op Slint, sommige in aangepaste vorm.

note: type: Plain text
en: Beyond the Arch distribution, the ArchWiki provides often helpful article on software also shipped in Slint. For instance searching "arch wiki mate" leads to https://wiki.archlinux.org/index.php/MATE[this page about MATE]. Caveat: the information provided can need to be adapted as Slint and Arch differ on some regards. For instance Arch uses systemd as init system and a given software can be configured differently by default in Slint and Arch.
nl_NL: De ArchWiki biedt behalve voor de Arch distributie zelf veel nuttige artikelen over software die ook in Slint aanwezig is. Het zoeken naar "arch wiki mate" bijvoorbeeld leidt naar https://wiki.archlinux.org/index.php/MATE[deze pagina over MATE]. Let op: de hier aanwezige informatie geldt soms in aangepaste vorm omdat Slint en Arch op sommige punten van elkaar verschillen. Arch gebruikt bijvoorbeeld systemd als init-systeem en het kan zijn dat bepaalde software in Slint en Arch standaard verschillend moet worden geconfigureerd.

note: Support type: Plain text
en: And of course an Internet search engine can often help find answers to questions and solutions to issues.
nl_NL: En natuurlijk kan een zoekmachine via internet vaak helpen antwoorden te vinden op vragen en bij het oplossen van problemen.

note: type: Title ===
en: Support
nl_NL: Ondersteuning

note: type: Plain text
en: You can get help through these channels:
nl_NL: Hulp kun je vinden via deze kanalen:

note: type: Plain text
en: The Slint mailing list is the primary support channel. To register, email slint-request@freelists.org with as subject: 'subscribe' then answer the confirmation email that you will receive. Then, to know more email slint-request@freelists.org with as subject 'commands' or 'help'. After registration, email slint@freelists.org.
nl_NL: De Slint mailing list is het primaire support kanaal. Je kunt je hiervoor registreren door een e-mail te sturen naar slint-request@freelists.org met het onderwerp: 'subscribe' en vervolgens de ontvangen bevestigingsmail te beantwoorden. Stuur voor meer informatie een e-mail naar slint-request@freelists.org met als onderwerp 'commands' of 'help'. Na registratie kun je voor je vragen e-mailen naar slint@freelists.org.

note: type: Plain text
en: The archives of the mailing list are available https://www.freelists.org/archive/slint[here].
nl_NL: De archieven van de mailing list die https://www.freelists.org/archive/slint[hier] beschikbaar zijn.

note: type: Plain text
en: On IRC: chat on the #slint channel, server irc.libera.chat, no registration needed.
nl_NL: Op IRC: chat via het #slint kanaal, server irc.libera.chat, registratie hiervoor is niet nodig.

note: type: Plain text
en: Mumble: server slint.fr (on appointment taken through another channel).
nl_NL: Mumble: server slint.fr (op afspraak die je maakt via een ander kanaal).

note: type: Plain text
en: The https://forum.salixos.org/viewforum.php?f=44[Slint forum] kindly hosted by our friends at Salix (another Slackware derivative). Registration needed.
nl_NL: Het https://forum.salixos.org/viewforum.php?f=44[Slint forum]: gehost door onze vrienden bij Salix (een andere Slackware afgeleide). Hiervoor moet je je wel registreren.

note: type: Plain text
en: To find out more, see the links under Information in the Slint Dashboard or just type: slint-doc in a terminal after installation.
nl_NL: Volg voor meer informatie de links onder Informatie op het Slint Dasboard of typ na installatie gewoon slint-doc in een terminal.

note: type: Title ===
en: Translation and other contributions to the Slint project
nl_NL: Vertaling en andere bijdragen aan het Slint-project

note: type: Plain text
en: Slint need translators! If you want to participate to the translation effort, read the instructions in https://slint.fr/doc/translate_slint.html[Translate Slint].
nl_NL: Slint zoekt vertalers! Lees als je wilt helpen met vertalen de instructies in https://slint.fr/doc/translate_slint.html[Vertaal Slint].

note: type: Plain text
en: The translation files are hosted on https://crowdin.com/project/slint[Crowdin].
nl_NL: De vertaalbestanden worden gehost op https://crowdin.com/project/slint[Crowdin].

note: Acknowledgments type: Plain text
en: If you want to contribute to Slint for other tasks, just post in the mailing list or drop a line to: didieratslintdotfr. Of course translators are welcome on the mailing list too!
nl_NL: Als je aan het Slint-project wilt bijdragen door te helpen met andere taken kun je posten op de mailing list of stuur je een mail naar: didieratslintdotfr. Uiteraard zijn vertalers ook welkom op de mailing list!

note: type: Title ===
en: Acknowledgments
nl_NL: Dankwoord

note: type: Plain text
en: The Slint project exists mainly through to the hard work of the Slint translators and other contributors, thanks to all of you!
nl_NL: Het Slint-project bestaat vooral dankzij het werk van de vertalers van Slint en andere bijdragers, bedankt allemaal!

note: type: Plain text
en: Thanks to George Vlahavas for his advice and tools, to the contributors to the SlackBuilds.org project, who help building so many additional software.
nl_NL: Dank ook aan George Vlahavas voor zijn advies en tools en aan de medewerkers van het SlackBuilds.org project, met wiens hulp veel extra software voor Slackware en afgeleiden kan worden gecompileerd.

note: type: Plain text
en: Slint is based on Slackware, brought by Patrick J. Volkerding and contributors. Thanks! I encourage all Slint users to contribute to Slackware funding, and also to donate to the Salix project.
nl_NL: Slint is gebaseerd op Slackware dat is ontwikkeld door Patrick J. Volkerding en zijn team. Bedankt! Ik moedig alle Slint gebruikers aan door middel van een donatie financieel bij te dragen aan Slackware en Salix.

note: type: Plain text
en: The Slint repositories are kindly hosted for free by Darren 'Tadgy' Austin. I encourage all Slint users to contribute to funding the host https://slackware.uk/
nl_NL: De Slint repositories worden gratis gehost door Darren 'Tadgy' Austin. Ik moedig alle Slint gebruikers aan bij te dragen aan de financiering van de host https://slackware.uk/

note: type: Plain text
en: Links for financial contributions:
    https://www.patreon.com/slackwarelinux[Become a Slackware patron] or https://paypal.me/volkerdi[Support Slackware]
    Follow the links on top of http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/[this page] to support Slackware UK
    https://salixos.org/donations.html[Donations to Salix]
nl_NL: Links voor financiele bijdragen:
    https://www.patreon.com/slackwarelinux[Become a Slackware patron] or https://paypal.me/volkerdi[Support Slackware]
    Volg de links bovenaan http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/[deze pagina] om Slackware UK te steunen
    https://salixos.org/donations.html[Donations to Salix]

note: type: Title ==
en: Install Slint
nl_NL: Slint installeren

note: type: Plain text
en: This part of the HandBook walks through the process of downloading Slint, verifying the ISO image with a check-sum, writing the ISO to an installation medium, partitioning your hard disk, and briefly describes the installation process.
nl_NL: Dit deel van het handboek doorloopt het proces van het downloaden van Slint, het controleren van het ISO-beeldbestand met een controlesom, het schrijven van het ISO-bestand naar een installatiemedium, het partitioneren van je harde schijf en beschrijft in het kort het installatieproces zelf.

note: type: Title ===
en: Requirements
nl_NL: Vereisten

note: type: Plain text
en: The current Slint version can be installed on computers meeting these requirements:
nl_NL: De huidige Slint versie kan worden geïnstalleerd op computers die aan de volgende eisen voldoen:

note: type: Plain text
en: Architecture: x86_64 (64-bit CPU), also known as AMD64
nl_NL: Architectuur: x86_64 (64-bit CPU), ook bekend als AMD64

note: type: Plain text
en: In Auto partitioning mode a disk drive of size at least 50G
nl_NL: Voor het automatisch partitioneren een harde schijf van minimaal 50G

note: type: Plain text
en: In Manual partitioning mode a partition of type Linux of size at least 50G, an EFI system partition and a BIOS boot partition on the same disk drive.
nl_NL: Voor het handmatig partitioneren een Linux partitie van minimaal 50G, een EFI systeempartitie en een BIOS partitie op dezelfde schijf.

note: type: Plain text
en: Slint can be installed on these kinds of drives: hard drives, SSD, NVME, eMMC, USB sticks, SD cards (preferably in USB enclosures).
nl_NL: Slint kan worden geïnstalleerd op harde schijven, SSD's, NVME's, eMMC's, USB-sticks en SD-cards (bij voorkeur in een USB behuizing).

note: type: Plain text
en: RAM: at least 2G
nl_NL: RAM: minstens 2G

note: type: Plain text
en: a DVD drive or an USB slot available, with ability of the firmware to boot a DVD or USB stick. A blank DVD or a 5G or more USB stick can be used as installation media
nl_NL: Een beschikbare DVD-drive of USB aansluiting met firmware waarmee van DVD of USB-stick kan worden opgestart. Een lege beschrijfbare DVD of een USB-stick van minimaal 5G kunnen als installatiemedium worden gebruikt

note: type: Plain text
en: Secure boot should be disabled to install Slint.
nl_NL: Secure Boot moet zijn uitgeschakeld om Slint te kunnen installeren.

note: type: Title ===
en: Features of the installer
nl_NL: Functies van het installatieprogramma

note: type: Plain text
en: The installer is a "live system", running in memory: it will not modify an installed system, unless and until you tell it to.
nl_NL: Het installatieprogramma is een "live systeem" dat in het geheugen wordt uitgevoerd: er zal niets aan het al geïnstalleerde systeem worden gewijzigd tenzij en totdat jij daar opdracht toe geeft.

note: type: Plain text
en: For blind users the installer is fully usable with Braille, and speech using the Speakup screen reader.
nl_NL: Het installatieprogramma is voor visueel beperkte gebruikers volledig met braille en spraak te gebruiken met behulp van de "Speakup" schermlezer.

note: type: Plain text
en: It includes all needed utilities to prepare the needed partitions prior to an installation in Manual partitioning mode.
nl_NL: Het beschikt over alle benodigde tools om de vereiste partities tijdens handmatige installatie voor te bereiden.

note: type: Plain text
en: The Auto mode of installation instead just needs user to answering questions and provide a contextual help about them.
nl_NL: In automatische installatiemodus hoeft de gebruiker alleen vragen in contextuele vorm te beantwoorden.

note: type: Plain text
en: If installed alone on a removable device connected through USB, Slint is portable, i.e. usable on any computer able to boot off an USB drive beyond the computer used to install it. For instance if installing on an USB stick you can just plug the stick in a computer to run it.
nl_NL: Als Slint als enige OS op een verwijderbaar medium verbonden via USB wordt geïnstalleerd is het "portable".
    D. w. z. bruikbaar op iedere computer die vanaf USB kan opstarten.

note: type: Plain text
en: The installer can encrypt the drive where Slint is installed alone. This prevents the steal of data it contains in case of loss or theft of the machine, or of a removable drive.
nl_NL: Het installatieprogramma kan de schijf waarop Slint als het enige systeem is geïnstalleerd/n
    versleutelen. Dit voorkomt diefstal van de gegevens die er op aanwezig zijn in geval van verlies/n
    of diefstal van de machine of van een verwijderbaar apparaat.

note: type: Plain text
en: Slint can be installed in its own drive, and in manual partitioning mode alongside another system.
nl_NL: Slint kan op zijn eigen partitie maar tijdens handmatige installatie ook op een bestaande partitie naast een ander hierop aanwezig systeem worden geïnstalleerd.

note: type: Title ===
en: Preparation
nl_NL: Voorbereiding

note: type: Plain text
en: <<download_and_verify,Download and verify a Slint ISO image>>
    <<write_the_iso,Write the ISO image on an Installation Medium>>
    <<prepare_partitions_for_Slint,Optionally, prepare partitions for Slint>>
nl_NL: <<download_and_verify,Download en controleer Slint ISO image>>
    <<write_the_iso,Schrijf de ISO image naar een installatiemedium>>
    <<prepare_partitions_for_Slint,Optioneel, maak partities voor Slint>>

note: type: Title ====
en: Download and verify a Slint ISO image
nl_NL: Downloaden en controleren van een Slint ISO-beeldbestand

note: type: Plain text
en: The latest version of the Slint distribution is 15.0
nl_NL: De laatste versie van de Slint-distributie is 15.0

note: type: Plain text
en: The latest installation ISO image is always available in https://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/iso[this directory]
nl_NL: De laatste installatie-image is altijd beschikbaar op https://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/iso[deze locatie]

note: type: delimited block =
en: As long as you are running Slint version 15.0 there is no need to re-install when a new ISO is provided, as it only brings new features of the installer and new or and upgraded packages that you can also get keeping your system up to date.
nl_NL: Als je Slint versie 15.0 al gebruikt is het niet nodig om helemaal opnieuw te installeren bij het beschikbaar komen van een nieuwe ISO-image omdat deze slechts nieuwe functies aan het installatieprogramma en geüpgradede pakketten toevoegt die ook bij het reguliere up to date houden van je systeem worden geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: The file name of the ISO indicated below is just an example, that you will adapt to the current name when downloading.
nl_NL: De bestandsnaam van onderstaand ISO-beeldbestand is bedoeld als voorbeeld en dien je tijdens het downloaden te wijzigen in de actuele naam.

note: type: Plain text
en: If you are running Windows, an Internet search with as argument "check sha256sum windows" will tell you how to proceed.
nl_NL: Een internet zoekopdracht "check sha256sum windows" vertelt je hoe je het ISO-beeldbestand onder Windows kunt controleren.

note: type: Plain text
en: If you are running Linux you can download the ISO image and its sha256 checksum typing:
nl_NL: Als je Linux gebruikt kun je het ISO-beeldbestand en de sha256 checksum met de volgende opdrachten downloaden:

note: type: Plain text
en: To check the integrity of the downloaded files type this command:
nl_NL: Om de integriteit van de gedownloade bestanden te controleren, typ je de volgende opdracht:

note: type: Plain text
en: The result should be : OK
    Else, redo the downloads.
nl_NL: Het resultaat moet zijn : OK
    Download anders de bestanden opnieuw.

note: type: Title ====
en: Write the ISO image on an Installation Medium
nl_NL: Het ISO-beeldbestand naar een installatiemedium schrijven

note: type: Plain text
en: You can use either a DVD or an USB stick as installation media.
nl_NL: Je kunt een DVD of een USB-stick als installatiemedium gebruiken.

note: type: Title =====
en: Make a Bootable USB Stick
nl_NL: Een opstartbare USB-stick maken

note: type: Plain text
en: On a ++Linux++ system, plug in the USB stick, and check it's name with the following command:
nl_NL: Steek de USB-stick op een ++Linux++ systeem in een USB-poort en controleer de apparaatnaam ervan met de volgende opdracht:

note: type: delimited block -
en: lsblk -o model,name,size,fstype,mountpoint
nl_NL: lsblk -o model,name,fstype,mountpoint

note: type: delimited block =
en: Carefully review the output of the command to make sure that you will not type the name of a hard disk partition instead of the name of your USB stick. All previous content of the USB stick or a mistaken hard disk partition will be **LOST** and **IRRECOVERABLE**.
nl_NL: Controleer zorgvuldig de uitvoer van het commando om er zeker van te zijn dat je niet de apparaatnaam van een harde schijfpartitie invoert in plaats van de apparaatnaam van je USB-stick. Alle aanwezige gegevens op de USB-stick of op een foutief gekozen harde schijfpartitie zullen **ONHERSTELBAAR VERLOREN GAAN**.

note: type: Plain text
en: Let's assume that the name of the USB stick be /dev/sdb. It could be named otherwise, so don't copy blindly the following command. The command syntax to write the Slint ISO to a USB stick that resides at /dev/sdb is as follows:
nl_NL: Stel dat de apparaatnaam van de USB-stick /dev/sdb is. Deze naam kan op jouw systeem anders zijn dus neem de volgende opdracht niet blind over. De schrijfwijze van het commando om het Slint ISO-beeldbestand naar een USB-stick te schrijven die zich in /dev/sdb bevindt is als volgt:

note: type: delimited block =
en: The above command assumes **if=** points to the path of the Slint ISO and **of=** points to the name of the USB stick. These values may differ on your system.
nl_NL: In het bovenstaande commando verwijst **if=** naar het pad van het Slint ISO-beeldbestand en **of=** naar de apparaatnaam van de USB-stick. Die kunnen voor jouw systeem dus anders zijn.

note: type: Plain text
en: On ++Windows++ use an application like http://rufus.akeo.ie/[Rufus]. It is free and open source.
nl_NL: Onder ++Windows++ kun je het programma http://rufus.akeo.ie/[Rufus] gebruiken. Het is gratis en open-source.

note: type: Title =====
en: Make a Bootable DVD Disc
nl_NL: Een opstartbare DVD maken

note: type: Plain text
en: On a ++Linux++ system insert the DVD and type the following command:
nl_NL: Plaats op een ++Linux++ systeem de beschrijfbare DVD in het station en typ de volgende opdracht:

note: type: Plain text
en: Be sure to enter the full path to the Slint ISO on your filesystem.
nl_NL: Zorg ervoor dat je het volledige pad naar het Slint ISO-beeldbestand opgeeft.

note: type: Plain text
en: On ++Microsoft Windows 2000/XP/Vista/7++ you can write to a DVD using the application http://infrarecorder.org/[InfraRecorder]. It is free and open source.
nl_NL: Onder ++Microsoft Windows 2000/XP/Vista/7++ kun je een DVD maken met het programma http://infrarecorder.org/[InfraRecorder]. Het is gratis en open-source.

note: type: Plain text
en: On ++Microsoft Windows 7/8/10++ you can use the utility that is shipped with Microsoft Windows.
nl_NL: Onder ++Microsoft Windows 7/8/10++ kun je gebruik maken van het hulpprogramma dat bij Microsoft Windows wordt meegeleverd.

note: type: Plain text
en: Right-click the ISO file and select Burn disk image (if on Windows 11, slecet Show more optison first (Shift+f10)
nl_NL: Rechtsklik op het ISO-beeldbestand en selecteer Brand beeldbestand (of onder Windows 11, selecteer Meer opties (Shift+f10)

note: type: Plain text
en: To make sure the ISO was burned without any errors, select Verify disc after burning.
nl_NL: Om te controleren of de ISO zonder fouten werd gebrand selecteer je Controleer schijf na het branden.

note: type: delimited block =
en: Instructions not checked by the writer.
nl_NL: Instructies niet gecontroleerd door het schrijfprogramma.

note: Prepare type: Title ====
en: Optionally, prepare partitions for Slint
nl_NL: Optioneel het voorbereiden van de Slint partities

note: type: Plain text
en: In this document 'format' a partition means: create a file system in it to manage the files it will contain.
nl_NL: Een partitie 'formatteren' betekent hier: het maken van een bestandssysteem om de bestanden die het bevat te kunnen beheren.

note: type: Plain text
en: If after having type 'start' you type 'm' for manual partitioning you will first select the root system partition, which will be mounted as "/", then the type of its file system among: btrfs, ext4, xfs.
nl_NL: Na het typen van 'start' type je 'm' voor handmatig partitioneren en selecteer je als eerste de root systeempartitie aangekoppeld op "/" en het te gebruiken bestandssysteem waaronder btrfs, ext4, xfs.

note: type: Plain text
en: The installer lists for selection only partitions of size at least 50G and of Linux (can also be named Linux filesystem), not encrypted. This partition may be formatted or not, but in any case its content will be wiped out and a new file system generated by the installer.
nl_NL: Het installatieprogramma toont een keuzelijst met alleen niet versleutelde Linux partities (ook wel Linux bestandssysteem genoemd) van minimaal 50G. Deze mag al geformatteerd zijn maar alle bestanden hierop zullen bij het maken van het nieuwe bestandssysteem verloren gaan.

note: type: Plain text
en: In addition the Manual partitioning mode require on the same drive as the root system partition:
nl_NL: Handmatige partitionering vereist op de schijf met het root bestandssyteem ook de aanwezigheid van:

note: type: Plain text
en: A partition of type BIOS boot partition, of size at least 3M and not formatted.
nl_NL: Een niet geformatteerde BIOS opstartpartitie van minimaal 3M.

note: type: Plain text
en: A partition of type EFI system, with at least 32M free space in it, formatted with a 'fat' (or 'vfat') file system as required by the UEFI specification
nl_NL: Een volgens de UEFI specificatie 'fat' (of 'vfat') geformatteerde EFI systeempartitie van minimaal 32M

note: type: Plain text
en: Using for Slint existing partitions or creating them is up to the user. Already installed systems using the BIOS boot and the EFI partitions will not be affected, only the root partition will be (re)formatted.
nl_NL: Het gebruik van bestaande Slint partities of het maken hiervan is aan de gebruiker. Reeds geïnstalleerde systemen met BIOS opstart en EFI partities blijven intact, alleen de root partitie zal (opnieuw) worden geformatteerd.

note: type: Plain text
en: The installer includes several partitioning applications: cfdisk, fdisk, sfdisk, cgdisk, gdisk, sgdisk, parted. The applications with "g" in their name can handle only gpt, parted can handle DOS partition tables as well as GPT. fdisk, cfdisk and sfdisk can handle DOS partition tables. In addition, wipefs (to erase previous partition table and file system signatures) and partprobe (to inform the kernel of a partition table changes) are available.  The blkid and lsblk applications display information about block devices and partitions.
nl_NL: Het installatieprogramma bevat diverse partioneringsprogramma's: cfdisk, fdisk, sfdisk, cgdisk, gdisk, sgdisk en parted. De programma's met een "g" in hun naam kunnen alleen overweg met GPT schijven, parted met zowel DOS als GPT partities. fdisk, cfdisk en sfdisk kunnen overweg met DOS partities. Ook zijn wipefs (om bestaande partitietabellen en bestandssysteemhandtekeningen te wissen) en partprobe (om de kernel te informeren over partitiewijzigingen) aanwezig. De programma's blkid en lsblk geven informatie weer over block devices en partities.

note: Installation type: Plain text
en: Of course you may also create the partitions form another system before starting the installer.
nl_NL: Uiteraard kun je de partities ook vanaf een ander systeem maken voordat je het installatieprogramma start.

note: type: Title ===
en: Slint Installation
nl_NL: Slint installatie

note: type: Plain text
en: <<Start_of_the_installation,Start of the installation>>
    <<Overview_of_Slint_Installation,Overview of the installation process>>
    <<Usage_of_the_installer,Usage of the installer>>
    <<Encryption,Slint with an encrypted root partition>>
    <<Speakup,Key bindings for the Speakup screen reader>>
    <<first_steps_after_installation,First steps after installation>>
nl_NL: <<Start_of_the_installation,De installatie starten>>
    <<Overview_of_Slint_Installation,Overzicht van het installatieproces>>
    <<Usage_of_the_installer,Gebruik van het installatieprogramma>>
    <<Encryption,Slint op een versleutelde root partitie>>
    <<Speakup,Sneltoetsen voor de Speakup schermlezer>>
    <<first_steps_after_installation,Eerste stappen na de installatie>>

note: type: Title ====
en: Start of the installation
nl_NL: De installatie starten

note: type: Plain text
en: If need be, setup the firmware of the machine to boot off the DVD or USB stick that you have prepared.
nl_NL: Stel indien nodig de firmware van de machine in om van een voorbereidde DVD of USB-stick op te kunnen starten.

note: type: Plain text
en: Insert the installation media (DVD or USB stick) and reboot your machine. To help blind users a tune is heard when the boot menu is displayed.
nl_NL: Plaats het installatiemedium (DVD of USB-stick) en start de computer opnieuw op. Voor slechtzienden klinkt een geluid wanneer het opstartmenu wordt weergegeven.

note: type: Plain text
en: Start the installer just pressing Enter.
nl_NL: Start het installatieprogramma door op Enter te drukken.

note: type: Plain text
en: The installer will first probe you sounds cards.
nl_NL: Het installatieprogramma zal eerst je geluidskaarten proberen te detecteren.

note: type: Plain text
en: This can help setting a working one as default, and also is used for speech during installation used by some blind users.
nl_NL: Dit laat je een werkende geluidskaart als standaard instellen en gebruiken voor spraak tijdens de installatie door visueel beperkte gebruikers.

note: type: Plain text
en: If the installer finds more than one sound card it will say in English for each:
    press Enter to choose this sound board <sound card id>
    Press enter as soon as hear that, to confirm that the proposed sound card is working. This setting will be saved in the new system in /etc/asound.conf.
nl_NL: Als het installatieprogramma meer dan één geluidskaart vindt zegt het in het engels voor elke kaart: press Enter to choose this sound board <sound card id>
    Druk Enter zodra je dit hoort om te bevestigen dat je de kaart wilt gebruiken en dat deze werkt. Deze instelling wordt op het nieuwe systeem opgeslagen in /etc/asound.conf.

note: type: Plain text
en: At the next step, when asked you will confirm (typing s) or deny (just pressing Enter) that you want speech during installation. Braille is always available during installation.
nl_NL: Bij de volgende stap bevestig je dat je tijdens de installatie spraak wilt gebruiken (typ s en Enter) of niet (alleen Enter). Braille is tijdens de installatie altijd beschikbaar.

note: type: Plain text
en: You will then choose, confirm or change the language used during installation. Then all screens will be in the chosen language if the translation into this language is complete.
nl_NL: Vervolgens kun je de tijdens de installatie te gebruiken taal kiezen of wijzigen. Het installatieprogramma wordt dan verder in de gekozen taal weergegeven mits de vertaling in die taal compleet is.

note: type: Plain text
en: If you need to append additional kernel parameters to the boot command line, before pressing Enter do what follows :
nl_NL: Als je extra kernel-parameters wilt meegeven aan de boot opdrachtregel doe je het volgende voor je op Enter drukt:

note: type: delimited block =
en: Be aware that the US keyboard map will be in use when typing.
    Ctrl+x mean "Press and hold the Ctrl or Control key like if it was a Shift key then press the X key"
nl_NL: Wees je er van bewust dat tijdens het typen US toetsenbordindeling gebruikt wordt.
    Ctrl+x betekent "Houdt de Ctrl of Control toets ingedrukt alsof het de Shift-toets is en druk de x-toets"

note: type: delimited block -
en: Press the e key
    Press the down arrow three times
    Press the End key
    Press the space bar
    Type the kernel parameters (examples below)
    Press Ctrl+X to boot (do not press Enter!)
    Press Enter to boot.
nl_NL: Druk op de e-toets
    Druk drie keer op pijl omlaag
    Druk op de End-toets
    Druk op de spatiebalk.
    Typ vervolgens de kernel parameters (zie voorbeelden hieronder)
    Ctrl+x om op te starten (druk nog geen Enter!)
    Druk dan pas op Enter om te starten.

note: type: Plain text
en: For instance to configure the speakup driver for your hardware synthesizer you could type a kernel parameter like:
nl_NL: Om bijvoorbeeld de speakup driver voor je hardware synthesizer te configureren, zou je de volgende kernel parameter kunnen typen:

note: type: Plain text
en: You can also include in the boot command line the settings for your Braille device, in this form:
nl_NL: Je kunt op de boot opdrachtregel ook op de volgende manier de instellingen voor je braille-apparaat opgeven:

note: type: Plain text
en: For instance to install with a Papenmeier device connected through USB with a French text table type:
nl_NL: Een Papenmeier apparaat met een Franse teksttabel dat via USB aangesloten is installeer je bijvoorbeeld als volgt:

note: type: delimited block -
en: brltty=pm,usb:,fr_FR
nl_NL: brltty=pm, usb:,fr_FR

note: type: Plain text
en: A braille device connected through USB should always be recognized, maybe just the text table won't be the good one if you didn't enter the settings at first.
nl_NL: Een via USB verbonden braille apparaat zou altijd moeten worden herkend, alleen de taal zou niet goed kunnen zijn als je deze niet vooraf hebt ingesteld.

note: type: Plain text
en: In any case, as there is no timeout, booting will only begin when you press [Enter].
nl_NL: Aangezien er geen time-out is, zal het opstarten pas beginnen als je op [Enter] drukt.

note: Overview type: Plain text
en: Speech and Braille are available at the beginning of installation.
nl_NL: Spraak en Braille zijn beschikbaar vanaf het begin van de installatie.

note: type: Title ====
en: Overview of the installation process
nl_NL: Overzicht van het installatieproces

note: type: Plain text
en: The installer first probes the existing drives and partitions to assess the possibilities and options of installation and let you choose between an automatic or manual preparation of the partitions used by Slint.
nl_NL: Het installatieprogramma detecteert als eerste de aanwezige schijven en partities voor mogelijke installatie-opties en laat je kiezen tussen het automatisch of handmatig voorbereiden van de door Slint te gebruiken partities.

note: type: Plain text
en: If you choose 'manual' you are presented the Linux partitions where Slint could be installed (size at least 50G), select one of them and choose the type of the file system that the installer will create in it: btrfs, ext4 or xfs as mentioned in <<prepare_partitions_for_Slint,Optionally prepare partitions for Slint>>
nl_NL: Als je "handmatig" kiest krijg je een lijst te zien met Linux partities (van minimaal 50G) waarop Slint kan worden geïnstalleerd. Selecteer de gewenste partitie en het type bestandssysteem dat er op zal wordt gemaakt: btrfs, ext4 of xfs zoals aangegeven in <<prepare_partitions_for_Slint,Optioneel voorbereiden van partities voor Slint>>

note: type: Plain text
en: If you choose 'auto' you are presented the drives where Slint could be installed (size at least 50G), and the file system will be of type btrfs.
nl_NL: Als je 'auto' kiest, krijg je de stations te zien waarop Slint kan worden geïnstalleerd (ten minste 50G groot) en zal het btrfs bestandssysteem worden gebruikt.

note: type: Plain text
en: In case of btrfs; sub-volumes will created for / /home and /snapshots with files compressed, and /swap to host a swap file. 'Copy on write' will ease making snapshots and possibly revert a faulty system update. Tools to manage the snapshots are included in Slint.
nl_NL: In het geval van btrfs worden subvolumes met gecomprimeerde bestanden aangemaakt voor//home en /snapshots en /swap voor een swap bestand. Met 'Copy on write' is het mogelijk snapshots te maken en een mislukte systeem-update ongedaan te maken. Tools voor het beheren van de snapshots zijn in Slint aanwezig.

note: type: Plain text
en: In both modes the user chooses which existing Linux and Windows partitions will be automatically mounted after booting Slint, and their mount points names, easing access to exiting systems and data from Slint.
nl_NL: In beide modi kiest de gebruiker welke bestaande Linux-en Windows-partities automatisch worden aangekoppeld na het opstarten van Slint en de namen van de aankoppelpunten wat de toegang tot bestaande systemen en gegevens vanuit Slint vergemakkelijkt.

note: type: Plain text
en: Then the user is proposed to encrypt the root system partition, to prevent data steal in case of loss or theft of the machine or the drive where Slint is installed. If accepted the installer records the passphrase allowing to unlock this partition. The user will when typing it at boot time when requested by GRUB to display the boot menu.
nl_NL: Vervolgens wordt de gebruiker voorgesteld om de root systeempartitie te versleutelen waarmee gegevensverlies kan worden voorkomen in geval van verlies of diefstal van de machine of het station waarop Slint is geïnstalleerd. Indien positief bevestigd legt het installatieprogramma de wachtwoordzin vast waarmee deze partitie kan worden ontgrendeld. De gebruiker zal hier tijdens het opstarten door GRUB om worden gevraagd om het opstartmenu weer te geven.

note: type: Plain text
en: After all that the installer summarizes your choices and let you confirm them or not. Up to this point no modification will have been done to the installed systems and data so you can safely deny, then type start again or just reboot without any harm.
nl_NL: Uiteindelijk toont het installatieprogramma de door jou gemaakte keuzes en vraagt je die al dan niet te bevestigen. Tot nu toe is er nog niets aan het geïnstalleerde systeem gewijzigd zodat je veilig kunt annuleren en zonder gevolgen opnieuw 'start' kunt typen of opnieuw kunt opstarten.

note: type: Plain text
en: Then auto partitioning is done case occurring, the Slint root partition is encrypted if requested, the root partition is formatted and the first software packages are installed.
nl_NL: Dan wordt, in geval van auto-partitionering, de Slint rootpartitie versleuteld indien gewenst en geformatteerd en worden de eerste softwarepakketten geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: If you opted for an encrypted disk you type the passphrase that will be used to unlock the drive at each boot up.
nl_NL: Als je voor een versleutelde schijf hebt gekozen, typ je de wachtwoordzin die zal worden gebruikt om de schijf steeds bij het opstarten te ontgrendelen.

note: type: Plain text
en: You choose a password for the user "root." This is the system administrator, who has all privileges.
nl_NL: Je kiest een wachtwoord voor gebruiker "root". Dit is de systeembeheerder die alle bevoegdheden heeft.

note: type: Plain text
en: You also set the login name and password of a regular user.
nl_NL: Je geeft ook de gebruikersnaam en het wachtwoord van een gewone gebruiker.

note: type: Plain text
en: You indicate if you will need accessible Braille output, and whether you want to log in text or graphical mode. If you used the language English (USA) during installation you choose the language to use in the installed system, else the installer sets the same as during installation.
nl_NL: Je geeft aan of je Braille-uitvoer nodig hebt en of je je wilt aanmelden in tekst of grafische modus. Als je tijdens de installatie de Engelse (US) taal hebt gebruikt, kies je de taal die je in het geïnstalleerde systeem wilt gebruiken. Anders stelt het installatieprogramma dezelfde taal in als tijdens de installatie.

note: type: Plain text
en: The installer attempts to establish an Internet connection, and if successful proposes a time zone corresponding to your geographical location that you confirm, else select one in a list.
nl_NL: Het installatieprogramma probeert nu een internetverbinding te maken om een tijdzone die overeenkomt met je geografische locatie voor te stellen of uit een lijst te laten kiezen.

note: type: Plain text
en: You are asked if you will need Braille, then if you prefer to start in a console or in a graphical unless you used speech during installation or need Braille: then you will land in a console after reboot, for safety.
nl_NL: Er wordt je gevraagd of je Braille nodig hebt en dan of je wilt starten in een console of in een grafische omgeving tenzij je spraak hebt gebruikt tijdens de installatie of dat je Braille nodig hebt. In dat geval belandt je voor alle veiligheid na het opnieuw opstarten in een console.

note: type: Plain text
en: The installer then creates a swap file. This can take a long time, please be patient.
nl_NL: Dan maakt het installatieprogramma een wisselbestand. Dit kan even duren dus wees geduldig.

note: type: Plain text
en: The packages are installed on the drive. If an Internet connection has been established it downloads and install the most recent version of each package, including those provided since the release of the ISO image.
nl_NL: Alle andere pakketten worden op de schijf geïnstalleerd. Indien verbonden met internet wordt de meest recente versie van elk pakket inclusief die beschikbaar gekomen zijn na het uitkomen van de ISO-image gedownload en geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: Installation of all packages takes about 10 to 40 minutes depending on the hardware.
nl_NL: Afhankelijk van de hardware duurt de installatie van alle pakketten 10 tot 40 minuten.

note: type: Plain text
en: You will be asked to select a desktop (even if you start in a console at first) among fvm, lxqt, mate and wmaker. Other choices will be available after installation typing 'xwmconfig' if you start in a console
nl_NL: Er wordt je gevraagd een desktop te selecteren (zelfs als je in een console begonnen bent) waaronder fvm, lxqt, mate en wmaker. Na de installatie krijg je wanneer je bent opgestart in een console door het typen van 'xwmconfig' een nog uitgebreidere keuze

note: type: Plain text
en: Then, the system is configured and the GRUB boot manager installed. Slint can boot in both Legacy and EFI modes. The boot menu will include a "rescue" boot entry to detect and allow any installed OS to be booted.
nl_NL: Hierna wordt het systeem geconfigureerd en de GRUB boot manager geïnstalleerd. Slint kan opstarten in zowel Legacy als EFI modus. Het boot- menu heeft een "rescue" keuzemogelijkheid om elk geïnstalleerd OS te herkennen en op te starten.

note: type: Plain text
en: You can display a preview of the boot menu before rebooting.
nl_NL: Voordat je opnieuw opstart is het mogelijk een voorbeeld van het opstartmenu weer te geven.

note: Usage_installer type: Plain text
en: Then, remove the installation media and reboot to start your new Slint system.
nl_NL: Verwijder tenslotte het installatiemedium en herstart je nieuwe Slint-systeem.

note: type: Title ====
en: Usage of the installer
nl_NL: Gebruik van het installatieprogramma

note: type: Plain text
en: If you are acquainted with the command line, you may skip this topic.
nl_NL: Als je bekend bent met de Linux console kun je dit onderwerp overslaan.

note: type: Plain text
en: The main installation menu is displayed below:
nl_NL: Hieronder wordt het hoofdmenu van het installatieprogramma weergegeven:

note: type: delimited block .
en: Welcome to the Slint installer! (version 15)
nl_NL: Welkom bij het Slint installatieprogramma! (versie 15)

note: type: delimited block .
en: You may now type (without the quotes):
nl_NL: Je kunt nu typen (zonder de aanhalingstekens):

note: type: delimited block .
en: 'doc' to know the features and usage of the installer.
    'start' to start the installation.
nl_NL: 'doc' om de functies en het gebruik van het installatieprogramma
    te leren kennen.
    'start' om de installatie te starten.

note: type: delimited block .
en: The installer can prepare the drive where Slint will be installed,
    creating the needed partitions. If you prefer you can do it yourself
    using command line utilities available in the installer, then type 'start'
    when done. You can also leave the installer and use a tool like gparted
    to do that then start the installer again.
nl_NL: Het installatieprogramma kan de schijf waarop Slint wordt geïnstalleerd voorbereiden
    en de benodigde partities aanmaken. Je kunt dat ook zelf handmatig doen met behulp van
    de aanwezige hulpprogramma's. Typ 'start' als je hiermee klaar bent. Je kunt ook het
    installatieprogramma verlaten en een programma als gparted gebruiken waarna je het
    installatieprogramma weer start.

note: type: delimited block .
en: We recommend that you type 'doc' first in this case, or if you want to
    encrypt the root Slint partition.
    When you finish reading this menu will be displayed again.
nl_NL: We raden je aan eerst 'doc' te typen in geval je de Slint rootpartitie
    wilt versleutelen.
    Wanneer je hier mee klaar bent wordt dit menu weer weergegeven.

note: type: Plain text
en: As soon as this menu is displayed, you have the hand on the installation process.
nl_NL: Zodra dit menu wordt weergegeven kun je beginnen met het installatieproces.

note: type: Plain text
en: You read the screen and type commands in a <<virtual_terminal,virtual terminal>>. The installer includes 4 virtual terminals sharing the same physical keyboard and screen, that can be used in parallel.
nl_NL: Je leest het scherm en typt commando's in een <<virtual_terminal,virtuele terminal>>.
    Het installatieprogramma beschikt over 4 virtuele terminals die hetzelfde fysieke
    toetsenbord en scherm gebruiken en tegelijkertijd naast elkaar gebruikt kunnen worden.

note: type: Plain text
en: The installer starts in the virtual terminal 1 named *tty1* but you can switch to another one. For instance you can switch to *tty2* by pressing *Alt-F2* then Enter to activate it and later go back to *tty1* by pressing *Alt-F1*, without erasing information displayed in both terminals.  *Alt-F1* means: press and hold the *Alt* key then press the *F1* key.
nl_NL: Het installatieprogramma start in virtuele terminal 1 genaamd *tty1* maar je kunt naar een andere terminal overschakelen. Je kunt bijvoorbeeld overschakelen naar *tty2* door op *Alt-F2* te drukken en later weer terug naar *tty1* met *Alt-F1* zonder informatie in beide terminals te verliezen.  *Alt-F1* betekent: hou de *Alt* toets ingedrukt en druk tegelijkertijd op de *F1* toets.

note: type: Plain text
en: This can be useful to continue reading the documentation during installation: for instance you can switch to *tty2* to begin installation, switch to *tty1* to continue reading the documentation, then switch to *tty1* again to proceed to the next installation step.
nl_NL: Dit kan bijvoorbeeld handig zijn voor het lezen van documentatie tijdens de installatie: je kunt overschakelen naar *tty2* waar je de installatie start, weer terug naar *tty1* om de documentatie te lezen en vervolgens weer naar *tty2* om verder te gaan met de volgende installatiestap.

note: type: Plain text
en: This can also be used to consult the glossary while reading other documents.
nl_NL: Zo kun je ook de woordenlijst raadplegen tijdens het lezen van andere documenten.

note: type: Plain text
en: The installer has several modes of interaction with you, the user:
nl_NL: Het installatieprogramma heeft verschillende manieren van interactie met de gebruiker:

note: type: Plain text
en: You type commands at the prompt and read their output.
nl_NL: Je voert opdrachten in bij de prompt en leest hun uitvoer.

note: type: Plain text
en: The installer asks a question, you type the answer and confirm it by pressing Enter.
nl_NL: Het installatieprogramma stelt een vraag, je typt het antwoord en je bevestigt dit door op Enter te drukken.

note: type: Plain text
en: The installer displays a menu of choices or options: you select one of them using the up and down arrow keys, then confirm your choice by pressing Enter, or cancel by pressing Escape.
nl_NL: Het installatieprogramma toont een keuzemenu met meerdere opties: je selecteert er één met de pijltjestoetsen omhoog en omlaag en je bevestigt vervolgens je keuze door op Enter te drukken of op Esc om te annuleren.

note: type: Plain text
en: The installer displays information in a pager. Then use arrow keys to read the next or previous line, press space to display the next page, Q to stop reading the document.
nl_NL: Het installatieprogramma geeft informatie weer in een pager. Gebruik de pijltjestoetsen om de vorige of volgende regel te lezen, druk op de spatiebalk om de volgende pagina weer te geven of q om de pager te verlaten.

note: Encryption type: Title ====
en: Slint with an encrypted root partition.
nl_NL: Slint met een versleutelde rootpartitie.

note: type: Plain text
en: In Auto mode the installer proposes to encrypt the root system partition. If you agree, at each boot the GRUB boot loader will ask you the passphrase that you will have typed during installation to unlock the drive, before displaying the boot menu. Be aware that unlocking the drive will take a few seconds (about ten seconds).
nl_NL: In automatische modus stelt het installatieprogramma voor om de schijf waarop Slint wordt geïnstalleerd als deze volledig aan Slint is toegewezen te versleutelen. Als je hiermee akkoord gaat zal GRUB je telkens als je opstart de wachtwoordzin vragen die je hebt opgegeven tijdens de installatie om de schijf te ontgrendelen voordat het opstartmenu wordt weergegeven. Wees je ervan bewust dat het ontgrendelen van het station even duurt (ongeveer tien seconden).

note: type: Plain text
en: Having an encrypted root system prevents the steal of data it contains in case of loss or theft of the machine, or of a removable drive. But this won't protect you if the computer stays running and unattended, only if the machine has been switched off completely!
nl_NL: Met een versleutelde schijf voorkom je diefstal van gegevens die er op staan in geval van verlies of diefstal van de machine of van een verwijderbare schijf. Het beschermt je echter niet als je de computer onbewaakt aan laat staan en alleen als de computer volledig is uitgeschakeld!

note: type: Plain text
en: During installation the Slint system partition will be encrypted, and also the additional partition that you may request.
nl_NL: Tijdens de installatie zal de Slint systeempartitie evenals de gewenste extra partities worden versleuteld.

note: type: Plain text
en: A Slint system (or root) partition will the be named: /dev/mapper/cryproot once opened, if it has been encrypted.
nl_NL: De naam van een versleutelde Slint systeem- (of root) partitie is: /dev/mapper/cryptroot.

note: type: Plain text
en: This is shown by this command:
nl_NL: Dit kun je zien door het uitvoeren van deze opdracht:

note: type: delimited block -
en: lsblk -lpo name,fstype,mountpoint | grep /$
nl_NL: lsblk -lpo name,fstype,mountpoint /h grep /$

note: type: Plain text
en: Which gives an output like:
nl_NL: Met het volgende resultaat:

note: type: delimited block -
en: /dev/mapper/cryptroot ext4    /
nl_NL: /dev/mapper/cryptroot ext4   /

note: type: Plain text
en: This command instead:
nl_NL: Het uitvoeren van deze opdracht:

note: type: Plain text
en: gives:
nl_NL: geeft:

note: type: Plain text
en: /dev/sda3 is now a "raw" partition that includes the so called "LUKS header" that you will never need nor ever should access directly. It hosts all that is needed to encrypt or decrypt the partition /dev/mapper/cryptroot, which actually hosts your data (in this example the Slint system).
nl_NL: /dev/sda3 is nu een "raw" partitie die de zogenaamde "LUKS header" bevat waar je nooit direct toegang toe zou moeten of hoeven te hebben. Het bevat alles wat nodig is om de partitie /dev/mapper/cryptroot die eigenlijk jouw gegevens bevat (in dit voorbeeld het Slint-systeem) te versleutelen.

note: type: delimited block =
en: If you forget the passphrase all data in the drive will be irrecoverably lost! So write down or record this passphrase and put the record on a safe place as soon as done.
nl_NL: Als je de wachtwoordzin vergeet, zullen alle gegevens in het station onherstelbaar verloren gaan! Dus noteer deze wachtwoordzin of sla hem op en bewaar hem meteen op een veilige plaats.

note: type: delimited block =
en: Drives die. If that happens and it is encrypted your data will be lost.  So, regularly back up your important data is not optional.
nl_NL: Schijven gaan vroeg of laat kapot. Als dat gebeurt en de schijf is versleuteld gaan je gegevens verloren. Regelmatig een back-up maken van je waardevolle gegevens is dus niet optioneel maar essentieel!

note: type: delimited block =
en: Also, make a backup copy of the luks header which you can restore in case the luks partition is damaged for any reason. The command could be in our example:
nl_NL: Maak ook een back-up van de LUKS header zodat je die kunt herstellen als de LUKS partitie om welke reden dan ook zou beschadigen. Het commando hiervoor zou in ons voorbeeld kunnen zijn:

note: type: Plain text
en: where <file> is the name of the backup file, that you will store in a safe place.
nl_NL: waar <file> de naam is van het back-up bestand dat je op een veilige plek bewaart.

note: type: Plain text
en: Then would you need to restore the backup, type:
nl_NL: Voor het herstellen van de back-up typ je:

note: type: Plain text
en: Don't resize a partition of an encrypted drive as after that it would be definitively locked and all the data it contains will be lost! If you really need more space, you will need to backup all the files that you want to keep, then install anew and restore the backed up files.
nl_NL: Wijzig nooit de grootte van een partitie van een versleutelde schijf omdat deze hierna voorgoed ontoegankelijk is en de gegevens die er op staan verloren gegaan zullen zijn! Als je echt meer ruimte nodig hebt moet je een backup maken van alle bestanden die je wilt behouden, Slint opnieuw installeren en de geback-upte bestanden terugzetten.

note: type: Plain text
en: Choose a strong passphrase, so that it would take too much time for a robber to discover for it to be worthwhile.
nl_NL: Kies een sterke wachtwoordzin, zodat die voor een inbreker te lastig is om die te raden en hij het uiteindelijk zal opgeven.

note: type: Plain text
en: Never ever fiddle with the so-called "LUKS header" located on the raw partition (the third one, like e.g. /dev/sda3 for the raw partition on top of the Slint system partition). Practically: don't create a file system in this partition, don't make it part of a RAID array and generally don't write to it: all data would be irrecoverably lost!
nl_NL: Rommel nooit aan de zogenaamde "LUKS-header" op de 'raw' partitie (in ons voorbeeld /dev/sda3 op de Slint systeempartitie). Maak geen bestandssysteem aan in deze partitie, laat het geen deel uitmaken van een RAID array en schrijf er geen gegevens naar toe: hierdoor zullen alle gegevens namelijk onherstelbaar verloren gaan!

note: type: delimited block =
en: To avoid weak passphrases the installer requires that the passphrase include:
nl_NL: Om zwakke wachtwoordzinnen te vermijden vereist het installatieprogramma dat de wachtwoordzin bestaat uit:

note: type: delimited block =
en: At least 8 characters.
nl_NL: Ten minste 8 tekens.

note: type: delimited block =
en: Only non accented lower case and capital letters, digits from 0 to 9, space and following punctuation characters:
nl_NL: Alleen niet-geaccentueerde kleine letters en hoofdletters, cijfers van 0 tot 9, spaties en de volgende leestekens:

note: type: Plain text
en: This guarantees that even a new keyboard will have all characters needed to type the passphrase.
nl_NL: Dit garandeert dat ook een nieuw toetsenbord alle tekens heeft die nodig zijn om het wachtwoord te typen.

note: type: Plain text
en: At least one digit, one lower case letter, one capital letter and one punctuation character.
nl_NL: Ten minste één cijfer, één kleine letter, één hoofdletter en één leesteken.

note: type: Plain text
en: GRUB assumes that "us" keyboard is in use when you type the passphrase.  For this reason, if during installation you use an other keyboard map, before asking the passphrase the installer will set the keyboard map to "us", and after having recorded it restore the previously used one. In this case the installer will also spell each typed character of the passphrase, as it may differ from the one written on the key.
nl_NL: GRUB gaat ervan uit dat er een "VS" toetsenbord wordt gebruikt wanneer je de wachtwoordzin typt.  Om deze reden stelt het installatieprogramma als je tijdens de installatie gebruik maakt van een andere dan een "VS"-toetsenbord deze hierop in voordat je de wachtwoordzin typt en hierna weer terug naar de indeling die je hier voor gebruikte. In dit geval spelt het installatieprogramma ook elk ingetypt teken van de wachtwoordzin omdat dit kan verschillen van het teken dat op de toets geschreven staat.

note: type: Plain text
en: The application cryptsetup is used to encrypt the drive. To know more type after installation: +
nl_NL: Om de schijf te versleutelen wordt het programma cryptsetup gebruikt. Voor meer informatie hierover typ je na de installatie: +

note: Speakup type: Title ====
en: Key bindings for the Speakup screen reader
nl_NL: Sneltoetsen voor de Speakup schermlezer

note: type: Plain text
en: This chapter is intended for users needing a screen reader but not acquainted with Speakup.
nl_NL: Dit hoofdstuk is bedoeld voor gebruikers die een schermleesprogramma nodig hebben maar niet bekend zijn met Speakup.

note: type: Plain text
en: Keep numlock off to use Speakup.
nl_NL: Zorg er wel voor dat NumLock is uitgeschakeld als je Speakup wilt gebruiken.

note: type: Plain text
en: The CapsLock key is used like a shift key. For instance "CapsLock 4" means:
    hold down the CapsLock key like a shift key and press 4.
nl_NL: De CapsLock-toets gedraagt zich als een Shift-toets. "CapsLock 4" bijvoorbeeld betekent:
    hou de CapsLock-toets ingedrukt als een Shift-toets en druk op 4.

note: type: Plain text
en:  First key bindings to remember:
     PrintScreen         Toggle speakup on/off.
     CapsLock F1         Speakup Help (press Space to exit the help).
nl_NL:  De eerste sneltoetsen om te onthouden:
     PrintScreen     Schakel speakup aan of uit.
     CapsLock F1     Speakup Hulp (druk spatie om Hulp te verlaten).

note: type: Plain text
en:  Key bindings to change settings:
     CapsLock 1/2        Decrease/Increase the sound volume.
     CapsLock 5/6        Decrease/Increase the speech rate.
nl_NL:  Sneltoetsen voor het wijzigen van instellingen:
     CapsLock 1/2    Verhogen/verlagen van geluidsvolume.
     CapsLock 5/6    Verhogen/verlagen van de spreeksnelheid.

note: First_steps type: Plain text
en:  Key bindings to review the screen:
     CapsLock j/k/l      Say Previous/Current/Next word.
     CapsLock k (twice)  Spell current word.
     CapsLock u/i/o      Say Previous/Current/Next line.
     CapsLock y          Say from top of screen to reading cursor.
     CapsLock p          Say from reading cursor line to bottom of screen.
nl_NL:  Sneltoetsen voor tijdens het lezen zelf:
     CapsLock j/k/l   Zeg vorig/huidig/volgend woord.
     CapsLock k (2x)    Spel het huidige woord.
     CapsLock u/i/o    Zeg de vorige/huidige/volgende regel.
     CapsLock y    Zeg de tekst vanaf bovenaan tot aan de cursor.
     CapsLock p    Zeg de tekst vanaf de cursor tot aan het einde.

note: type: Title ====
en: First steps after installation
nl_NL: De eerste stappen na de installatie

note: type: Plain text
en: Here are the first tasks to perform after installation
nl_NL: Hier volgen de eerste taken die na de installatie moeten worden uitgevoerd.

note: type: Plain text
en: In this document, all text after a # character are comments of the suggested commands, not to be typed.
nl_NL: In dit document is alle tekst na een # commentaar op de voorgestelde commando's en dient niet ingetypt te worden.

note: type: Title =====
en: Initial Software update
nl_NL: Eerste software-update

note: type: Plain text
en: After installation, the system should be updated to get the most recently provided version of each software, as well as new software provided since the release of the ISO. This is especially necessary if no network connection was available during installation, as then only the packages included in the distribution media were installed, and they could be outdated.
nl_NL: Na installatie moet het systeem worden bijgewerkt met de meest recente versie van elk programma, evenals nieuwe software die is uitgekomen sinds de voor de installatie gebruikte versie van het ISO-beeldbestand. Dit is vooral van belang als er geen netwerkverbinding beschikbaar was tijdens de installatie omdat dan alleen de pakketten in het distributiemedium -welke verouderd kunnen zijn- werden geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: Most commands typed below request administrative right associated to a specific account named 'root', for which you have recorded a a password during installation.
nl_NL: De meeste commando's die hieronder worden weergegeven vereisen administratieve rechten gekoppeld aan een specifiek account genaamd 'root' waarvoor je tijdens de installatie een wachtwoord hebt ingegeven.

note: type: Plain text
en: To issue a command as 'root', first type
nl_NL: Om een opdracht als root uit te voeren typ je eerst

note: type: Plain text
en: then issue the password for root and press Enter before type the command.
nl_NL: vervolgens typ je het wachtwoord voor 'root' en druk je op Enter voordat je het commando invoert.

note: type: Plain text
en: When you are done issuing commands as 'root', press Ctrl+d or type 'exit' to get back your "regular user" status.
nl_NL: Wanneer je klaar bent met het uitvoeren van commando's als 'root' druk je op Ctrl+d of typ je 'exit' om weer de "gewone gebruiker" status terug te krijgen.

note: type: Plain text
en: Alternatively the user registered during installation and other members of the 'wheel' group can type:
nl_NL: Alternatief kan de tijdens de installatie als lid van 'wheel' groep geregistreerde gebruiker of andere leden hiervan typen:

note: type: Plain text
en: then also the password for root.
nl_NL: daarna weer het root-wachtwoord.

note: type: Plain text
en: To update, type as root in a console or a graphical terminal:
nl_NL: Om het systeem te updaten typ je als 'root' in een console of een grafische terminal:

note: type: delimited block -
en: slapt-get --add-keys # retrieve the keys to authenticate the packages
    slapt-get -u # update the list of packages in the mirrors
    slapt-get --install-set slint # get the new packages
    slapt-get --upgrade # Get the new versions of installed packages
    dotnew # lists the changes in configuration files
nl_NL: slapt-get --add-keys # haalt de sleutels op om de pakketten te verifiëren
    slapt-get -u # werkt de lijst van pakketten op de mirrors bij
    slapt-get --install-set slint # downloadt de nieuwe pakketten
    slapt-get --upgrade # installeert de nieuwe versies van geïnstalleerde pakketten
    dotnew # toont gewijzigde configuratiebestanden

note: type: Plain text
en: When running dotnew, accept to replace all old configuration files by new ones.  This is safe as you didn't make any customization yet.
nl_NL: Wanneer je dotnew uitvoert accepteer je dat alle oude configuratiebestanden door nieuwe vervangen worden. Dit kun je nu nog veilig doen omdat je nog niets aan het systeem hebt aangepast.

note: type: Plain text
en: Alternatively, you can use these graphical front-ends: gslapt instead of slapt-get, and dotnew-gtk instead of dotnew.
nl_NL: Je kunt ook de grafische varianten van deze toepassingen gebruiken: gslapt in plaats van slapt-get en dotnew-gtk in plaats van dotnew.

note: type: Plain text
en: To learn more about slapt-get, type:
nl_NL: Voor meer informatie over slapt-get typ je:

note: type: Plain text
en: or as root:
nl_NL: of als 'root':

note: type: Plain text
en: and read /usr/doc/slapt-get*/README.slaptgetrc.Slint
nl_NL: en lees /usr/doc/slapt-get*/README.slaptgetrc.Slint

note: Usage type: Title ==
en: Slint usage
nl_NL: Slint gebruiken

note: type: Plain text
en: This chapter presents the ways you can interact with your Slint system to have it do what you want.
nl_NL: Dit hoofdstuk beschrijft de manieren waarop je met je Slint-systeem kunt communiceren zodat het doet wat je wilt.

note: type: Title ===
en: What is a Slint system?
nl_NL: Wat is een Slint-systeem?

note: type: Plain text
en: Slint is a set of software that roughly fall into these categories:
nl_NL: Slint is een verzameling software die grofweg uit de volgende categorieën bestaat:

note: type: Plain text
en: The operating system, made of the Linux <<kernel,kernel>> and <<utilities,utilities>>. It acts as an interface between the user, the applications and the hardware.
nl_NL: Het besturingssysteem dat bestaat uit de Linux <<kernel, kernel>> en <<utilities, hulpprogramma's>>. Het fungeert als een interface tussen de gebruiker, de applicaties en de hardware.

note: type: Plain text
en: The <<Applications,applications>> that carry out the tasks that users want to accomplish.
nl_NL: De <<Applications, applicaties>> die de taken uitvoeren die gebruikers gedaan willen krijgen.

note: type: Plain text
en: Slint can be used in two modes distinguished by the appearance of the screen and the way to interact with the system:
nl_NL: Slint kan gebruikt worden in twee modi die zich onderscheiden door het uiterlijk van het scherm en de manier waarop ze met het systeem communiceren:

note: type: Plain text
en: In text mode you type commands interpreted by a <<shell,shell>>. These commands can start an utility or an application. The text mode is also called <<console,console>> mode. In this mode the screen only displays the commands and their output in a (usually black) background.
nl_NL: In tekstmodus typ je opdrachten die worden geïnterpreteerd door een <<shell, shell>>. Deze commando's kunnen een hulpprogramma of applicatie starten. De tekstmodus wordt ook wel <<console, console>>modus genoemd. In deze modus toont het scherm alleen de commando's en hun uitvoer als tekst op een (meestal zwarte) achtergrond.

note: type: Plain text
en: In graphical mode graphical elements like windows, panels or icons are displayed on the screen, generally associated to applications or utilities. The user interacts with these elements using a mouse or a keyboard.
nl_NL: In grafische modus worden grafische elementen zoals vensters, panelen of pictogrammen op het scherm weergegeven, meestal geassocieerd met toepassingen of hulpprogramma's. De interactie met de gebruiker en het systeem gebeurt met behulp van een muis en/of een toetsenbord.

note: type: Plain text
en: Commands can be also be typed in graphical mode inside a window associated with a <<terminal,terminal>> in which runs a shell.
nl_NL: Opdrachten kunnen in grafische modus ook worden getypt in een venster dat is gekoppeld aan een <<terminal, terminal>> waarin een shell wordt uitgevoerd.

note: type: Title ===
en: Utilities provided
nl_NL: Beschikbare hulpprogramma's

note: type: Plain text
en: Beyond the utilities found in most Linux distributions, Slint includes tools written for it, inherited from Slackware and borrowed to Salix.
nl_NL: Behalve de hulpprogramma's die in de meeste Linux distributies aanwezig zijn heeft Slint ook zijn eigen tools die die zijn afgeleid van die in Slackware of geleend van Salix.

note: type: Plain text
en: Here are the utilities that you can use to (re)configure your Slint system after installation. Usage of simpler ones is self-explanatory, most have an associated --help option, some are presented in further details in chapter <<Manage_your_system,Manage your system>>.
nl_NL: Dit zijn de hulpprogramma's die je kunt gebruiken om je Slint-installatie na installatie te (her)configureren. Gebruik van de eenvoudigere programma's is recht toe recht aan en de meeste hebben een --help optie. Andere worden in detail behandeld in het hoofdstuk <<Manage_your_system,Je systeem beheren>>.

note: type: Plain text
en: Unless otherwise noted these utilities should be used as root. To become root, i.e. get the 'admin' status and privileges type "su -" then root's password.  To get back the regular user status pres Ctrl+d or type exit.
nl_NL: Tenzij anders aangegeven moeten deze tools als 'root' worden uitgevoerd. Om 'root' te worden d.w.z. de 'admin' status en machtigingen te krijgen, typ je "su -" en dan het wachtwoord van 'root'.  Om naar de standaard gebruikersstatus terug te keren typ je Ctrl+d of exit.

note: type: Plain text
en: Alternatively you can run commands needing root's privileges typing "sudo <command>"
nl_NL: Een alternatieve manier om commando's die root-privileges nodig hebben uit te voeren is het typen van "sudo <command>"

note: type: Plain text
en: Most utilities have a command line and a graphical version. The command line version is listed first below. Unless otherwise stated all commands should be typed as root.
nl_NL: De meeste tools zijn er in een terminal- en een grafische versie. De terminal-versie wordt hieronder als eerste weergegeven.

note: type: Plain text
en: *General settings*
nl_NL: *Algemene instellingen*

note: type: Plain text
en: To manage users: usersetup or gtkusersetup
nl_NL: Voor gebruikersbeheer: usersetup of gtkusersetup

note: type: Plain text
en: To change the language and region: localesetup or gtklocalesetup
nl_NL: De taal en regio wijzigen: localesetup of gtklocalesetup

note: type: Plain text
en: To change the keyboard setup and the input method: keyboardsetup or gtkkeyboardsetup
nl_NL: Om de toetsenbordindeling en de invoermethode te wijzigen: keyboardsetup of gtkkeyboardsetup

note: type: Plain text
en: To configure the date, the time or the timezone: clocksetup and gtkclocksetup.
nl_NL: Om de datum, de tijd of de tijdzone te configureren: clocksetup en gtkclocksetup.

note: type: Plain text
en: To choose which services start at boot: servicesetup and gtkservicesetup.
nl_NL: Om te kiezen welke services bij het opstarten moeten starten: servicesetup en gtkservicesetup.

note: type: Plain text
en: To (re)configure the network: netsetup.
nl_NL: Om het netwerk te (her)configureren: netsetup.

note: type: Plain text
en: To choose to start in text or graphical mode and in the later case the graphical login manager: login-chooser
nl_NL: Om te kiezen of je wilt starten in de tekst- of grafische modus en in het laatste geval de grafische login manager: login-chooser

note: type: Plain text
en: To choose a desktop among FVWM, LXQt, MATE and WindowMaker: session-chooser (as regular user)
nl_NL: Om de desktop-omgeving FVVM, LXQt, MATE of Windowmaker te kiezen type je (als gewone gebruiker): session-chooser

note: type: Plain text
en: To choose one of these desktops or one of the standalone window managers: xwmconfig (as regular user)
nl_NL: Om één van deze desktop-omgevingen of aparte window-managers te kiezen type je (als gewone gebruiker): xwmconfig

note: type: Plain text
en: To display or not the applications specific to a desktop in other desktops: show-desktop or hide-desktop (as regular user)
nl_NL: Om de programma's die specifiek zijn voor een bepaalde desktop weer te geven typ je (als gewone gebruiker): show-desktop of hide-desktop

note: type: Plain text
en: To enable or not speech in graphical mode: orca-on or orca-off (as regular user)
nl_NL: Om spraak in grafische modus in of uit te schakelen: orca-on of orca-off (als gewone gebruiker)

note: type: Plain text
en: To choose and enable a console screen reader or disable all of them: speak-with
nl_NL: Om een console schermlezer te kiezen en in te schakelen of alle uit te schakelen: speak-with

note: type: Plain text
en: To display or not boot entries specific to MATE and/or LXQt in other graphical environments: display-desktop or hide-desktop (as regular user)
nl_NL: Om opstart-opties specifiek voor MATE en/of LXQt in andere desktop-omgevingen al dan niet weer te geven: display-desktop of hide-desktop (als gewone gebruiker)

note: type: Plain text
en: To enable or disable emacspeak or speechd-el: switch-on or switch-off (as regular user)
nl_NL: Om emacspeak of speechd-el in of uit te schakelen: switch-on of switch-off (als gewone gebruiker)

note: type: Plain text
en: To view the layout of the GRUB boot menu as it will be displayed at next boot: list_boot_entries
nl_NL: Om de indeling van het GRUB opstartmenu te zien zoals het zal worden weergegeven tijdens de volgende keer opnieuw opstarten: list_boot_entries

note: type: Plain text
en: To write a rescue boot stick, allowing to boot if failing otherwise: rescuebootstick
nl_NL: Om een rescue USB opstartstick te maken voor als normaal opstarten niet meer mogelijk is: rescuebootstick

note: type: Plain text
en: To save/restore the speakup settings: speakup-save or speakup-restore
nl_NL: Om de speakup instellingen op te slaan of te herladen: speakup-save of speakup-restore

note: type: Plain text
en: To list the voices for espeak-ng, including the mbrola ones: list-espeak-ng-voices (as regular user)
nl_NL: Om de stemmen voor espeak-ng weer te geven, inclusief de mbrola's: list-espeak-ng-voices (als gewone gebruiker)

note: type: Plain text
en: To list the sound cards as : list-cards (as regular user)
nl_NL: Om de geluidskaarten weer te geven: list-cards (als gewone gebruiker)

note: type: Plain text
en: To list the speech synthesizers and associated languages available through speech-dispatcher: spd-list (as regular user)
nl_NL: Om spraaksynthesizers en bijbehorende talen te tonen die beschikbaar zijn via speech-dispatcher: spd-list (als gewone gebruiker)

note: type: Title ===
en: How Slint starts
nl_NL: Hoe Slint opstart

note: type: Plain text
en: Upon installation, the software shipped in the installation ISO or downloaded from remote repositories is installed in a <<drive,drive>>.
nl_NL: Tijdens de installatie werd de software die meekwam in het installatie ISO-beeldbestand of van de externe repositories geïnstalleerd op een <<drive, schijf>>.

note: type: Plain text
en: When you boot Slint, the <<firmware,firmware>> first checks the hardware then looks for a program called an OS loader (commonly named a boot loader) which it starts.
nl_NL: Wanneer je Slint opstart controleert de <<firmware, firmware>> eerst de hardware en vervolgens zoekt het naar een programma dat een OS-loader heet (meestal een boot loader genoemd) en voert dit uit.

note: type: Plain text
en: There can be several OS loaders in the machine. In this case the firmware allows the user to choose which one to start in a menu.
nl_NL: Er kunnen meerdere OS-loaders op de machine aanwezig zijn. In dit geval toont de firmware de gebruiker een menu om te kiezen welke OS-loader het moet starten.

note: type: Plain text
en: In Slint the software that makes and install a boot loader is GRUB.Actually the boot loader built by GRUB is also a boot manager, as it allows to choose which OS to start if several are installed.
nl_NL: In Slint is GRUB de software die een OS-loader maakt en installeert. Feitelijk is de OS-loader gemaakt door GRUB ook een boot manager, omdat het je laat kiezen welk OS je wilt starten als er meerdere zijn geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: The OS loader built by GRUB can be installed in a boot sector (in case of Legacy booting) or in an EFI System Partition or ESP (in case of EFI booting).
nl_NL: De GRUB OS-loader kan worden geïnstalleerd in een boot sector (in geval van Legacy booten) of in een EFI System Partition of ESP (bij EFI booten).

note: type: Plain text
en: The aim of the Slint loader is to start the Slint system. To do that it first loads in RAM the <<kernel,kernel>>, then the <<initrd,initrd>>, which in turn initializes the Slint system.
nl_NL: Het doel van de Slint-loader is het starten van het Slint-systeem. Hiervoor laadt het allereerst de <<kernel, kernel>> in het RAM en daarna de <<initrd, initrd>> die op zijn beurt het Slint-systeem initialiseert.

note: type: Plain text
en: In the last step of this initialization the user is invited to "log in", in other words to connect oneself to the system and take the hand on it. To do that the user first type one's user (or login) name then password, of which validity is checked. Slint as other Linux distributions being multi-users this allows this user to access one's files but not those of other users.
nl_NL: In de laatste stap van deze initialisatie wordt de gebruiker gevraagd zich aan te melden bij het systeem. Hiertoe typt deze eerst de gebruikersnaam (of inlognaam) en vervolgens het wachtwoord waarvan de geldigheid wordt gecontroleerd. Slint, dat evenals andere Linux distributies multi-user is, geeft deze gebruiker toegang tot zijn eigen bestanden maar niet tot die van andere gebruikers.

note: type: Plain text
en: At time of installation you chose to start Slint in either text or graphical mode.
nl_NL: Tijdens de installatie heb je gekozen om Slint in tekst- of grafische modus te starten.

note: type: Plain text
en: If you chose C for <<console,console>> after initialization of the system you type your user (or login) name then your the password, each input being confirmed pressing the Enter key, then you can type commands.
nl_NL: Als je na initialisatie van het systeem c voor <<console, console>> hebt gekozen, typ je je gebruikersnaam (of loginnaam) en je wachtwoord dat je bevestigd door op de Enter toets te drukken. Daarna kun je opdrachten typen.

note: type: Plain text
en: If you chose G (graphical) you type the same information in a <<display_manager,display manager>> or login manager, which then starts the <<graphical_environment,graphical environment>>.
nl_NL: Als je g (grafisch) gekozen hebt, typ je dezelfde informatie in een <<display_manager, displaymanager>> of login manager, die op zijn beurt de <<graphical_environment, grafische omgeving>> opstart.

note: type: Plain text
en: After installation, you can change the mode typing as root `login-chooser`, in console mode as well as in graphical mode (in a <<terminal,terminal>>). This command allows you to choose `text` (synonym of console mode), or, for graphical mode, among several display managers. Your choice will be effective at next boot of the computer.
nl_NL: Na installatie kun je als 'root' de login-modus wijzigen door de opdracht `login-chooser` te typen in zowel consolemodus als in een <<terminal, terminal>> in grafische modus. Dit commando stelt je in staat om `tekst` te kiezen (synoniem van consolemodus), of voor grafische modus, tussen verschillende display managers. Je keuze zal bij volgende keer opstarten van de computer worden doorgevoerd.

note: type: Plain text
en: We will now present the graphical environments, then how to use a shell.
nl_NL: We zullen nu de grafische omgevingen beschrijven en daarna het gebruik van de shell.

note: type: Title ===
en: The Graphical Environments
nl_NL: De grafische omgevingen

note: type: Plain text
en: <<the_windows, The windows>>
    <<the_work_spaces,The work spaces>>
    <<the_desktop,The desktop>>
    <<the_top_panel,The top panel>>
    <<the_bottom_panel, The bottom panel>>
    <<the_slint_control_center,The Slint Control Center>>
    <<graphical_terminals,Graphical terminals>>
    <<key_bindings,Key bindings>>
nl_NL: <<the_windows, De Vensters>>
    <<the_work_spaces,De Werkruimten>>
    <<the_desktop,Het Bureaublad>>
    <<the_top_panel,Het Bovenpaneel>>
    <<the_bottom_panel, Het Onderpaneel>>
    <<the_slint_control_center,Het Slint Controlecentrum>>
    <<graphical_terminals,Grafische terminals>>
    <<key_bindings,Sneltoetsen>>

note: type: Plain text
en: A full featured graphical environment includes several components, among which a window manager which draws windows on the screen associated with applications, move, re-size and close these windows.
nl_NL: Een volledige grafische omgeving bestaat uit verschillende componenten waaronder een window manager die vensters, geassocieerd met toepassingen, op het scherm tekent en deze kan verplaatsen, aanpassen en sluiten.

note: type: Plain text
en: Slint includes several graphical environments: BlackBox, Fluxbox, FVWM, LXQt, MATE, ratpoison, TWM, and WindowMaker. It is a matter of preference which one you choose.
nl_NL: Slint beschikt over diverse grafische omgevingen: BlackBox, Fluxbox, FVVM, LXQt, MATE, ratpoison, TWM en WindowMaker. Het is maar net wat je voorkeur heeft welke je kiest.

note: type: Plain text
en: LXQt and MATE are are full featured desktops, FVWM and WindowMaker offer unique features and can be selected with the graphical lightdm login as well and also started from a console typing "startx". The other ones are mainly window managers that can only be started from a console. All allow you to access your documents and applications, generally opened in a window.
nl_NL: LXQt en MATE zijn volledige desktops, FVWM en WindowMaker bieden unieke functies en kunnen ook worden gekozen met de grafische lightdm login maar ook gestart door het in een console typen van "startx". De andere zijn voornamelijk vensterbeheerders die alleen vanaf een console kunnen worden gestart. Ze geven je allemaal toegang tot je documenten en toepassingen die meestal in een venster worden geopend.

note: type: Plain text
en: You can choose among FVWM, LXQt, MATE and WindowMaker typing as regular user `session-chooser`. In Graphical mode you also can choose one when logging in.
nl_NL: Je kunt kiezen uit FVWM, LXQt, MATE en WindowMaker door als normale gebruiker 'session-chooser' te typen. In grafische modus kun je een omgeving kiezen tijdens het inloggen.

note: type: Plain text
en: To choose one of the other graphical environments (BlackBox, Fluxbox, ratpoison, TWM) you need to use the command "xwmconfig".
nl_NL: Om één van de andere grafische omgevingen (BlackBox, FluxBox, ratpoison of TWM) te kiezen moet je het commando "xwmconfig" gebruiken.

note: type: Plain text
en: We will now briefly describe the components of the Mate desktop, which is the default and is also the most accessible with speech and braille.
nl_NL: We zullen nu kort de onderdelen van de standaard en best met spraak en braille toegankelijke MATE Desktop bespreken.

note: type: Plain text
en: Using the mouse you can discover the features of each component doing or simulating a right, middle or left click. Move or delete most of the components, modify them and add new ones can be done the same way.
nl_NL: Met behulp van de muis kun je van elk component de functies ontdekken door rechts, midden of links te klikken of dit te simuleren. Het verplaatsen of verwijderen van de meeste componenten of ze veranderen en nieuwe toevoegen gaat op dezelfde manier.

note: type: Plain text
en: These components can be reached moving the mouse and also through keyboard shortcuts. We indicate below inside parenthesis the keyboard shortcuts allowing to reach, in other words put the focus on each element. We will also summarize the <<key_bindings,key bindings>> for the Mate desktop (using the default Marco windows manager) and those for the Compiz windows manager.
nl_NL: Deze componenten zijn toegankelijk met muisbewegingen en via sneltoeten. We geven hieronder tussen haakjes de sneltoetsen waarmee je de focus op een bepaald element kunt leggen. We geven ook een samenvatting van de <<key_bindings, sneltoetsen>> voor Mate Desktop (met de standaard Marco windows manager) en voor de Compiz windows manager.

note: type: delimited block =
en: You can discover most of the features of applications and other components of Slint with a right, middle, or left click of the mouse. For instance by clicking on the panel, the title bar, the left and right buttons of any window, an icon in the panel, or on an empty space of the screen.
nl_NL: Je kunt de functies van toepassingen en andere onderdelen van Slint ontdekken door er met de rechter-, midden- of linkermuisknop op te klikken. Bijvoorbeeld door te klikken op de titelbalk, de linker- of rechter vensterknoppen, een icoon in het paneel of op een lege ruimte van het scherm.

note: type: Title ====
en: The windows
nl_NL: De vensters

note: type: Plain text
en: A window is a rectangular area associated with an application. Windows can be moved, re-sized, maximized, restored reduced, closed (terminating the application it handles) using the mouse or keyboard shortcuts.
nl_NL: Een venster is een rechthoekig gebied dat met een applicatie is geassocieerd. Vensters kunnen worden verplaatst, herschikt, gemaximaliseerd, hersteld en gesloten (beëindigt ook het programma dat er in wordt uitgevoerd) met de muis of sneltoetsen.

note: type: Title ====
en: The work spaces
nl_NL: De werkbladen

note: type: Plain text
en: To allow having a lot of windows opened in an orderly fashion, the graphical environment provide several work spaces and allow to switch between them. Each work space will display the same desktop and panels, but windows can be placed in specific work space or in all of them. This setting is available with a right click on the top edge of the window. Switching to another workspace can be done clicking on its position on the bottom panel of the screen, in the work space changer, as indicated below.
nl_NL: Om een groot aantal open vensters op een ordelijke manier te kunnen beheren biedt de grafische omgeving meerdere werkbladen waar je tussen kunt wisselen. Elk werkblad geeft hetzelfde bureaublad en dezelfde werkbalken weer maar vensters kunnen worden geplaatst op één specifiek werkblad of op alle werkbladen. Deze instelling is te wijzigen door met de rechtermuisknop op de bovenrand van het venster te klikken. Je kunt overschakelen naar een ander werkblad door te klikken op de werkblad-switcher of pager in de onderste werkbalk zoals hieronder aangegeven.

note: type: Title ====
en: The desktop
nl_NL: Het bureaublad

note: type: Plain text
en: The desktop encompasses the whole screen, on which other components can be be put, in case of Mate and as shipped in Slint a top and a bottom panels, and four icons which from top to bottom allow to open in windows:
nl_NL: Het bureaublad omvat het hele scherm waarop andere componenten kunnen worden geplaatst. In het geval van de met Slint meegeleverde Mate Desktop zijn dat de werkbalken boven- en onderaan het scherm en vier pictogrammen die van boven naar beneden de volgende vensters openen:

note: type: Plain text
en: the root directory in the file manager
nl_NL: Computer, de hoofdmap in de bestandsbeheerder

note: type: Plain text
en: your home directory in the file manager
nl_NL: Je Persoonlijke map in de bestandsbeheerder

note: type: Plain text
en: the Slint Control Center
nl_NL: Dashboard Slint

note: type: Plain text
en: the trash can, where are placed files that you intend to delete but didn't yet.
nl_NL: de Prullenbak waar bestanden in terecht komen die je van plan bent te verwijderen maar wat je nog niet daadwerkelijk hebt gedaan.

note: type: Plain text
en: Windows of application you start as also put on the desktop.
nl_NL: Vensters van gestarte toepassingen worden ook op het bureaublad weergegeven.

note: type: Plain text
en: Mate includes two panels, which presents themselves as slim rectangular horizontal areas, one at the top and one at the bottom of the screen.
nl_NL: Mate heeft twee panelen die worden weergegeven als slanke rechthoekige horizontale zones, één bovenaan en één onderaan het scherm.

note: type: Plain text
en: Pressing Ctrl+Alt+Tab allow to cycle between the desktop, the top and the bottom panels
nl_NL: Met het indrukken van Ctrl+Alt+Tab wissel je tussen het bureaublad en de bovenste en onderste werkbalk

note: type: Plain text
en: Pressing Alt+Tab allows to cycle between the windows on the desktop.
nl_NL: Het indrukken van Alt+Tab maakt het mogelijk om te wisselen tussen de vensters op het bureaublad.

note: type: Title ====
en: The top panel
nl_NL: De bovenste werkbalk

note: type: Plain text
en: It presents, from left to right:
nl_NL: Deze bestaat van links naar rechts uit:

note: type: Plain text
en: Three menus:
nl_NL: Drie menu's:

note: type: Plain text
en: An Applications menu which can be opened pressing Alt+F1. From there you can open the other menus using the right arrow key. You can use the down and up arrow keys to navigate in each menu.
nl_NL: Een Toepassingen menu dat geopend kan worden met Alt-F1. Vanaf hier kun je andere menu's openen met pijltje naar rechts. Met de pijltjes op en neer kun je in elk menu navigeren.

note: type: Plain text
en: A Places menu.
nl_NL: Het Locaties menu.

note: type: Plain text
en: A System menu which gives access to a preferences sub-menu, the Mate Control Center and buttons to get help about the desktop, lock the screen, close the session and shut down the computer.
nl_NL: Een systeemmenu dat toegang geeft tot het Voorkeuren submenu, het Mate Control Center en knoppen voor hulp, schermvergrendeling en het afsluiten de sessie of de computer.

note: type: Plain text
en: Applications launchers for mate-terminal, the file manager Caja, the email client Thunderbird, the web browser Firefox, the text editor Geany.
nl_NL: Programmastarters voor de webbrowser Firefox, de e-mailclient Thunderbird, de bestandsmanager Caja en de teksteditor Pluma.

note: type: Plain text
en: A notification area which can gather applets like a Bluetooth manager, a sound mixer, a network manager, and an "update available" notifier.
nl_NL: Een gebied waar meldingen en applets zoals de Bluetooth-manager, de geluidsmixer, de netwerkbeheerder en een melding dat er updates beschikbaar zijn als dat het geval is.

note: type: Plain text
en: A clock and calendar.
nl_NL: Een klok en agenda.

note: type: Plain text
en: A screen locker.
nl_NL: De schermvergrendeling.

note: type: Plain text
en: A close session dialog.
nl_NL: Een dialoogvenster voor het afsluiten van de sessie.

note: type: Plain text
en: A shutdown dialog.
nl_NL: Een dialoogvenster voor het afsluiten van de computer.

note: type: delimited block =
en: To customize the panel to your liking: right click on an empty space on the panel.
nl_NL: Je kunt de werkbalk naar eigen inzicht aanpassen door met de rechtermuisknop op een lege ruimte op de werkbalk te klikken.

note: type: delimited block =
en: If you wish to move an item on the panel: Middle-click the element, drag your mouse, and it will follow the mouse until the middle button be released.
nl_NL: Als je een item op een werkbalk wilt verplaatsen klik je met de middelste muisknop op het element en sleep je het naar waar je de knop weer loslaat.

note: type: delimited block =
en: For a contextual help press F1
nl_NL: Voor contextuele hulp druk je op F1

note: type: Title ====
en: The bottom panel
nl_NL: De onderste werkbalk

note: type: Plain text
en: A windows list that can be configured with a right click on the line of three vertical dots at its beginning and choosing preferences. This also allows to start the System monitor in a window.
nl_NL: Een vensterlijst die kan worden ingesteld door met de rechtermuisknop op de drie verticaal boven elkaar geplaatste punten te klikken en Voorkeuren te kiezen. Dit maakt het ook mogelijk de systeemmonitor in een venster te starten.

note: type: Plain text
en: A *show desktop* button. A left click on it will minimize or hide all windows, clicking once again will restore the windows in their previous state.
nl_NL: Een *Bureaublad* knop. Linksklikken hierop minimaliseert of verbergt alle vensters, door opnieuw te klikken worden de vensters in hun vorige status hersteld.

note: type: Plain text
en: A work space switcher, or pager. It allows to switch from a work space to another one and also to move windows from a work space to another one by drag and drop.
nl_NL: Een werkbladen-switcher of pager. Hiermee schakel je tussen werkbladen of verplaats je vensters van het ene werkblad naar het andere door ze te verslepen.

note: type: Title ====
en: The Slint Control Center
nl_NL: Het Slint Control Center

note: type: Plain text
en: We will end this introduction to Slint's usage by presenting the Slint Control Center. You can display it from the application menu on the top panel or clicking on its icon in the desktop or typing qcontrolcenter in a "Run..." dialog raised with Alt+F2
nl_NL: We besluiten deze inleiding met het Slint Control Center of Dashboard Slint. Je kunt het bereiken via het Systeem menu in de bovenste werkbalk of door op het Dashboard Slint pictogram op het bureaublad te klikken of qcontrolcenter te typen in het dialoogvenster "Uitvoeren..." dat je oproept met Alt+F2

note: type: Plain text
en: The goal of the control panel is to gather applications that are useful for system administration, documentation, and settings in a consistent fashion in all window managers. By clicking on a category in the left menu, you can display the corresponding applications in the right pane. We will present them in table format. This will give us the opportunity to present the administration tools that have a graphical user interface as well.
nl_NL: Het doel van het Controle Center is het op een consistente manier bijeenbrengen van hulpprogramma's voor systeembeheer, documentatie en instellingen in alle window managers. Door op een categorie in het linkermenu te klikken worden bijbehorende toepassingen in het rechterpaneel weergegeven. Ze worden in de tabel hieronder beschreven. Deze toont tevens de beschrijving van de beheer-tools met een grafische gebruikersinterface.

note: type: Plain text
en: Most administrative tools should be used with administrative privileges. You will be asked for the root account password in order to launch a tool.
nl_NL: De meeste beheer-tools moeten worden uitgevoerd met root gebruikersrechten. Om een tool te kunnen starten zal daarom naar het root wachtwoord worden gevraagd.

note: type: Table
en: <|**Category** <|**Tool** <|**Purpose and comments**
    <|Applications <|Dotnew <|This tool allows you to manage the new (named __something.new__ hence the name of the tool) vs old configuration files after having upgraded some packages. It's a good habit to run if after an upgrade. It will tell you if there is something to take care of and then present you a choice of actions.
    <|Applications <|Gslapt Package Manager <|Gslapt is a graphical front-end to slapt-get. It is a handy tool to perform <<software_management,software management in Slint>>. It allows you to search for, install, remove, upgrade, and configure software packages.
    <|Applications <|Sourcery SlackBuild Manager <|Sourcery is a graphical front-end to slapt-src. It allows you to search for SlackBuilds scripts that it can then use to automate the build process and installation of software packages. It can also remove and reinstall packages on your system.
    <|Applications <|Application Finder <|Find and launch the applications installed on your system. The search field is very handy to find applications in comparison to manually searching the application menu.
    <|Information <|SlackDocs Website <|The documents in this wiki are primarily intended for a Slackware user, but many of them are useful for a Slint user. **Caution:** Some of the listed tools, like slackpkg, should **not** be used in Slint.
    <|Information <|Slackware Documentation <|This documentation can be also useful for Slint users. Slint is based on Slackware.
    <|Information <|MATE system monitor <|This tool displays information about the system, like the process, resources usage (RAM, CPU, network traffic) and file systems usage.
    <|Information <|Slint Documentation <|This gives local access to documents also available on Slint's website.
    <|Information <|Slint Forum <|People whose native language is not English may also post in the localized Salix forums.
    <|Information <|Slint Website <|The Slint website provides documentation, links, and a way to find the ISOs and packages.
    <|Information <|System Information <|This tool collects information about your computer, such as its connected devices (internal and external), and displays it all in one place. It can also do system bench marking.
    <|System <|Display boot menu <|Display the layout of the boot menu as it will be presented at next boot
    <|System <|System clock <|This tool allows you to set system clock.
    <|System <|Keyboard <|This tool allows you to setup the keyboard layout.
    <|System <|System Language <|This tool allows you to set the system locale (language and geographic peculiarities), so that the applications you use will display information in this locale (if available).
    <|System <|System Clock <|This tools allows you to set the time zone, choose if the clock should be synchronized with Internet servers (this is recommended but of course needs an Internet connection), and if not, set the date and time.
    <|System <|System Services <|This tool allows you to choose which services will be enabled at startup. For instance, Bluetooth, the CUPS print server, or a web server. Only use it to change the defaults settings if you know what you are doing.
    <|System <|Users and Groups <|This tool allows you to add, remove, and set up user accounts and groups. It is mostly useful on multi-user systems.
    <|System <|GUEFI Boot Manager <|This tool is a graphical front end to the efibootmanager command. It allows editing of the EFI firmware's boot menu with actions like adding, removing items or changing menu items order.
    <System <|Rescue boot stick <|This tool allows to put in an USB stick all that is needed to boot Slint if not possible the usual way
nl_NL: <|**Categorie** <|**Hulpprogramma** <|**Doel en commentaar**
    <|Toepassingen <|Dotnew <|Dit hulpprogramma helpt je bij het beheer van nieuwe (genaamd __iets.new__ vandaar de naam) versus oude configuratiebestanden na het upgraden van sommige pakketten. Het is een goede gewoonte dit programma na iedere upgrade uit te voeren. Het vertelt je of er iets gedaan moet worden en toont je een lijst met mogelijke uit te voeren acties.
    <|Toepassingen <|Gslapt Pakketbeheer <|Gslapt is een grafische front-end voor slapt-get. Het is een handig hulpprogramma voor het uitvoeren van <<software_management,software management in Slint>>. Je kunt er pakketten mee zoeken, installeren, verwijderen, upgraden en configureren.
    <|Toepassingen <|Sourcery SlackBuild Manager <|Sourcery is een grafische front-end voor slapt-src. Je kunt er SlackBuild scripts mee zoeken waarmee de compilatie en de installatie van softwarepakketten geautomatiseerd worden. Het kan deze pakketten ook weer verwijderen of opnieuw installeren.
    <|Toepassingen <|Toepassingenzoeker <|Vindt en start op je systeem aanwezige toepassingen. Het zoekveld werkt meestal sneller dan het handmatig doorzoeken van het applicatiemenu.
    <|Informatie <|SlackDocs Website <|De documenten in deze wiki zijn in principe bedoeld voor Slackware gebruikers, maar veel ervan zijn ook bruikbaar door Slint gebruikers. **Waarschuwing:** Sommige van de vermeldde hulpprogramma's zoals slackpkg kunnen **NIET** in Slint worden gebruikt.
    <|Informatie <|Slackware Documentatie <|Deze documentatie kan ook bruikbaar zijn voor Slint gebruikers. Slint is gebaseerd op Slackware.
    <|Informatie <|MATE systeembewaker <|Dit hulpprogramma toont informatie over het systeem, zoals processen, gebruik van bronnen (RAM, CPU, netwerkverkeer) en het gebruik van het bestandssysteem.
    <|Informatie <|Slint Documentatie <|Dit geeft lokaal toegang tot documenten die ook beschikbaar zijn op de Slint website.
    <|Informatie <|Slint Forum <|Mensen met een niet Engelse moedertaal kunnen ook posten in de gelokaliseerde Salix forums.
    <|Informatie <|Slint Website <|De Slint website bevat documentatie en links naar de ISO's en pakketten.
    <|Informatie <|Systeeminformatie <|Dit hulpprogramma verzamelt informatie over je computer, zoals verbonden apparaten (intern en extern) en toont die op een plek. Je kunt er ook de systeemprestaties meten.
    <|Systeem <|Display boot menu <|Toont de indeling van het opstartmenu zoals het er bij de volgende keer opstarten zal uitzien 
    <|Systeem <|System clock <|Hiermee stel je de systeemklok in.
    <|System <|Keyboard <|Met dit hulpprogramma stel je de toetsenbordindeling in.
    <|System <|System Language <|Hier stel je de regionale instellingen in zoals de taal en regionale eigenaardigheden), zodat de gebruikte toepassingen (indien beschikbaar) in de ingestelde taal zullen worden weergegeven.
    <|System <|Systeem klok <|Hier stel je de tijdzone in en of je de klok wilt synchroniseren met tijdservers op het internet (dit wordt aanbevolen maar vereist natuurlijk wel een internetverbinding) of stel je handmatig datum en tijd in.
    <|Systeem <|Systeemservices <|Met dit hulpprogramma stel je in welke services worden geactiveerd tijdens het opstarten. Zoals bijvoorbeeld Bluetooth, de CUPS print server, of een webserver. Gebruik het alleen om de standaard instellingen te wijzigen als je weet wat je doet.
    <|Systeem <|Gebruikers en groepen <|Hier kun je gebruikers en/of groepen toevoegen of verwijderen en gebruikersaccounts of groepen instellen. Met name te gebruiken op multi-user systemen.
    <|Systeem <|GUEFI Boot Manager <|Dit is een grafische front-end voor het efibootmanager commando. Het helpt je het EFI firmware's boot menu te wijzigen door het toevoegen of verwijderen van menu items of het wijzigen van de volgorde hiervan.
    <System <|Rescue boot stick <|Met dit hulpprogramma maak je een USB stick met alles wat nodig is om Slint op te starten mocht dat om welke reden dan ook op de normale manier niet meer mogelijk zijn

note: type: Plain text
en: You can type commands in graphical mode as in console mode, if you open a window with a terminal in it. In Mate you can just press Ctrl+Alt+t, or click on the mate-terminal icon on the top panel, or open a "Run... " dialog pressing Alt+F2 then typing `mate-terminal` in the small window that opens.
nl_NL: Je kunt in grafische modus evenals in console modus commando's typen als je een terminalvenster opent. Druk in Mate op Ctrl+Alt+t of klik op het mate-terminal pictogram in de bovenste werkbalk of open een "Run... " dialoog met Alt+F2 en typ `mate-terminal` in het venster dat wordt geopend.

note: type: Plain text
en: Most of the information below about the command line and the shell in Console mode also apply to typing commands in a terminal. You can close mate-terminal pressing Alt+F4 as with any other window.
nl_NL: De meeste van de onderstaande informatie over de opdrachtregel en de shell in de Console modus is ook van toepassing op commando's in een terminal. Je kunt mate-terminal sluiten door zoals bij elk ander venster op Alt+F4 te drukken.

note: type: Title ====
en: Key bindings
nl_NL: Sneltoetsen

note: type: Plain text
en: We present here the default key bindings for the Compiz window manager and the Mate desktop, and how to customize them.
nl_NL: In dit hoofdstuk volgt een beschrijving van de standaard sneltoetsen voor Compiz window-manager en Mate Desktop en hoe deze kunnen worden aangepast.

note: type: delimited block =
en: When a key binding includes one or more **+** sign, press then hold from left to right the keys before the last one like a `Shift` key, then press the last key.
nl_NL: Wanneer een sneltoets één of meer *+* tekens bevat druk je van links naar rechts de toetsen behalve de laatste en houd ze ingedrukt zoals een `Shift` toets en druk dan op de laatste toets.

note: type: Title =====
en: Key bindings for the Mate desktop
nl_NL: Sneltoetsen voor Mate Desktop

note: type: Plain text
en: When using Mate in Slint, some key bindings are the same using either the Marco or Compiz window managers. They are listed below:
nl_NL: Bij het gebruik van Mate in Slint zijn een aantal sneltoetsen voor de Marco of Compiz window-managers gelijk. Ze staan hieronder weergegeven:

note: type: delimited block -
en: Alt+Tab               Cycle between windows
    Shift+Alt+Tab         Cycle backward between windows
    Control+Alt+Tab       Cycle between panels and the desktop
    Shift+Control+Alt+Tab Cycle backwards between panels and the desktop
nl_NL: Alt+Tab Wissel tussen vensters
    Shift+Alt+Tab Wissel achteruit tussen vensters
    Control+Alt+Tab Wissel tussen panelen en bureaublad
    Shift+Control+Alt+Tab Wissel achteruit tussen panelen en bureaublad

note: type: Plain text
en: Once in a graphical environment, you can toggle between it and a console. Let's say you want to use tty2 (tty1 being busy): Press `Ctrl+Alt+F2`, then login.
    Press `Alt+F7` to go back to the graphical environment.
nl_NL: Eenmaal in een grafische omgeving kun je overschakelen naar een console en weer terug. Stel je wilt naar tty2 overschakelen (omdat tty1 al in gebruik is): druk dan 'Ctrl+Alt+F2' en log hier in.
    Druk 'Alt+F7' om terug te keren naar de grafische omgeving.

note: type: Plain text
en: The same general key bindings are used in all graphical environments, with a few exceptions, Mod1 being generally the left Alt key: +
nl_NL: In alle grafische omgevingen worden dezelfde algemene sneltoetsen gebruikt met uitzondering van Mod1 dat over het algemeen de linker Alt-toets is: +

note: type: delimited block -
en: Mod1+F1 raises the panel's application menu.
    Mod1+F2 raises a 'run..." dialog, but in Fluxbox (starts lxterminal instead).
nl_NL: Mod1+F1 activeert het Toepassingen menu van de bovenste werkbalk.
    Mod1+F2 activeert een 'Uitvoeren...' dialoog maar in Fluxbox een lxterminal.

note: type: Plain text
en: Also in Fluxbox:
nl_NL: Ook geldt in Fluxbox:

note: type: delimited block -
en: Mod1+F3 restarts Fluxbox.
    Mod1+F4 closes the focused window.
nl_NL: Mod1+F3 herstart Fluxbox.
    Mod1+F4 sluit het actieve venster.

note: type: Plain text
en: In Mate, partially sighted users can use the Compiz window manager instead or Marco which is the default.
nl_NL: In MATE kunnen gedeeltelijk slechtzienden de Compiz window-manager gebruiken in plaats van de standaard Marco.

note: type: Plain text
en: As a regular user, type:
nl_NL: Typ als een gewone gebruiker:

note: type: Plain text
en: To go back to Marco:
nl_NL: En om weer terug te keren naar Marco:

note: type: Plain text
en: This setting will take effect at next start of a Mate session.
nl_NL: Deze instelling wordt doorgevoerd bij het starten van een nieuwe MATE sessie.

note: type: Plain text
en: Or to make the change just for the current session type:
nl_NL: Of om de window-manager alleen voor de huidige sessie te wijzigen:

note: type: Plain text
en: and to go back to Marco:
nl_NL: en weer terug naar Marco:

note: type: Plain text
en: The replacement will be effective immediately.
nl_NL: Deze wijziging is meteen effectief.

note: type: Plain text
en: This setting is also available graphically from mate-tweak, in the Windows category.
nl_NL: Deze instelling is ook te wijzigen vanuit het grafische hulpprogramma mate-tweak in de categorie Vensters.

note: type: Plain text
en: You can access specific Compiz settings just typing:
nl_NL: Voor toegang tot specifieke Compiz-instellingen typ je:

note: type: Title =====
en: Key bindings for the Compiz window manager
nl_NL: Sneltoetsen voor de Compiz window-manager

note: type: Plain text
en: In the default settings indicated below the key or mouse buttons are named like this:
nl_NL: In de hieronder aangegeven standaardinstellingen worden de toetsen of muisknoppen als volgt aangeduid:

note: type: Plain text
en: Super: Windows key on most keyboards
    Button1: Left Mouse Button (if used with the right hand)
    Button2: Centre Mouse Button, or click with the scroll wheel)
    Button3: Right Mouse Button (if used with the right hand)
    Button4: Scroll Wheel Up
    Button5: Scroll Wheel Down Button6: (I don't know, I thought that was on mouses for gamers) +
nl_NL: Super: De Windows-toets op de meeste toetsenborden
    Knop1: Linker muisknop (indien met rechts gebruikt)
    Knop2: Middelste muisknop of klik met scrollwiel
    Knop3: Rechter muisknop (indien met rechts gebruikt)
    Knop4: Scrollwiel omhoog
    Knop6: Scrollwiel omlaag
    Knop6: Geen idee (Ik dacht voor muizen voor gamers)+

note: type: Plain text
en: The default settings listed below by category can be changed from the CCSM. We indicate the short name of the plugin between square brackets.
nl_NL: De hieronder op categorie weergegeven instellingen kunnen worden gewijzigd in het CCSM. Tussen vierkante haken staat de korte naam van de plugin.

note: type: Plain text
en: Category General
nl_NL: Categorie Algemeen

note: type: Plain text
en: [core] General options, tab "key bindings":
    close_window_key = Alt+F4
    raise_window_button = Control+Button6
    lower_window_button = Alt+Button6
    minimize_window_key = Alt+F9
    maximize_window_key = Alt+F10
    unmaximize_window_key = Alt+F5
    window_menu_key = Alt+space
    window_menu_button = Alt+Button3
    show_desktop_key = Control+Alt+d
    toggle_window_shaded_key = Control+Alt+s +
nl_NL: [core] Algemene opties, tab "sneltoetsen":
    close_window_key = Alt+F4
    raise_window_button = Control+Knop6
    lower_window_button = Alt+Knop6
    minimize_window_key = Alt+F9
    maximize_window_key = Alt+F10
    unmaximize_window_key = Alt+F5
    window_menu_key = Alt+spatiebalk
    window_menu_button = Alt+Knop3
    show_desktop_key = Control Alt+d
    toggle_window_shaded_key = Control+Alt +s +

note: type: Plain text
en: [matecompat] Mate Compatibility
    main_menu_key = Alt+F1
    run_key = Alt+F2 +
nl_NL: [matecompat] Mate compatibiliteit
    main_menu_key = Alt + F1
    run_key = Alt + F2 +

note: type: Plain text
en: Category Accessibility
nl_NL: Categorie Toegankelijkheid

note: type: Plain text
en: [addhelper] Dim inactive (less light on non focused windows)
    toggle_key = Super+p +
nl_NL: [addhelper] Dim inactief (niet actieve vensters donkerder)
    toggle_key = Super+p +

note: type: Plain text
en: [colorfilter] (Filter color for accessibility purposes)
    toggle_window_key = Super+Alt+f
    toggle_screen_key = Super+Alt+d
    switch_filter_key = Super+Alt+s +
nl_NL: [colorfilter] (Kleurenfilter voor toegankelijkheidsdoeleinden)
    toggle_window_key = Super+Alt+f
    toggle_screen_key = Super+Alt+d
    switch_filter_key = Super+Alt+s +

note: type: Plain text
en: [ezoom] Enhanced Zoom Desktop
    zoom_in_button = Super+Button4
    zoom_out_button = Super+Button5
    zoom_box_button = Super+Button2 (zoom out to go back to normal) +
nl_NL: [ezoom] Verbeterde Zoom Desktop
    zoom_in_button = Super+Knop4
    zoom_out_button = Super+Knop5
    zoom_box_button = Super+Knop2 (uitzoomen naar normaal) +

note: type: Plain text
en: [neg] Negative (toggle inverse colors of the window or screen)
    window_toggle_key = Super+n
    screen_toggle_key = Super+m +
nl_NL: [neg] Negatief (inverse kleuren van het venster of het scherm)
    window_toggle_key = Super+n
    screen_toggle_key = Super+m +

note: type: Plain text
en: [obs] Opacity, Brightness and Saturation adjustments
    opacity_increase_button = Alt+Button4
    opacity_decrease_button = Alt+Button5 +
nl_NL: [obs] Instellingen voor transparantie, helderheid en verzadiging
    opacity_increase_button = Alt+Knop4
    opacity_decrease_button = Alt+Knop5 +

note: type: Plain text
en: [showmouse] (Increase visibility of the mouse pointer)
    initiate = Super+k +
nl_NL: [showmouse] (Verbeter de zichtbaarheid van de muisaanwijzer)
    initiëren = Super + k +

note: type: Plain text
en: Category Window Management
nl_NL: Categorie Vensterbeheer

note: type: Plain text
en: [move] Move window
    initiate_button = Alt+Button1 (hold Button1 while moving the mouse)
    initiate_key = Alt+F7 (Esc to stop moving) +
nl_NL: [move] Venster verplaatsen
    initiate_button = Alt+Knop1 (houd Knop1 ingedrukt tijdens bewegen van de muis)
    initiate_key = Alt+F7 (Esc om beweging te stoppen) +

note: type: Plain text
en: [resize] Resize window
    initiate_button = Alt+Button 2 (hold Button2 while moving the mouse)
    initiate_key = Alt+F8 (Esc to stop moving) +
nl_NL: [resize] Venstergroote wijzigen
    initiate_button = Alt+Knop2 (houd Knop2 ingedrukt tijdens het bewegen van de muis)
    initiate_key = Alt+F8 (Esc om beweging te stoppen) +

note: type: Plain text
en: [switcher] Application switcher (switch between windows or panels and
                                     the desktop) +
    next_window_key = Alt+Tab (cycle between windows) +
    prev_window_key = Shift+Alt+Tab +
    next_panel_key = Control+Alt+Tab (cycle between panels and desktop) +
    prev_panel_key = Shift+Control+Alt+Tab +
nl_NL: [switcher] Applicatie switcher (schakelen tussen vensters of panelen en het bureaublad) + next_window_key = Alt+Tab (schakelen tussen vensters) + prev_window_key = Shift+Alt+Tab + next_panel_key = Control+Alt+Tab (schakelen tussen panelen en het bureaublad) + prev_panel_key = Shift+Control+Alt+Tab +

note: type: Title =====
en: How to add a custom keybinding for Mate.
nl_NL: Een eigen sneltoets aan MATE toevoegen.

note: type: Plain text
en: Let's take an example: we want that Alt+F3 starts firefox.  type in a terminal or in Run command (brought up pressing Alt+F2):
nl_NL: Om bijvoorbeeld Firefox te starten met Alt+F3 typ je in een terminal of in de Uitvoeren dialoog (opgeroepen met Alt+F2):

note: type: Plain text
en: In the new window you can use the down and up arrow keys press to navigate in the list of existing key bindings.
nl_NL: In het venster dat nu verschijnt kun je in de lijst met bestaande sneltoetsen met de pijltjestoetsen omlaag en omhoog navigeren.

note: type: Plain text
en: To set a new key binding, press Tab twice to put the cursor on Add, then press Enter. In the small dialog box brought up type the name of the custom key binding, like firefox, press Tab, type the name to the associated command, in this case firefox, then press Tab twice to put the cursor on Apply and press Enter.
nl_NL: Om een nieuwe sneltoets in te stellen druk je twee keer op Tab om de cursor op Toevoegen te zetten en daarna op Enter. In het kleine dialoogvenster dat verschijnt typ je de naam van de nieuwe sneltoets, bijvoorbeeld firefox, druk op Tab, typ het van toepassing zijnde commando, in dit geval firefox, druk dan twee keer op Tab om de cursor op Toepassen te zetten en druk op Enter.

note: type: Plain text
en: To activate the new key binding, navigate until you find it on the bottom of the list, pres Enter the press Alt+F3.
nl_NL: Om de nieuwe onderaan de lijst toegevoegde sneltoets te activeren selecteer je deze en druk je op Enter.

note: type: Plain text
en: Next time you pres Alt+F3 that should start firefox
nl_NL: De volgende keer dat je Alt+F3 drukt zal Firefox starten

note: type: Title ===
en: The shell
nl_NL: De shell

note: type: Plain text
en: This chapter is a short introduction. More in depth information is provided in the document https://slint.fr/doc/shell_and_bash_scripts.html[Shell and bash scripts], mostly borrowed from SUSE.
nl_NL: Dit hoofdstuk is slechts een korte inleiding. Meer diepgaande informatie vind je in het document https://slint.fr/doc/shell_and_bash_scripts.html[Shell en bash scripts] dat grotendeels is geleend van SUSE.

note: type: Plain text
en: When the computer starts in console mode, after having logged in typing your user name and password, the <<shell,shell>> displays a "prompt" like the one below:
    `didier@darkstar:~$`
    In this example:
nl_NL: Wanneer de computer in de console modus start wordt nadat je bent ingelogd door het typen van je gebruikersnaam en wachtwoord door de <shell,shell> een "prompt" weergegeven zoals hieronder:
    didier@darkstar:~$
    In dit voorbeeld:

note: type: Plain text
en: `didier` is the user name
nl_NL: is `didier` de gebruikersnaam

note: type: Plain text
en: `darkstar` the machine name
nl_NL: `darkstar` de naam van de machine

note: type: Plain text
en: the tilde `~` represents the home directory of the user, in this example `/home/didier`
nl_NL: de tilde `~` vertegenwoordigt de home directory van de gebruiker, in dit voorbeeld `/home/didier`

note: type: Plain text
en: the dollar sign `$` indicates that the user is a "regular one" not a "super user" (see below).
nl_NL: het dollarteken `$` geeft aan dat de gebruiker een "gewone gebruiker" is en geen "super user" (zie onderaan).

note: type: Plain text
en: The cursor is then positioned after the prompt.
nl_NL: Achter de prompt wordt de cursor weergegeven.

note: type: Plain text
en: The user can now type a command on the line (hence the name "command line") and confirm it pressing Enter. The shell then analyzes the command and execute it if valid, else output a message like for instance "command not found". You can edit the command before pressing Enter using the left and right arrows and the keys Backspace, Home, End and Del.
nl_NL: De gebruiker kan nu op deze regel een commando typen (vandaar de naam "command line") en bevestigen als hij op Enter drukt. De shell analyseert dit commando en voert het uit als het geldig is of geeft anders een melding als "commando niet gevonden". Je kunt de opdracht voordat je op Enter drukt bewerken met behulp van de linker- en rechter pijltjestoetsen en Backspace, Home, End en Del.

note: type: Plain text
en: During its execution the commands can display an output on the screen or not. In all cases after execution the prompt will be displayed again in a new line, meaning that the shell is waiting for the next command to be typed.
nl_NL: Tijdens de uitvoering kan een commando uitvoer op het scherm weergeven of niet. In alle gevallen zal na de uitvoering de prompt weer op een nieuwe regel worden weergegeven wat betekent dat de shell wacht op het volgende commando.

note: type: Plain text
en: For this to work, the user needs to know which commands are available and their syntax. Some commands are executed by the shell itself, others start external programs. Will will give below several examples of commands, more are listed in https://slint.fr/doc/shell_and_bash_scripts.html[Shell and bash scripts]
nl_NL: Hiervoor moet de gebruiker wel weten welke commando's beschikbaar zijn en hoe ze worden geschreven. Sommige commando's worden uitgevoerd door de shell zelf terwijl andere externe programma's starten. Onderaan staan verschillende voorbeelden van commando's. Meer vind je in https://slint.fr/doc/shell_and_bash_scripts.html[Shell en bash scripts]

note: type: Plain text
en: Several shells are available for Linux to choose from; in Slint the shell used by default is named *bash*.
nl_NL: Er zijn meerdere shells beschikbaar waaruit Linux kan kiezen; de standaard in Slint gebruikte shell heet *bash*.

note: type: Plain text
en: To allow running several programs at the same time Linux provides several "virtual consoles" sharing then same keyboard and screen, numbered from one. Initially the system starts in the console (or virtual terminal) number one also called *tty1* (the name tty is an abbreviation of "teletype"). From there the user can switch to another console or tty; for instance switch to the tty number two pressing Alt+F2, where another shell will ask again the user's user name and password. To switch back to tty1, just press Alt+F1. By default in Slint six tty are available but this can be changed editing the file /etc/inittab.
nl_NL: Om meerdere programma's op hetzelfde moment uit te kunnen voeren biedt Linux meerdere "virtuele consoles", genummerd vanaf 1, die hetzelfde toetsenbord en beeldscherm delen. Aanvankelijk start het systeem in console (of virtuele terminal) nummer 1 die ook *tty1* wordt genoemd (de naam is een afkorting van "teletype"). Van daar kan de gebruiker overschakelen naar een andere console of tty; om bijvoorbeeld over te schakelen naar tty nummer twee druk je Alt+F2, waar een andere shell opnieuw zal vragen naar je gebruikersnaam en wachtwoord. Om terug te gaan naar tty1, druk je op Alt+F1. Standaard zijn in Slint 6 tty's beschikbaar, maar dit kan worden aangepast in het bestand /etc/inittab.

note: type: Plain text
en: When the shell is used in a graphical environment (in a graphical terminal), its behaves the same way but the prompt is slightly different, as illustrated below:
    `didier[~]$` +
nl_NL: Wanneer de shell wordt gebruikt in een grafische omgeving (in een grafische terminal), gedraagt deze zich op dezelfde manier, maar de prompt wijkt enigszins af zoals hieronder weergegeven:
    `didier[~]$` +

note: type: Plain text
en: You can switch back and forth between the console and a graphical environment:
nl_NL: Je kunt heen en weer schakelen tussen de console en een grafische omgeving:

note: type: Plain text
en: From the graphical environment pressing for instance Ctrl+Alt+F3 to go to tty3. The first time you go to a tty you will have to type your login and password.
nl_NL: Vanuit de grafische omgeving druk je bijvoorbeeld op Ctrl+Alt+F3 om naar tty3 te gaan. De eerste keer dat je naar een tty gaat, moet je je gebruikersnaam en wachtwoord invoeren.

note: type: Plain text
en: From a console or tty pressing Alt+F7 if the graphical environment is already running, else typing `startx` to start it.
nl_NL: Vanaf een console of tty schakel je door Alt+F7 te drukken over naar de grafische omgeving mits deze al actief is. Anders typ je `startx` om deze te starten.

note: type: Title ====
en: Typing commands as root
nl_NL: Commando's als root uitvoeren

note: type: Plain text
en: *root* is the conventional name of the "super user" which have all rights to do administrative tasks, including those that could harm or even destroy the system.
nl_NL: *root* is de conventionele naam van de "supergebruiker" die alle rechten heeft om administratieve taken uit te voeren, zelfs als die het systeem zouden kunnen beschadigen of zelfs vernietigen.

note: type: Plain text
en: You can (but this is not recommended for beginners) log in directly as root. To do this type *root* as user, then root's password. To inform you (and warn you about the associated risks and responsibilities), the prompt will look like this:
    *root@darkstar:s~#*
    the character # (number sign, also commonly named hash) indicates that the commands will be typed as root (not as regular user), with the associated rights, but also risks and responsibilities.
nl_NL: Je kunt direct als root inloggen (ook al wordt dat voor beginners niet aanbevolen). Je doet dat door *root* als gebruikersnaam in te typen en vervolgens het root wachtwoord. Om je te informeren (en te waarschuwen voor de bijbehorende risico's en verantwoordelijkheden) ziet de prompt er als volgt uit:
    *root@darkstar:s~#*
    het teken # (hekje of hash) geeft aan dat de commando's zullen worden ingevoerd als root (niet als gewone gebruiker) met alle daarmee samenhangende rechten maar ook risico's en verantwoordelijkheden.

note: type: Plain text
en: If you are already logged as regular user, you can "become root" typing:
    *su -*
    then pressing Enter. In this command, `su` (which stands for "Super User") is the name of the command, and the character *-* (hyphen-minus, also named minus) tells that you are opening a "login shell": you will first be asked root's password, then be directed to its home directory /home/root as if you had logged in as root at startup. This will avoid that you inadvertently write files in your home directory as regular user (/home/didier in the example) which cause issues later.
nl_NL: Als je al als gewone gebruiker bent ingelogd wordt je root door het typen van:
    *su -*
    en vervolgens op Enter te drukken. In dit commando is `su` (wat staat voor "Super User") de naam van het commando, en het teken *-* (minteken) vertelt je dat je een "login shell" opent: er wordt eerst gevraagd naar het root wachtwoord en vervolgens word je doorgestuurd naar de home directory /home/root alsof je bent ingelogd als root bij het opstarten. Dit voorkomt dat je per ongeluk bestanden in je home directory schrijft als gewone gebruiker (/home/didier in het voorbeeld) wat later problemen kan veroorzaken.

note: type: Plain text
en: The regular user registered during installation and other users members of the 'wheel' group can also type commands reserved to root preceding the name of the command by 'sudo' like this for instance:
    *sudo update-grub*
nl_NL: De reguliere gebruiker die tijdens de installatie is geregistreerd en andere gebruikers die lid zijn van de 'wheel' groep, kunnen ook commando's typen die gereserveerd zijn voor root mits voorafgegaan door 'sudo' zoals dit bijvoorbeeld:
    *sudo update-grub*

note: type: Title ===
en: How-to solve blocking issues
nl_NL: Blokkeringsproblemen oplossen

note: type: Plain text
en: By "blocking issue" we mean "an issue that prevents to use Slint" like:
nl_NL: Met een "blokkeringsprobleem" bedoelen we een probleem waardoor Slint niet of niet volledig kan worden uitgevoerd zoals:

note: type: Plain text
en: The system fails to boot.
nl_NL: Het systeem kan niet opstarten.

note: type: Plain text
en: The system boots, but the start-up sequence is interrupted before completion. This can happen for instance if the root system partition can't be mounted because of an error in /etc/fstab, a corrupted root file system or a missing kernel module to mount the root partition, or the system boots successfully but you don't remember the password for root.
nl_NL: Het systeem start op maar het opstarten wordt onderbroken voordat dit is voltooid. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als de root systeempartitie niet kan worden aangekoppeld vanwege een fout in /etc/fstab, een beschadigd root bestandssysteem of een ontbrekende kernelmodule die nodig is om de root partitie aan te koppelen, of het systeem start wel op, maar je weet het root wachtwoord niet.

note: type: Plain text
en: If the system completely fails to boot, try each of the solutions below in sequence, until one works.
nl_NL: Als het systeem helemaal niet opstart, probeer dan de onderstaande oplossingen in aangegeven volgorde totdat er één werkt.

note: type: Plain text
en: If this occurs after a kernel upgrade, try the second boot entry instead of the first one.
nl_NL: Als dit gebeurt na een kernel upgrade, probeer dan in plaats van het eerste het tweede opstart-item.

note: type: Plain text
en: Try to boot off the rescue boot stick that you have requested at end of installation.
nl_NL: Probeer op te starten met de 'rescue' USB-stick die je hebt laten maken aan het eind van de installatie.

note: type: Plain text
en: Jump into Slint to repair it, as explained below.
nl_NL: Probeer Slint vanuit de Slint omgeving zelf te repareren zoals hieronder uitgelegd.

note: type: Plain text
en: You can always get help emailing slint@freelists.org providing all information that could help investigate the issue. If not already done, first subscribe to the list emailing slint-request@freelists.org with the subject 'subscribe', then answer the email you will receive. Only if you have an issue using email, request help in the IRC channel #slint, server irc.libera.chat and stay in the channel until someones answer.
nl_NL: Vraag hulp door te mailen naar slint@freelists.org en geef zo veel mogelijk relevante informatie die kan helpen bij de oplossing van het probleem. Meld je als je dat nog niet gedaan hebt aan bij de mailinglist door een mail te sturen naar slint-request@freelists.org met in het onderwerp 'subscribe' waarna je antwoord op de e-mail die je ontvangt. Alleen als je niet kunt e-mailen kun je hulp vragen in het IRC-kanaal #slint, server irc.libera.chat en wacht tot er iemand antwoord geeft.

note: type: Plain text
en: We will now explain how to jump into Slint to repair it.
nl_NL: We zullen nu uitleggen hoe we in Slint kunnen komen om het te repareren.

note: type: Plain text
en: <<Start_the_installer,Start the installer and identify Slint's root partition>>
    <<Issue_the_needed_commands,Issue the needed commands to jump into Slint>>.
    <<Repair_Slint,Repair Slint from Slint.>>
nl_NL: <<Start_the_installer,Start het installatieprogramma en identificeer Slint's root-partitie>>
    <<Issue_the_needed_commands,Geef de benodigde commando's om in Slint te komen>>.
    <<Repair_Slint,Repareer Slint vanuit Slint.>>

note: type: Title ====
en: Start the installer and identify Slint's root partition
nl_NL: Start het installatieprogramma en identificeer de Slint root-partitie

note: type: Plain text
en: If the start-up up sequence is interrupted, jump into Slint from its installer to try to solve the issue. Insert or plug-in the installation media (USB stick or DVD where you have written the installation ISO) then follow the instructions below.
nl_NL: Als het opstartproces wordt onderbroken kun je vanuit het installatieprogramma naar de Slint omgeving om te proberen het probleem op te lossen. Plaats het installatiemedium (USB-stick of DVD waarop het ISO-beeldbestand is geschreven) en volg de instructies hieronder.

note: type: Plain text
en: Start the installer.
nl_NL: Start het installatieprogramma.

note: type: Plain text
en: As soon as logged in as root, to list the drives and partitions, type:
nl_NL: Zodra je bent ingelogd als root typ je het volgende om de schijven en partities weer te geven:

note: type: Plain text
en: Find in the output the name of the Slint root partition, checking its size and file system type, labeled FSTYPE.
nl_NL: Vind in de uitvoer de naam van de Slint root-partitie en controleer de grootte en het type bestandssysteem met het label FSTYPE.

note: type: Plain text
en: Mount this partition
nl_NL: Deze partitie aankoppelen

note: type: delimited block =
en: If Slint's root file system is btrfs (as indicated by the output of "lsblk")  you need to mount it using the options mentioned in its /etc/fstab.
nl_NL: Als Slint het btrfs bestandssysteem gebruikt (weergegeven door het commando "lsblk") moet je het aankoppelen met gebruik van de opties genoemd in /etc/fstab.

note: type: delimited block =
en: In this case you need to use the same options as in Slint on btrfs, so type instead:
nl_NL: In dit geval moet je dezelfde opties gebruiken als in Slint op btrfs, dus type in plaats daarvan:

note: type: delimited block -
en: mount /dev/sda3 /mnt -o subvol=/@,compress=zstd:3
nl_NL: mount /dev/sda3 /mnt -o subvol=/ @, compress=zstd: 3

note: type: delimited block =
en: Check that the partition be the right one. For instance if it is /dev/sda3, type:
nl_NL: Controleer of dit de juiste partitie is. Als het bijvoorbeeld /dev/sda3 is, typ je:

note: type: Plain text
en: Assuming that you installed Slint64-15.0 the output should be: *Slint 15.0*
nl_NL: Ervan uitgaande dat je Slint64-15.0 hebt geïnstalleerd zou het resultaat moeten zijn: *Slint 15.0*

note: type: Plain text
en: If the output is "file not found" the partition is not the one you looked for. In this case only, type:
nl_NL: Als de uitvoer "bestand niet gevonden" is, is dat niet de partitie die je zocht. Alleen in dit geval typ je:

note: type: Plain text
en: then try another one, going back to the list of drives and partitions.
nl_NL: Keer dan terug naar de lijst van schijven en partities en probeer een andere tot je de goede gevonden hebt.

note: type: Title ====
en: Issue the needed commands to jump into Slint
nl_NL: Geef het volgende commando om de Slint omgeving in te gaan

note: type: Plain text
en: mount the file systems /proc /sys and /dev typing:
nl_NL: koppel de bestandssystemen /proc /sys en /dev aan door te typen:

note: type: Plain text
en: Issue the next commands to "jump into" your Slint and mount all devices mentioned in its /etc/fstab:
nl_NL: Geef de volgende commando's om je Slint omgeving in te gaan en koppel alle apparaten aan die vermeld staan in /etc/fstab:

note: type: Title ====
en: Repair Slint from Slint
nl_NL: Reparatie van Slint vanuit Slint

note: type: Plain text
en: From Slint you can modify the system to solve the issue. Here are some examples:
nl_NL: Vanuit Slint kun je het systeem wijzigen om het probleem op te lossen. Hier zijn enkele voorbeelden:

note: type: Plain text
en: Run "update-grub". +
nl_NL: Voer "update-grub" uit. +

note: type: Plain text
en: Run "grub-emu" or "list_boot_entries" +
nl_NL: Voer "grub-emu" of "list_boot_entries" uit +

note: type: Plain text
en: Re-install GRUB using the command "grub-install drivename", drivename being the drive where to install Slint. +
nl_NL: Installeer GRUB opnieuw met behulp van de opdracht "grub-install drivename", waarbij drivename de schijf is waar GRUB op moet worden geïnstalleerd. +

note: type: Plain text
en: Type "passwd" to change the password for root. +
nl_NL: Typ "passwd" om het wachtwoord voor root te wijzigen. +

note: type: Plain text
en: Remove, install or upgrade packages.
nl_NL: Verwijder, installeer of upgrade softwarepakketten.

note: type: Plain text
en: When done, remove the installation media then type:
nl_NL: Wanneer je klaar bent verwijder je het installatiemedium en typ je:

note: type: Title ==
en: Accessibility
nl_NL: Toegankelijkheid

note: type: Plain text
en: If you chose to keep speech when asked at the beginning installation, it will be enabled from start up in a console as in graphical environments.
nl_NL: Als je tijdens de installatie hebt aangegeven dat je spraak wilde blijven gebruiken zal dit bij het opstarten zowel in een console als in grafische omgevingen zijn ingeschakeld.

note: type: Title ===
en: Use Slint with braille
nl_NL: Gebruik van Slint met braille

note: type: Plain text
en: Slint includes the brltty software to handle braille displays.
nl_NL: Slint bevat de brltty software om braille displays aan te sturen.

note: type: Plain text
en: Your settings, made before booting on the command line or later, are recorded in the installed system in /etc/brltty.conf.
nl_NL: De tijdens het opstarten op de opdrachtregel opgegeven of later gemaakte instellingen hiervoor worden op het geïnstalleerde systeem opgeslagen in /etc/brltty.conf.

note: type: Plain text
en: A comprehensive manual for brltty is available in English, French and Portuguese in several formats including plain text (txt) at this URL: https://mielke.cc/brltty/doc/Manual-BRLTTY/
nl_NL: Een uitgebreide handleiding voor brltty is in het Engels, Frans en Portugees in verschillende formaten inclusief platte tekst (txt) op deze URL beschikbaar: https://mielke.cc/brltty/doc/Manual-BRLTTY/

note: type: Plain text
en: If braille was not enabled during installation or has been disabled, to enable it do this:
nl_NL: Om braille in te schakelen als het is uitgeschakeld of als het niet werd ingeschakeld tijdens de installatie doe je het volgende:

note: type: Plain text
en: Make /etc/rc.d/rc.brltty executable typing as root:
nl_NL: Maak /etc/rc.d/rc.brltty uitvoerbaar door als 'root' te typen:

note: type: Plain text
en: Make yourself member of the braille group, typing as root:
nl_NL: Maak jezelf lid van de braille groep en typ weer als 'root':

note: type: delimited block -
en: usermod -G braille -a username
nl_NL: usermod -G braille -a gebruikersnaam

note: type: Plain text
en: In the command above, replace username with your login name.
nl_NL: In het bovenstaande commando vervang je gebruikersnaam voor je inlognaam.

note: type: Plain text
en: To disable braille type as root:
nl_NL: Om braille uit te schakelen typ je als root:

note: type: Title ===
en: Speech in graphical environments
nl_NL: Spraak in grafische omgevingen

note: type: Plain text
en: As a reminder speech in graphical environments using the Orca screen reader is enabled typing:
nl_NL: De Orca schermlezer wordt in grafische omgevingen ingeschakeld door te typen:

note: type: Plain text
en: To know how to use Orca, including its specific key bindings, type:
nl_NL: Hoe je Orca moet gebruiken inclusief de specifieke sneltoetsen zie je als je typt:

note: type: Plain text
en: In short, in a graphical environment:
nl_NL: Kortom, in een grafische omgeving:

note: type: delimited block -
en: Insert+Space: display the Orca Preferences dialog.
    Insert+S: activate or deactivate the vocal synthesis.
    Insert+H: activate the learning mode. In this m	ode:
       Press a key to hear its function
       F1: to hear the documentation of the screen reader
       F2: list the keyboard shortcuts for Orca
       F3: list the keyboard for the current application
       Esc: end of the learning mode
nl_NL: Insert+Spatie: start de Orca Voorkeuren dialoog.
    Insert+S: activeer of deactiveer de stemsynthese
    Insert+H: activeer de leermodus. In deze modus:
       Druk op een toets om de functie te beluisteren
       F1: de documentatie van de schermlezer
       F2: een opsomming van de sneltoetsen
       F3: toon het toetsenbord voor de huidige applicatie
       Esc: einde leermodus

note: type: Title ===
en: Voices and TTS in Slint
nl_NL: Stemmen en TTS in Slint

note: type: Plain text
en: Following TTS (Text to Speech synthesizers) are shipped in Slint64-15.0, each with a set of voices, namely:
    espeak-ng
    flite
    pico
    mbrola
    RHVoice +
nl_NL: De volgende TTS (Text to Speech synthesizers) worden ieder met een set stemmen met Slint64-15.0.2 meegeleverd:
    espeak-ng
    flite
    pico
    mbrola
    RHVoice +

note: type: Plain text
en: Most of the time these TTS and the associated voices and languages are managed by speech-dispatcher through its so-called "modules" (roughly, a module is associated to a TTS).
nl_NL: Meestal worden deze TTS met de bijbehorende stemmen en talen beheerd door speech-dispatcher via zogenoemde "modules" (elke TTS is gekoppeld aan een module).

note: type: Plain text
en: The custom utility spd-list can answer several questions about the available synthesizers, voices and languages. Typing spd-list displays this:
nl_NL: Het speciale hulpprogramma spd-list geeft informatie over de beschikbare synthesizers, stemmen en talen. Het typen van spd-list toont het volgende:

note: type: delimited block -
en: This script lists languages and synthesizers available for applications
    relying on Speech Dispatcher, like Orca or speech-up. Each command below answers the question following it.
    Don't type the quotes surrounding the command.
    "/usr/bin/spd-list" usage?
    "/usr/bin/spd-list -s" available synthesizers?
    "/usr/bin/spd-list -l" available languages codes?
    "/usr/bin/spd-list -ls <synthesizer>" languages available for this synthesizer?
    "/usr/bin/spd-list -sl <language code>" synthesizers providing voices in this language?
    The language code has most often two characters, like 'en' 'es' or 'fr'
nl_NL: Dit script toont talen en synthesizers die beschikbaar zijn voor applicaties die gebruik maken van Speech Dispatcher zoals Orca en speech-up. Elk commando hieronder beantwoordt de vraag die er achter staat.
    Voer de opdrachten in zonder aanhalingstekens.
    "/usr/bin/spd-list" hoe te gebruiken?
    "/usr/bin/spd-list -s" welke synthesizers zijn beschikbaar?
    "/usr/bin/spd-list -l" welke taalcodes zijn beschikbaar?
    "/usr/bin/spd-list -ls <synthesizer>" welke talen zijn beschikbaar voor deze synthesizer?
    "/usr/bin/spd-list -sl <language code>" welke synthesizers hebben stemmen in deze taal?
    De taalcode heeft meestal twee tekens, zoals 'en' 'nl' of 'fr'

note: type: Plain text
en: All voices listed are available in Orca and speechd-up, and also fenrir if configured to use speech-dispatcher.
nl_NL: Alle weergegeven stemmen zijn beschikbaar in Orca en speech-up, maar ook in fenrir wanneer deze speech-dispatcher gebruikt.

note: type: Plain text
en: You can get additional voices for flite and mbrola, associated with the modules flite-generic and espeak-ng-mbrola-generic.
nl_NL: Er zijn extra stemmen voor flite and mbrola met de bijbehorende modules flite-generic en espeak-ng-mbrola-generic.

note: type: Plain text
en: You can always know which are installed or not typing as root one of these commands:
nl_NL: Als je wilt weten welke modules geïnstalleerd zijn typ je als root één van deze commando's:

note: type: delimited block -
en: slapt-get --search mbrola-voice
    slapt-get --search flite-voice
nl_NL: slapt-get --search mbrola-voice
    slap-get --search flite-voice

note: type: Plain text
en: then install one of the not-yet installed one, like e.g.
nl_NL: en installeer dan een nog niet geïnstalleerde zoals b.v.

note: type: Plain text
en: In addition to the free (as in free beer) voices shipped in Slint, you can buy voices for:
    voxin, https://oralux.org/voice.php
    voxygen, sending an email to contact@hypra.fr
nl_NL: Naast de gratis (zoals in gratis bier) stemmen die bij Slint worden meegeleverd zijn er stemmen te koop voor:
    voxin, https://oralux.org/voice.php
    voxygen, via een e-mail naar contact@hypra.fr

note: type: Plain text
en: More voices and synthesizers could be made available later, this will be announced on the Slint mailing list and this http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/ChangeLog.txt[ChangeLog]
nl_NL: Als er later meer stemmen en synthesizers beschikbaar komen zal dat worden aangekondigd in de Slint mailing list en in deze http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/ChangeLog.txt[ChangeLog]

note: type: Plain text
en: The keyboard shortcuts for graphical environments are listed in <<key_bindings,Key bindings>>.
nl_NL: Sneltoetsen voor grafische omgevingen worden besproken in <<key_bindings, Sneltoetsen>>.

note: type: Title ===
en: Use the lightdm login manager with speech
nl_NL: lightdm loginmanager met spraak gebruiken

note: type: Plain text
en: In lightdm, pressing F4 toggle the sound on or off. Initially the cursor is in the password field. Press Tab leads to the "login push button", then to the user's list or "combo box". In this list pressing space shows the currently selected user. Use the arrow keys to choose another one then type the corresponding password. Instead, choosing "Other..." adds a field where you can type the login name of a non listed user.  Still in lightdm, F10 brings up a menu allowing to reboot or shutdown, and Alt+F4 brings up directly an UI with shutdown or cancel buttons.
nl_NL: In lightdm schakel je het geluid met F4 aan of uit. In eerste instantie is het invoerveld voor het wachtwoord actief. Een druk op de Tab toets activeert de "login drukknop" en daarna de lijst van gebruikers of "combo box". Door op de spatiebalk te drukken activeer je de momenteel geselecteerde gebruiker. Gebruik de pijltjestoetsen om een andere te kiezen en typ vervolgens het bijbehorende wachtwoord. "Andere..." voegt een veld toe waar je de inlognaam van een niet in de lijst voorkomende gebruiker kunt typen. In lightdm toont F10 een menu om te herstarten of af te sluiten. Alt+F4 opent direct een dialoogvenster met de afsluit of annuleer knoppen.

note: type: Title ===
en: Choose a console screen reader
nl_NL: Een console-schermlezer kiezen

note: type: Plain text
en: Slint provides these console screen readers:
    espeakup
    speehchd-up
    fenrir
nl_NL: Slint levert deze console-schermlezers mee:
    espeakup
    speechd-up
    fenrir

note: type: Plain text
en: Additionally, several hardware speech synthesizers can be used in console mode, using speakup.
nl_NL: Daarnaast kunnen met behulp van speakup in console modus meerdere hardware spraaksynthesizers gebruikt worden.

note: type: Plain text
en: To choose a screen reader run as root this command:
nl_NL: Om een schermlezer te kiezen voer je als root deze opdracht uit:

note: type: Plain text
en: Here is its output with no argument:
nl_NL: De uitvoer van dit commando zonder argument is:

note: type: delimited block -
en: root[~]# speak-with
    Usage: /usr/sbin/speak-with <screen reader> or <hard synthesizer> or none
    Choose a console screen reader to talk with among:
      espeakup (Console screen reader connecting espeak-ng and speakup)
      fenrir (Modular, flexible and fast console screen reader)
      speechd-up (Console screen reader connecting Speech Dispatcher and speakup)
    or use one of the supported hard synthesizers:
      acntsa apollo audptr bns dectlk decext ltlk soft spkout txprt
    or type "/usr/sbin/speak-with none" to mute all screen readers.
    root[~]#
nl_NL: root[~]# speak-with
    Gebruik: /usr/sbin/speak-with <screen reader> of <hard synthesizer> of none
    Kies één van de volgende console schermlezers:
      espeakup (Console schermlezer die espeak-ng met speakup verbindt)
      fenrir (Modulaire, flexibele en snelle console schermlezer)
      speechd-up (Console schermlezer die Speech Dispatcher met speakup verbindt)
    of gebruik één van de ondersteunde hardware synthesizers:
      acntsa apollo audptr bns dectlk decext ltlk soft spkout txprt
    of typ  "/usr/sbin/speak-with none" om alle schermlezers het zwijgen op te leggen.
    root[~]#

note: type: Plain text
en: The hardware speech synthesizers listed are those available in the running kernel or shipped as modules.
nl_NL: De getoonde hardware spraaksynthesizers zijn reeds beschikbaar in de draaiende kernel of als geïnstalleerde modules.

note: type: Plain text
en: Example of commands and associated output:
nl_NL: Voorbeeld van commando's en bijbehorende uitvoer:

note: type: delimited block -
en: root[~]# speak-with speechd-up
    Starting speechd-up
    Should speechd-up be also started at next boot? [Y/n]
    OK
    root[~]# Done.
nl_NL: root[~]# speak-with speechd-up
    Starting speechd-up
    Should speechd-up be also started at next boot? [Y/n]
    OK
    root[~]#Done.

note: type: Plain text
en: As soon as you type the command, the previously used screen reader will be stopped and speechd-up will begin talking.
nl_NL: Zodra je het commando typt, zullen eerder gebruikte schermlezers worden gestopt en zal speechd-up beginnen te spreken.

note: type: Plain text
en: If you answer Y (the default) to the question:
    Should speechd-up be also started at next boot?
    spechd-up will continue to be used at next boot.
    If instead you answer n the screen reader used before typing speak-with speechd-up will be used after next boot.
nl_NL: Als je Y (standaard) antwoordt op de vraag: Should speechd-up also be started at next boot?
    zal speechd-up ook gebruikt blijven worden bij de volgende keer opnieuw opstarten.
    Als je in plaats daarvan N antwoordt zal na het opstarten de vorige actieve schermlezer worden gebruikt.

note: type: Plain text
en: Other examples:
nl_NL: Andere voorbeelden:

note: type: delimited block -
en: root[~]# speak-with apollo
    Stopping speechd-up...
    Should apollo be also used at next boot? [Y/n]
    OK
    root[~]# Done.
nl_NL: root[~]# speak-with apollo
    Stopping speechd-up...
    Should apollo be also used at next boot? [Y/n]
    OK
    root[~]#Done.

note: type: Title ===
en: Configure a console screen reader
nl_NL: Configuratie van een console-schermlezer.

note: type: Plain text
en: Slint handle speech hardware synthesizers using speakup and provides the espeakup and speechd-up screen readers.
nl_NL: Slint kan hardware spraaksynthesizers aansturen met behulp van speakup en biedt de espeakup en speechd-up schermlezers.

note: type: Plain text
en: You can save the settings you make, for instance to increase or decrease the rate of seech or the sound volume. Just type as root: speakup-save. This saves all current settings, including those specific to the hardware synthesizer in use, case occurring.
nl_NL: Je kunt je instellingen zoals de spreeksnelheid of het geluidsvolume opslaan. Typ als root: speakup-save. Dit slaat alle huidige instellingen op inclusief de specifieke instellingen van de hardware synthesizer indien van toepassing.

note: type: Plain text
en: All these settings will be restored at next boot: the startup scripts rc.espeakup and rc.speechd-up run the command speakup-restore for you.
nl_NL: Deze instellingen worden toegepast bij de volgende keer opstarten: vanuit de opstartscripts rc.espeakup en rc.speechd-up wordt namelijk het commando speakup-restore uitgevoerd.

note: type: Plain text
en: If you don't to want to restore the saved settings, type as root:
    chmod -x /usr/sbin/speakup-restore
nl_NL: Als je de opgeslagen instellingen niet wilt laden typ je als root:
    chmod -x /usr/sbin/speakup-restore

note: type: Plain text
en: If you want to have them restored again type as root:
    chmod +x /usr/sbin/speakup-restore
nl_NL: Als je ze wel weer wilt toepassen typ je als root:
    chmod +x /usr/sbin/speakup-restore

note: type: Plain text
en: Here are some key bindings for settings speakup as well as speechd-up:
nl_NL: Hier zijn enkele sneltoetsen voor instellingen in speakup en speechd-up:

note: type: delimited block -
en: spk_f9   punctuation_level_decrease
    spk_f10  punctuation_level_increase
    spk_f11  reading_punctuation_decrease
    spk_f12  reading_punctuation_increase
    spk_1    volume_decrease (doesn't work with speechd-up)
    spk_2    volume_increase (doesn't work with speechd-up)
    spk_3    pitch_decrease (doesn't work with speechd-up)
    spk_4    pitch_increase (doesn't work with speechd-up)
    spk_5    rate_decrease
    spk_6    rate_increase
nl_NL: spk_f9   punctuation_level_decrease
    spk_f10  punctuation_level_increase
    spk_f11  reading_punctuation_decrease
    spk_f12  reading_punctuation_increase
    spk_1    volume_decrease (werkt niet met speechd-up)
    spk_2    volume_increase (werkt niet met speechd-up)
    spk_3    pitch_decrease (werkt niet met speechd-up)
    spk_4    pitch_increase (werkt niet met speechd-up)
    spk_5    rate_decrease
    spk_6    rate_increase

note: type: Plain text
en: In the table above spk is the speakup key CapLock, or Ins/0 on a numeric keypad. For instance to increase the rate you could press and hold the CapsLock key then press the 6 key.
nl_NL: In de tabel hierboven is de speakup-toets CapsLock of Ins/0 op een numeriek toetsenblok. Als je bijvoorbeeld de snelheid wilt verhogen houd je de CapsLock-toets ingedrukt en druk je vervolgens op de 6 toets.

note: type: Plain text
en: Some settings available only on specific hardware synthesizers do not have associated key bindings. Then to set a new value you echo it in /sys/accessibility/speakup/<synth>/<parameter>
nl_NL: Voor sommige instellingen die alleen beschikbaar zijn voor specifieke hardware synthesizers zijn er geen sneltoetsen. Deze stel je in door nieuwe waarden met de opdracht echo te schrijven naar /sys/accessibility/speakup/<synth>/<parameter>

note: type: Plain text
en: For instance to change the voice in use by an apollo 2 you could write:
    echo 2 > /sys/accessibility/speakup/apollo/voice
nl_NL: Om bijvoorbeeld de stem gebruikt door een apollo 2 te wijzigen typ je:
    echo 2 > /sys/accessibility/speakup/apollo/voice

note: type: Plain text
en: speakup-save will also save this setting.
nl_NL: speakup-save zal ook deze instelling opslaan.

note: type: Plain text
en: Caveat: I never used a hardware speech synthesizer, so the explanation below is only an assumption based in the speakup_apollo driver, consistent with this manual, found in:
    https://archive.org/stream/DolphinApollo2Manual/Dolphin_Apollo_2_Manual_djvu.txt
nl_NL: Let wel: Ik heb nooit een hardware spraaksynthesizer gebruikt, dus de uitleg hieronder is slechts een veronderstelling gebaseerd op de handleiding van de speakup_apollo driver die je kunt vinden op: https://archive.org/stream/DolphinApollo2Manual/Dolphin_Apollo_2_Manual_djvu.txt

note: type: Title ====
en: Speakup desktop keys
nl_NL: Speakup sneltoetsen voor een desktop computer

note: type: Plain text
en: Almost all keys listed below are located on the numeric keypad.  The Insert or 0 key on the keypad acts like a shift key. For instance, Ins 2 means "hold down the Insert key like a shift key and press 2".  Keep numlock off to use Speakup.
nl_NL: Bijna alle hieronder vermelde sneltoetsen bevinden zich op het numerieke toetsenblok.  De Insert of 0 toets op het toetsenbord werkt als een Shift-toets. Ins 2 bijvoorbeeld betekent "houd de Insert-toets ingedrukt zoals een Shift-toets en druk op 2".  Zorg er wel voor dat NumLock is uitgeschakeld als je Speakup wilt gebruiken.

note: type: Plain text
en: Scope: these key bindings can be used with hard synthesizers and with espeakup, and also with speechd-up.
nl_NL: De sneltoetsen kunnen voor hardware synthesizers worden gebruikt met espeakup evenals met speechd-up.

note: type: Plain text
en: First keys to remember:
nl_NL: De eerste sneltoetsen om te onthouden:

note: type: delimited block -
en: PrintScreen    Toggle speakup on/off
    Ins F1         Speakup Help (press Space to exit the help)
nl_NL: PrintScreen Speakup aan- of uitzetten
    Ins F1 Speakup hulp (druk op de spatieblak om deze weer te verlaten)

note: type: Plain text
en: Keys used for screen review:
nl_NL: Sneltoetsen gebruikt voor tijdens het lezen:

note: type: delimited block -
en: 1/2/3          Say Previous/Current/Next character
    Shift PageUp   Say first character
    Shift PageDown Say last character
    4/5/6          Say Previous/Current/Next word
    5 twice        Spell current word
    Ins 5          Spell Current Word phonetically
    7/8/9          Say Previous/Current/Next line
    Ins 4          Say from left edge of line to reading cursor
    Ins 6          Say from reading cursor to right edge of line
    Ins 8          Say from top of screen to reading cursor
    Ins plus       Say from reading cursor line to bottom of screen
    plus           Say entire screen.
    Ins r          Say all document
    dot            Say position
    Ins dot        Say attributes
    Ins minus      Say character hex and decimal value.
    minus          Park reading cursor (toggle)
    Ins 9          Move reading cursor to top of screen (insert pgup)
    Ins 3          Move reading cursor to bottom of screen (insert pgdn)
    Ins 7          Move reading cursor to left edge of screen (insert home)
    Ins 1          Move reading cursor to right edge of screen (insert end)
    Control 1      Move reading cursor to last character on current line.
    asterisk       Toggle cursoring
    Ins asterisk   n<x|y go to line (y) or column (x). Where 'n' is any
                   allowed value for the row or column for your current screen.
    Ins f2         Set window
    Ins f3         Clear window
    Ins f4         Enable window
nl_NL: 1/2/3 Zeg de vorige/huidige/volgende letter
    Shift PageUp Zeg de eerste letter
    Shift PageDown Zeg de laatste letter
    4/5/6 Zeg het vorig/huidig/volgend woord
    Twee maal 5 Spel het huidige woord
    Ins 5 Spel het huidige woord fonetisch
    7/8/9 Zeg de vorige/huidige/volgende regel
    Ins 4 Zeg van regelbegin tot cursor
    Ins 6 Zeg van cursor tot regeleinde
    Ins 8 Zeg vanaf de bovenkant van het scherm tot de cursor.
    Ins plus Zeg vanaf de cursor tot het eind van het scherm.
    plus Zeg het hele scherm.
    Ins r Zeg het hele document
    punt Zeg positie
    Ins punt Zeg kenmerken
    Ins min Zeg hex en decimale waarde van karakter.
    Minus Parkeer de cursor (schakelt aan of uit)
    Ins 9 Verplaats cursor naar bovenkant scherm (Ins PgUp)
    Ins 3 Verplaats cursor naar onderkant scherm (Ins PgDn)
    Ins 7 Verplaats cursor naar linker schermrand (Ins Home)
    Ins 1 Verplaats cursor naar rechter schermrand (Ins End)
    Ctrl 1 Verplaats cursor naar het laatste teken op de huidige regel
    asterisk schakelt cursor aan of uit
    Ins asterisk n<x|y&lt ga naar regel (y) of kolom (x) waar 'n'
                  een toegestane waarde is voor een rij of een kolom op het huidige scherm.
    Ins f2 Set venster
    Ins f3 Wis venster
    Ins f4 Venster activeren

note: type: Plain text
en: Other keys:
nl_NL: Andere sneltoetsen:

note: type: delimited block -
en: Ins f5         Edit some
    Ins f6         Edit most
    Ins f7         Edit delim
    Ins f8         Edit repeat
    Ins f9         Edit exnum
nl_NL: Ins f5 Bewerk iets
    Ins f6 Bewerk het meeste
    Ins f7 Bewerk scheidingsteken
    Ins f8 Bewerken herhalen
    Ins f9 Edit exnum

note: type: delimited block -
en: Enter          Shut up (until another key is hit) and sync reading cursor.
    Ins Enter      Shut up (until toggled back on)
nl_NL: Enter Zeg niets meer (tot een andere toets wordt gedrukt) en zet cursor op de juiste plaats.
    Ins Enter Zeg niets meer (tot weer ingeschakeld)

note: type: delimited block -
en: slash          Mark and Cut screen region.
    Ins slash      Paste screen region into any console.
nl_NL: slash Markeer en knip schermgebied.
    Ins slash Plak schermgebied in elke console.

note: type: Title ====
en: Speakup laptop keys
nl_NL: Speakup sneltoetsen voor laptops

note: type: Plain text
en: These key bindings (for US keyboard layout) don't need a numeric keypad.  If you have one, use the <<desktop_keys,speakup desktop keys>> easier to use, especially if you use another keyboard layout than US.
nl_NL: Deze sneltoetsen (voor VS-toetsenbordindeling) hebben geen numeriek toetsenblok nodig.  Als je er wel één hebt, gebruik dan de <<desktop_keys, speakup desktop sneltoetsen>> omdat die makkelijker in gebruik zijn, vooral als je een andere dan de VS-toetsenbordindeling gebruikt.

note: type: Plain text
en: The CapsLock key acts like a Shift key.
    For instance, CapsLock 2 means "hold down the CapsLock key like a shift key and press 2".
    Keep numlock off to use Speakup.
nl_NL: De CapsLock-toets gedraagt zich als een Shift-toets.
    CapsLock 2 bijvoorbeeld betekent "Houd de CapsLock-toets ingedrukt zoals een Shift-toets en druk op 2".
    Zorg ervoor dat Numlock is uitgeschakeld als je Speakup gebruikt.

note: type: delimited block -
en: PrintScreen          Toggle speakup on/off
    CapsLock F1          Speakup Help (press Space to exit)
nl_NL: PrintScreen Speakup aan- of uitzetten
    Ins F1 Speakup Hulp (druk op de spatieblak om de hulp te verlaten)

note: type: Plain text
en: Key used for screen review:
nl_NL: Sneltoetsen voor tijdens het lezen:

note: type: delimited block -
en: CapsLock m/comma/dot Say Previous/Current/Next character
    CapsLock PageUp      Say First character
    CpasLock PageDown    Say Last character
    CapsLock j/k/l       Say Previous/Current/Next word
    CpasLock k twice     Spell current word
    CapsLock u/i/o       Say Previous/Current/Next line
    CapsLock h           Say from left edge of line to reading cursor.
    CapsLock semicolon   Say from reading cursor to right edge of line
    CapsLock y           Say from top of screen to reading cursor
    CapsLock p           Say from reading cursor line to bottom of screen
    CapsLock apostrophe  Say entire screen.
    Capslock r           Read all document
    CapsLock n           Say position
    CapsLock slash       Say attributes
    CapsLock minus       park reading cursor (toggle)
    CapsLock f2          Set window
    CapsLock f3          Clear window
    CapsLock f4          Enable window
nl_NL: CapsLock m/komma/punt Zeg de vorige/huidige/volgende letter
    CapsLock PageUp Zeg de eerste letter
    CpasLock PageDown Zeg de laatste letter
    CapsLock j/k/l Zeg vorig/huidig/volgend woord
    CpasLock 2x Zeg het huidige woord
    CapsLock u/i/i/o Zeg de vorige/volgende regel
    CapsLock h Zeg vanaf regelbegin tot de cursor.
    CapsLock puntkomma Zeg vanaf de cursor tot regeleinde
    CapsLock y Zeg vanaf de bovenkant van het scherm tot de cursor
    CapsLock p Zeg vanaf de cursor tot de onderkant van het scherm.
    CapsLock apostrof Zeg het hele scherm
    Capslock r Zeg het hele document.
    CapsLock n Zeg positie
    CapsLock slash Zeg de kenmerken
    CapsLock minus Parkeer de cursor (schakel aan of uit)
    CapsLock f2 Set Venster
    CapsLock f3 Venster wissen
    CapsLock f4 Venster activeren

note: type: delimited block -
en: CapsLock f5          Edit some
    CapsLock f6          Edit most
    CapsLock f7          Edit delimiter
    CapsLock f8          Repeat edit
    shift CapsLock f9    Edit exnum
nl_NL: CapsLock f5 Bewerk iets
    CapsLock f6 Bewerk het meeste
    CapsLock f7 Bewerk scheidingsteken
    CapsLock f8 Herhaal bewerken
    shift CapsLock f9 Bewerk exnum

note: type: Title ===
en: Make emacs speak
nl_NL: Emacs laten spreken

note: type: Plain text
en: You can use either emacspeak or speechd-el. To enable or disable one of them type as regular either one of these commands:
nl_NL: Je kunt emacspeak of speechd-el gebruiken. Om ze in of uit te schakelen type je als normale gebruiker één van deze commando's:

note: type: Plain text
en: Then just type:
    emacs
nl_NL: Typ daarna gewoon:
    emacs

note: type: Plain text
en: Enabling one of these software disables the other one.
nl_NL: Het inschakelen van het ene programma schakelt het andere uit.

note: type: Title ==
en: Manage your system
nl_NL: Je systeem beheren

note: type: Title ===
en: Software management in Slint
nl_NL: Softwarebeheer in Slint

note: type: Plain text
en: <<The_basics,The basics>>
    <<Keep_your_system_up_to_date,Keep your system up to date>>
    <<Kernel_upgrades,Kernel upgrades>>
    <<Get_additional_applications,Get additional applications>>
    <<slapt_src,Usage of slapt-src>>
nl_NL: <<The_basics, De basis>>
    <<Keep_your_system_up_to_date, Hou je systeem up to date>>
    <<Kernel_upgrades, Kernel upgrades>>
    <<Get_additional_applications, Extra toepassingen>>
    <<slapt_src, Gebruik van slapt-src>>

note: type: Title ====
en: The basics
nl_NL: De basis

note: type: Plain text
en: In Slint software is provided in the form of packages. A package is a bundle of files provided in a compressed archive file, put together to provide all that is needed to run the software. Packages are included in the installation ISO and stored in remote servers from which they can be downloaded and installed. Installing a package means extract the files from the archive file and copy them to some directory of the system.
nl_NL: In Slint wordt software aangeboden in de vorm van pakketten. Een pakket is een bundel van bestanden die worden geleverd als een gecomprimeerd archiefbestand dat alles bevat wat nodig is om het programma uit te voeren. Pakketten staan op de installatie ISO en zijn beschikbaar op externe servers waarvan ze kunnen worden gedownload en geïnstalleerd. Installeren van een pakket betekent dat de bestanden in het archiefbestand worden uitgepakt en naar een map in het systeem worden gekopieerd.

note: type: Plain text
en: Installation and removal of software are recorded in a database made of text files in these directories:
nl_NL: Installatie en verwijdering van software wordt opgeslagen in een database bestaande uit tekstbestanden in de mappen:

note: type: Plain text
en: The files in /var/lib/pkgtools/packages record information about the packages, mainly their content: the list of files they include and where they are installed.
nl_NL: De bestanden in /var/lib/pkgtools/packages bevatten informatie over de pakketten, de lijst met bestanden van de software en waar ze zijn geïnstalleerd.

note: type: Plain text
en: The main commands to manage the packages are listed below. All of them have associated man pages.
nl_NL: De belangrijkste commando's om pakketten te beheren worden hieronder weergegeven. Ze hebben allemaal man-pages.

note: type: Plain text
en: These commands require administrative rights, associated to a specific account named 'root', for which you have specified a password during Slint installation.
nl_NL: Deze opdrachten vereisen administratieve rechten, gekoppeld aan een specifieke account genaamd 'root', waarvoor je een wachtwoord hebt opgegeven tijdens de installatie van Slint.

note: type: Plain text
en: To issue a command as 'root', first type su - then enter the password for root and type the command.+ or use sudo.
nl_NL: Om een opdracht als 'root' te geven, typ je eerst su - waarna je het wachtwoord voor root invoert en vervolgens de opdracht typt.+of gebruik sudo.

note: type: Plain text
en: Commands below can be run from a graphical terminal or in a console, but gslapt that only works in a graphical environment.
nl_NL: Onderstaande commando's kunnen worden uitgevoerd in een grafische terminal of in een console, uitgezonderd gslapt dat alleen in een grafische omgeving werkt.

note: type: delimited block -
en: installpkg # to install a package stored locally.
    removepkg # to remove an installed package.
    upgradepkg # to replace an installed package with another one (generally with the same name but at another version).
    slapt-get # to install, remove, upgrade packages stored on repositories listed in /etc/slapt-get/slap-getrc
nl_NL: installpkg # om een lokaal opgeslagen pakket te installeren.
    removepkg # om een geïnstalleerd pakket te verwijderen.
    upgradepkg # om een geïnstalleerd pakket te vervangen door een ander pakket (meestal met dezelfde naam maar met een andere versie).
    slapt-get # voor het installeren, verwijderen en upgraden van pakketten opgeslagen in repositories vermeld in /etc/slapt-get/slap-getrc

note: type: Plain text
en: The packages shipped in the installation ISO come from the repositories listed in /etc/slapt-get/slapt-getrc
nl_NL: De pakketten in het installatie ISO-beeldbestand zijn afkomstig van de repositories vermeld in /etc/slapt-get/slapt-getrc

note: type: Plain text
en: Do yourself a favor: read the comments in /etc/slapt-get/slapt-getrc and /usr/doc/slapt-get-0.10.2t/README.slapgetrc.Slint in the installed system.
nl_NL: Doe jezelf een plezier en lees de commentaren in /etc/slapt-get/slapt-getrc en /usr/doc/slapt-get-0.10.2t/README.slapgetrc.Slint in het geïnstalleerde systeem.

note: type: Plain text
en: After having installed Slint, you'll be notified of updates of installed packages coming from repositories listed in /etc/slapt-get/slapt-getrc
nl_NL: Na installatie van Slint zul je op de hoogte worden gebracht van updates van geïnstalleerde pakketten uit de repositories die zijn vermeld in /etc/slapt-get/slapt-getrc

note: type: Plain text
en: You can install additional packages using the command slapt-get or the graphical application gslapt, if stored in a repository listed in /etc/slapt-get/slapt-getrc
nl_NL: Je kunt extra pakketten installeren met behulp van de opdracht slapt-get of de grafische applicatie gslapt indien deze aanwezig zijn in een repository vermeld in /etc/slapt-get/slapt-getrc

note: type: Plain text
en: slapt-get and gslapt provide a search feature that helps you finding packages.
nl_NL: slapt-get en gslapt hebben een zoekfunctie die je helpt bij het zoeken naar pakketten.

note: type: Plain text
en: you can use slapt-get, gslapt and removepkg to remove installed packages but do not remove packages shipped in the Slint ISO, even if you do not use them at all. Removing an included package will result in no increase in performance and could prevent other applications to run. Also, if you have added a package not included in Slint you may remove it but be careful that the removed package be not a dependency of other ones that you also installed and intend to continue using.
nl_NL: je kunt slap-get, gslapt en removepkg gebruiken om zelf geïnstalleerde pakketten te verwijderen, maar niet die zijn meegekomen in het Slint ISO-beeldbestand. Zelfs als je ze nooit gebruikt. Het verwijderen van zo'n pakket zal de prestaties niet verbeteren en kan andere toepassingen onmogelijk maken. Als je een pakket hebt toegevoegd dat niet in Slint is opgenomen, kun je het verwijderen maar let er wel op dat het verwijderde pakket geen afhankelijkheid is van andere pakketten die je ook hebt geïnstalleerd en van plan bent om te blijven gebruiken.

note: type: Title ====
en: Keep your system up to date
nl_NL: Je systeem up-to-date houden

note: type: Plain text
en: Keep your system safe installing the software updates provided by Slint as soon as they're available.
nl_NL: Hou je systeem veilig door de software-updates van Slint te installeren zodra ze beschikbaar zijn.

note: type: Plain text
en: All updates are listed in the ChangeLog: http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/ChangeLog.txt
nl_NL: Alle updates staan in de ChangeLog: http://slackware.uk/slint/x86_64/slint-15.0/ChangeLog.txt

note: type: Plain text
en: After Slint installation or any change in the file /etc/slapt-get/slapt-getr run this command once:
nl_NL: Na de installatie van Slint of na iedere wijziging in het bestand/etc/slapt-get/slapt-getr voer je eenmalig het volgende commando uit:

note: type: Plain text
en: To synchronize the local list of available package with that of the repository, this command is automatically run every two hours:
nl_NL: Om de lokale lijst van beschikbare pakketten te synchroniseren met die van de repository wordt het volgende commando automatisch iedere twee uur uitgevoerd:

note: type: Plain text
en: You can also run it manually.
nl_NL: Je kunt dit ook handmatig uitvoeren.

note: type: Plain text
en: This of course requires that the machine be connected to the internet.
nl_NL: Dit vereist natuurlijk wel dat de machine met het internet verbonden is.

note: type: Plain text
en: To download and install the upgraded or rebuilt packages run as root the following command:
nl_NL: Om de bijgewerkte of opnieuw gecompileerde pakketten te downloaden en te installeren voer je als root het volgende commando uit:

note: type: Plain text
en: Alternatively you could also use gslapt, a graphical front-end for slapt-get.
nl_NL: Alternatief kun je ook gslapt, een grafische front-end voor slapt-get gebruiken.

note: type: Plain text
en: To get new packages listed in the ChangeLog as "Added", type:
nl_NL: Om nieuwe pakketten te downloaden die in de ChangeLog zijn vermeld als "Added" typ je:

note: type: delimited block -
en: slapt-get -i <package name>
nl_NL: slapt-get -i <pakketnaam>

note: type: Plain text
en: or to make sure you have installed all packages shipped in Slint, including those added to the repository after you installed Slint, type:
nl_NL: of om ervoor te zorgen dat je alle pakketten hebt geïnstalleerd die zijn meegekomen met Slint inclusief de pakketten die aan de repository zijn toegevoegd na de installatie van Slint:

note: type: Plain text
en: On the desktops, a small icon is displayed in the notification area of a panel (the top panel in MATE) to notify of available software updates. Just make a left click on it and follow the instructions mentioned there.
nl_NL: Op de bureaubladen wordt in het notificatiegebied van een werkbalk (de bovenste werkbalk in MATE) een klein pictogram weergegeven dat aangeeft of er software-updates beschikbaar zijn. Klik er met de linkermuisknop op en volg de instructies.

note: type: Plain text
en: Be aware that some packages are blacklisted in /etc/slapt-get/slapt-getrc, i.e. can not be automatically upgraded or installed.
nl_NL: Wees je ervan bewust dat sommige pakketten op de blacklist staan in /etc/slapt-get/slapt-getrc, d.w.z. dat ze niet automatisch kunnen worden geüpgraded of geïnstalleerd.

note: type: Title ====
en: Kernel upgrades
nl_NL: Kernel-upgrades

note: type: Plain text
en: New kernels are provided whenever necessary, either to bring security fixes or enhancements.
nl_NL: Er komen steeds nieuwe kernels beschikbaar met veiligheids-updates of verbeterde functionaliteit.

note: type: Plain text
en: Usually no manual intervention from the user is necessary when this happens, but it can be useful to know how the kernel upgrade is done and what to do if something unexpected occurs.
nl_NL: Meestal is er geen handmatige interventie van de gebruiker nodig wanneer dit gebeurt maar het kan nuttig zijn om te weten hoe een kernel-upgrade werkt en wat te doen als er iets onverwachts gebeurt.

note: type: Plain text
en: Several packages include files associated with each kernel, namely: kernel-generic, kernel-modules, kernel-source, kernel headers. kernel-source and kernel-headers include files used to build software, only kernel-generic and kernel-modules are needed to run a Slint system.
nl_NL: Er zijn een aantal pakketten met bestanden die op iedere kernel betrekking hebben, namelijk: kernel-generic, kernel-modules, kernel-source en kernel-headers. kernel-source en kernel-headers bevatten bestanden die gebruikt worden om software te kunnen compileren, alleen kernel-generic en kernel-modules zijn nodig om een Slint-systeem te kunnen gebruiken.

note: type: Plain text
en: The package kernel-modules ships files called modules, which are pieces of code that are "plugged in" the kernel to provide a specific feature or handle a specific hardware.
nl_NL: Het pakket kernel-modules bevat bestanden genaamd modules. Dat zijn stukjes code die in de kernel kunnen worden "ingeplugd" om een specifieke functie toe te voegen of specifieke hardware te ondersteunen.

note: type: Plain text
en: As soon as both a kernel package and the associated kernel-modules package are installed, the script /sbin/wrapupgradepkg builds an <<initrd,initrd>> associated with this kernel (with modules taken from the package kernel-modules) and installs it alongside the kernel in the /boot directory.
nl_NL: Als zowel een kernel-pakket als het bijbehorende kernel-modules pakket zijn geïnstalleerd maakt het script /sbin/wrapupgradepkg een met deze kernel geassocieerde <<initrd, initrd>> (met modules afkomstig uit het pakket kernel-modules) en installeert die naast de kernel in de /boot map.

note: type: Plain text
en: Then previous kernels (not in use at time of upgrade) are removed.
nl_NL: Vervolgens worden vorige kernels (die niet in gebruik zijn op het moment van de upgrade) verwijderd.

note: type: Plain text
en: Then the script updates the GRUB configuration file /boot/grub/grub.cfg, read by the OS loader to build the boot menu.
nl_NL: Vervolgens werkt het script het GRUB configuratiebestand /boot/grub/grub.cfg dat door de OS-loader wordt gelezen bij om het opstartmenu-item te maken.

note: type: Plain text
en: This boot menu will then include at least two boot entries each indicating, to indicating a kernel and its associated initrd to use. From the top:
nl_NL: Dit opstartmenu bevat dan ten minste twee boot-items voor een kernel en de bijbehorende initrd. Van bovenaf:

note: type: Plain text
en: A boot entry to start Slint using the new kernel that has just been installed.
nl_NL: Een boot-item om Slint te starten met de zojuist geïnstalleerde nieuwe kernel.

note: type: Plain text
en: A boot entry to start Slint using the kernel in use at time of upgrade.
nl_NL: Een boot-item om Slint te starten met behulp van de kernel die in gebruik was op het moment van de kernel-upgrade.

note: type: Plain text
en: This provide kind of a "safety net" in case Slint wouldn't boot with the new kernel: in this case just arrow down once when the boot menu is displayed to start Slint with the previous kernel
nl_NL: Dit zorgt voor een soort "vangnet" in het geval Slint niet met de nieuwe kernel zou kunnen opstarten: druk in dit geval wanneer het boot-menu wordt weergegeven pijl omlaag om Slint met de vorige kernel op te starten

note: type: Plain text
en: You can preview the new boot menu before rebooting, typing as root:
nl_NL: Voordat je opnieuw opstart kun je een voorbeeld van het nieuwe opstartmenu bekijken door als root te typen:

note: type: Plain text
en: Then an emulated or "fake" boot menu is displayed, with the same layout as the real one which will displayed at next boot.
nl_NL: Er wordt nu een geemuleerd of "fake" opstartmenu weergegeven met dezelfde lay-out als bij het opstarten daadwerkelijk zal worden weergegeven.

note: type: Plain text
en: You can navigate in it with the down and up arrow keys to highlight (put the focus on)  a boot entry of which you can display the details pressing 'e'. You can go back to the menu pressing Escape.
nl_NL: Je kunt er met de pijltjestoetsen omlaag en omhoog in navigeren om een opstart-item te markeren waarvan je de details kunt weergeven door op 'e' te drukken. Je gaat terug naar het menu door op Esc te drukken.

note: type: Plain text
en: To exit from grub-emu press c then type *exit* and press Enter.
nl_NL: Om grub-emu af te sluiten druk je op c en typ je *exit* en tot slot op Enter.

note: type: Plain text
en: Alternatively you can type as root:
nl_NL: Als alternatief kun je als root typen:

note: type: Title ====
en: Get additional applications
nl_NL: Extra toepassingen

note: type: Plain text
en: The easiest and recommended way to get additional applications not shipped in Slint is to use slapt-get or its graphical front-end gslapt.  This gives you access to all packages in repositories enabled in /etc/slapt-get/slapt-getrc by default in addition to the Slint repository: +
nl_NL: De makkelijkste en aanbevolen manier om extra toepassingen die niet in Slint zijn opgenomen te verkrijgen is slapt-get of de grafische front-end gslapt te gebruiken. Dit geeft u toegang tot alle pakketten in repository's die standaard zijn ingeschakeld in /etc/slapt-get/slapt-getrc, in aanvulling op de Slint-repository: +

note: type: Plain text
en: The Slackware repository, with dependency information: SOURCE=https://slackware.uk/salix/x86_64/slackware-15.0/:OFFICIAL
nl_NL: De Slackware-repository met afhankelijkheidsinformatie: SOURCE=https://slackware.uk/salix/x86_64/slackware-15.0/:official

note: type: Plain text
en: The Salix extra repository, fed for Salix distribution by its maintainer George Vlahavas aka gapan but usable in Slint as well: SOURCE=https://slackware.uk/salix/x86_64/extra-15.0/:OFFICIAL
nl_NL: De Salix extra repository, samengebracht voor de Salix distributie door zijn onderhouder George Vlahavas aka gapan maar tevens bruikbaar in Slint: SOURCE=https://slackware.uk/salix/x86_64/extra-15.0/:OFFICIAL

note: type: Plain text
en: If the application you want is not installed and also not available in one of the repositories enabled in /etc/slapt-get/slapt-getrc you could make a package for it, using build material provided by volunteers @ https://slackbuilds.org. To know how-to proceed, read https://slackbuilds.org/howto/ and https://slackbuilds.org/faq/
nl_NL: Als de applicatie die je wilt installeren niet beschikbaar is in een van de repositories die zijn ingesteld in /etc/slapt-get/slapt-getrc, kun je er zelf een pakket voor maken met behulp van het bouwmateriaal dat door vrijwilligers ter beschikking wordt gesteld op @ https://slackbuilds.org. Hoe dat werkt lees je op https://slackbuilds.org/howto/ en https://slackbuilds.org/faq/

note: type: Plain text
en: The packages built this way should be compatible with Slint.
nl_NL: De op deze manier gemaakte pakketten zouden compatibel met Slint moeten zijn.

note: type: Plain text
en: The application *slapt-src* and its graphical front-end *sourcery* allows you to build and install packages using the build material provided at https://slackbuilds.org, to be used as root or using sudo.
nl_NL: De toepassing * slapt-src * en zijn grafische front-end *sourcery* stelt je in staat om als root of met sudo pakketten te compileren en te installeren met behulp van het materiaal beschikbaar op https://slackbuilds.org.

note: type: Plain text
en: We will describe slapt-src in more details.
nl_NL: We zullen slapt-src in meer detail beschrijven.

note: type: delimited block =
en: Pre-built packages for most applications that can be built with slap-src or sourcery are available in the Salix extra repository. Preferably install these pre-built packages using slapt-get or gslapt, unless you need specific build options or a different version than the one provided.
nl_NL: Voor de meeste toepassingen zijn kant en klare pakketten die met slapt-src of sourcery gecompileerd kunnen worden in de Salix extra repository beschikbaar. Installeer bij voorkeur deze voorgecompileerde pakketten met behulp van slapt-get of gslapt, tenzij je specifieke build-opties of een andere versie nodig hebt dan die beschikbaar is.

note: type: Title =====
en: Usage of slapt-srcrc
nl_NL: Gebruik van slapt-src

note: type: Plain text
en: The default configuration script for slapt-src is /etc/slapt-get/slap-srcrc and has this content:
nl_NL: Het standaard configuratie-script voor slapt-src is /etc/slapt-get/slap-getrc dat er als volgt uit ziet:

note: type: Plain text
en: So:
nl_NL: Dus:

note: type: Plain text
en: All build material and packages will go in /var/lib/slapt-src
nl_NL: Al het uitgangsmateriaal en pakketten gaan in de map /tmp/slapt-src

note: type: Plain text
en: The names of packages built end in .txz
nl_NL: De namen van de gebouwde pakketten eindigen op .txz

note: type: Plain text
en: The build material is fetched from the repository https://slackbuilds.org/slackbuilds/15.0/
nl_NL: Het uitgangsmateriaal wordt gedownload uit de repository https://slackbuilds.org/slackbuilds/15.0/

note: type: Plain text
en: Here is the output of the command *slapt-src --help*:
nl_NL: De uitvoer van de opdracht *slapt-src --help* is:

note: type: delimited block -
en: Usage: slapt-src [option(s)] [action] [slackbuild(s)]
      -u, --update           update local cache of remote slackbuilds
      -U, --upgrade-all      upgrade all installed slackbuilds
      -l, --list             list available slackbuilds
      -e, --clean            clean build directory
      -s, --search           search available slackbuilds
      -w, --show             show specified slackbuilds
      -i, --install          fetch, build, and install the specified slackbuild(s)
      -b, --build            only fetch and build the specified slackbuild(s)
      -f, --fetch            only fetch the specified slackbuild(s)
      -v, --version
      -h, --help
     Options:
      -y, --yes              do not prompt
      -t, --simulate         show what will be done
      -c, --config=FILE      use the specified configuration file
      -n, --no-dep           do not look for dependencies
      -p, --postprocess=CMD  run specified command on generated package
      -B, --build-only       applicable only to --upgrade-all
      -F, --fetch-only       applicable only to --upgrade-all
nl_NL: Gebruik: slapt-src [option(s)] [action] [slackbuild(s)]
      -u, --update         update de lokale cache van de remote slackbuilds
      -U, --upgrade-all     upgrade alle geïnstalleerde slackbuilds
      -l, --list           overzicht van beschikbare slackbuilds
      -e, --clean       schoon de compilatie-map op
      -s, --search      zoek beschikbare slackbuilds
      -w, --show       toon de gespecificeerde slackbuilds
      -i, --install        download, compileer en installeer de gespecificeerde slackbuild(s)
      -b, --build         download en compileer de gespecificeerde slackbuild(s)
      -f, --festch        download de gespecificeerde slackbuild(s)
      -v, --version
      -h, --help
     Opties:
      -y, --yes           toon geen prompt
      -t --simulate         toon wat gedaan zal worden
      -c, --config=FILE         gebruik het opgegeven configuratiebestand
      -n, --no-dep             negeer afhankelijkheden
      -p, --postprocess=CMD       voer het gespecificeerde commando uit op het gegenereerde pakket
      -B, --build-only           alleen van toepassing op --upgrade-all
      -F, --fetch-only           alleen van toepassing op --upgrade-all

note: type: Plain text
en: Let's comment some of these options:
nl_NL: Enige opmerkingen betreffende deze opties:

note: type: Plain text
en: Use -u or --update every time to update the list of packages that can be built and installed. This commands writes the file /tmp/slapt-src/slackbuilds_data, replacing the previous one case occurring.
nl_NL: Gebruik -u of --update om de lijst van pakketten die gecompileerd en geïnstalleerd kunnen worden bij te werken. Deze commando's overschrijven het bestand /tmp/slapt-src/slackbuilds_data.

note: type: Plain text
en: Use -e to save space on disk, removing most files in /tmp/slapt-src/
nl_NL: Gebruik -e om schijfruimte te besparen door de meeste bestanden in /usrc/src/slapt-src/ te verwijderen

note: type: Plain text
en: do *not* use -U except to list the possible upgrades or downgrades, without confirming: confirming would lead to replace all Slint packages by one at another version if available in the remote repository, possibly breaking software not compatible with this other version.
nl_NL: gebruik -U *alleen* om een overzicht van mogelijke upgrades of downgrades weer te geven zonder bevestiging: bevestiging zou alle Slint-pakketten door de versie in de externe repository vervangen waardoor mogelijk software die niet compatibel is met deze versie zou kunnen beschadigen.

note: type: Plain text
en: -i can also upgrade a package already installed from https://slackbuilds.org, if a the maintainer of the SlackBuild script has upgraded it, changing the VERSION variable.
nl_NL: -i kan een pakket upgraden dat al is geïnstalleerd vanaf https://slackbuilds.org, als een maintainer van het SlackBuild script het heeft geüpgraded en de variabele VERSION heeft gewijzigd.

note: type: Plain text
en: Use -f to only download the files in https://slackbuilds.org for the target software. This can be useful if you want to check build material, or customize the build. For instance let's assume you want to fetch the build material for the software *mxml*. The command below gives some information about the software and which files are stored in https://slackbuilds.org for it:
nl_NL: Gebruik -f om alleen de bestanden voor een bepaald softwarepakket van https://slackbuilds.org te downloaden. Dit kan handig zijn als je het bouwmateriaal wilt controleren of het bouwmateriaal wilt aanpassen. Laten we bijvoorbeeld aannemen dat je het bouwmateriaal voor de software *mxml* wilt downloaden. Het onderstaande commando geeft dan informatie over de software en welke bestanden hiervoor beschikbaar zijn op https://slackbuilds.org:

note: type: delimited block -
en: slapt-src --show mxml
    SlackBuild Name: mxml
    SlackBuild Version: 3.1
    SlackBuild Category: libraries/mxml/
    SlackBuild Description: mxml (Lightweight xml parsing library)
    SlackBuild Files:
     README
     mxml.SlackBuild
     mxml.info
     slack-desc
nl_NL: slapt-src --show mxml
    SlackBuild Name: mxml
    SlackBuild Version: 3.
    SlackBuild Category: libraries/mxml/
    SlackBuild description: mxml (Lightweight xml parsing library)
    SlackBuild Files:
     README
     mxml.SlackBuild
     mxml.info
     slack-desc

note: type: Plain text
en: Now fetch theses files and also the source archive from upstream repository with the next command:
nl_NL: Je kunt deze bestanden inclusief het bronarchief uit de upstream-repository ophalen met de volgende opdracht:

note: type: Plain text
en: Knowing from the output of the previous command that the files are stored in the subdirectory libraries/mxml, you can check which files have been downloaded with this command:
nl_NL: Met de kennis van de uitvoer van de vorige opdracht dat de bestanden worden opgeslagen in de subdirectory libraries/mxml, kun je met deze opdracht controleren welke bestanden zijn gedownload:

note: type: Plain text
en: Use -b if you want to build a package but not install it yet. In the example above it will be stored in /tmp/slapt-src/libraries/mxml, so you will be able to install it afterwards just typing:
nl_NL: Gebruik -b als je een pakket wilt maken maar het nog niet wilt installeren. In het bovenstaande voorbeeld zal het worden opgeslagen in /tmp/slapt-src/libraries/mxml, zodat je het later kunt installeren met:

note: type: Plain text
en: Use -c if you want to use a custom configuration file instead of the default one /etc/slapt-get/slap-getrc
nl_NL: Gebruik -c als je een aangepast configuratiebestand wilt gebruiken in plaats van de standaard /etc/slapt-get/slap-getrc

note: type: Title ===
en: Manage users and groups
nl_NL: Gebruikers en groepen beheren

note: type: Plain text
en: Two commands are provided to manage users and groups:
nl_NL: Er zijn twee commando's voor het beheren van gebruikers en groepen:

note: type: Plain text
en: The _usersetup_ command (TUI)
nl_NL: Het _usersetup_ commando (TUI)

note: type: Plain text
en: The _gtkusersetup_ command (GUI), with an icon in the Slint Control Center, System category)
nl_NL: De _gtkusersetup_ opdracht (GUI), via een pictogram dat in de categorie Systeem in het Slint Control Center aanwezig is

note: type: Plain text
en: These commands allow you to add or delete users and groups of users, and add users to groups.
nl_NL: Met deze opdrachten kun je gebruikers en gebruikersgroepen toevoegen of verwijderen en gebruikers aan groepen toevoegen.

note: type: Plain text
en: Bear in mind that each user account is associated by default to its on space in the /home directory. For instance if you add a user *leonie*, a /home/leonie folder will be created, to which only this user (and root) will be allowed to access.
nl_NL: Bedenk dat elk gebruikersaccount standaard is gekoppeld aan zijn eigen map in de /home directory. Als je bijvoorbeeld een gebruiker *leonie* toevoegt, zal er een /home/leonie map worden gemaakt, waar alleen leonie (en root) toegang toe heeft.

note: type: Title ===
en: Change the default language of the system
nl_NL: Standaardtaal van het systeem wijzigen

note: type: Plain text
en: Two commands are provided for that:
nl_NL: Daarvoor zijn twee commando's voorzien:

note: type: Plain text
en: The _localesetup_ command (TUI).
nl_NL: De _localesetup_ commando (TUI).

note: type: Plain text
en: The _gtklocalesetup_ command (GUI), with an icon in the Slint Control Center, Settings category.
nl_NL: De _gtklocalesetup_ commando (GUI), via een pictogram in de categorie Instellingen in het Slint Control Center.

note: type: Plain text
en: Bear in mind that this settings changes the language used by the applications' interfaces if they are internationalized, not the keyboard map (see below).
nl_NL: Onthoud dat deze instellingen de taal veranderen die gebruikt wordt door de interfaces van geïnternationaliseerde applicaties, niet de toetsenbordindeling (zie hieronder).

note: type: Plain text
en: Also, localized packages (if available) matching the language chosen have been already installed at end of Slint installation. If you change the default language afterwards, you will need to install the corresponding localized packages if you want.
nl_NL: Gelokaliseerde pakketten (indien beschikbaar) die overeenkomen met de tijdens de installatie gekozen taal zijn al geïnstalleerd. Als je de standaardtaal nadien wijzigt, moet je de bijbehorende gelokaliseerde pakketten hier voor installeren.

note: type: Plain text
en: Localized means "provided in a given locale", the locale being a language plus peculiarities associated to a geographic area. For instance Portuguese spoken in Portugal and Brazil differ. In the localized packages names, l10n is an abbreviation of "localization" meaning "letter l, 10 other letters, letter n".
nl_NL: Gelokaliseerd betekent "verstrekt in een bepaalde locale", de locale is een taal plus bijzondere eigenschappen geassocieerd met een geografisch gebied. In Portugal en Brazilië wordt bijvoorbeeld verschillend Portugees gesproken. In de naam van de gelokaliseerde pakketten is l10n een afkorting van "localization" die staat voor "letter l + 10 andere letters + letter n".

note: type: Plain text
en: Localized packages are included for many languages. Their name include the base package name, a hyphen, then the language code. We list below the base names of the localized packages:
nl_NL: Gelokaliseerde pakketten zijn er al voor veel talen. Ze hebben de naam van het basispakket, een koppelteken, en vervolgens de taalcode. Hieronder worden de basisnamen van de gelokaliseerde pakketten getoond:

note: type: Table
en: | Base package name | Description
    | aspell | word lists for spell check
    | libreoffice-l0n | localized LibreOffice office suite
    | libreoffice-help | localized help for LibreOffice
nl_NL: | Base package name | Omschrijving
    | aspell | woordenlijst voor spellingscontrole
    | libreoffice-l0n | gelokaliseerde LibreOffice office suite
    | libreoffice-help | gelokaliseerde hulp voor LibreOffice

note: type: Plain text
en: To find a localized package, type in a terminal emulator as root (example for libreoffice-l10n):
    `spi libreoffice-l10n`
nl_NL: Om een gelokaliseerd pakket te vinden, typ je in een terminal als root (bijvoorbeeld voor libreoffice-l10n):
    'spi libreoffice-l10n`

note: type: Plain text
en: This will display the list of all localized LibreOffice package. Find the one you want and install it. For instance for Persian the language code is `fa` (short for Farsi), so to install it type:
    `spi -i libreoffice-l0n-fa`
nl_NL: Dit geeft een overzicht van alle gelokaliseerde LibreOffice pakketten. Wanneer je het gewenste hebt gevonden kun je het installeren. Voor Perzisch bijvoorbeeld is de taalcode `fa` (kort voor Farsi), dus om het te installeren typ je:
    `spi -i libreoffice-l0n-fa`

note: type: Plain text
en: If you prefer you can use `gslapt`. Then, type the package name in the search field to display all localized libreoffice packages.
nl_NL: Als je dat wilt kun je hier ook `gslapt` voor gebruiken. Typ de pakketnaam in het zoekveld om alle gelokaliseerde libreoffice pakketten weer te geven.

note: type: Title ===
en: Change the keyboard map
nl_NL: De toetsenbordindeling wijzigen

note: type: Plain text
en: You can change the default keymap used in graphical mode using:
nl_NL: Je kunt de in grafische modus gebruikte standaard toetsenbordindeling wijzigen met:

note: type: Plain text
en: The _keyboardsetup_ command (TUI)
nl_NL: Het _keyboardsetup_ commando (TUI)

note: type: Plain text
en: The _gtkkeyboardsetup_ command (GUI), with an icon in the Slint Control Center, Hardware category.
nl_NL: Het _gtkkeyboardsetup_ commando (GUI), via een pictogram in de categorie Hardware in het Slint Control Center.

note: type: Plain text
en: These commands also allow you to choose if numlock should be enabled when the system is started, and if the SCIM (input method) should be enabled at system startup.
nl_NL: Met deze commando's kunt je ook kiezen of NumLock of SCIM (invoermethode) moet worden ingeschakeld bij het opstarten van het systeem.

note: type: Plain text
en: If you use a window manager with a panel, you can also make this setting through a right click on the keyboard applet (displayed by default as the two letters language code of the keyboard map in use).
nl_NL: Als je een window manager gebruikt met een paneel, kun je dit ook instellen door te rechtsklikken op de toetsenbord-applet (standaard weergegeven als de twee letters van de taalcode van de huidige toetsenbordindeling).

note: type: Plain text
en: On the command line but still for the graphical mode use instead the command `setxbmap`
nl_NL: Op de opdrachtregel - maar nog steeds in grafische modus - gebruik je in plaats daarvan het commando 'setxkbmap`

note: type: Plain text
en: For instance to set the keyboard layout to Ukrainian in graphical mode, just type as regular user:
    `setxkbmap -layout ua`
nl_NL: Om bijvoorbeeld de toetsenbordindeling in grafische modus op Oekraïens in te stellen typ je als gewone gebruiker:
    'setxkbmap -layout ua`

note: type: Plain text
en: To know more, read the man page for setxkbmap.
nl_NL: Zie voor meer informatie de man page voor setxkbmap.

note: type: Title ===
en: Install a printer
nl_NL: Een printer installeren

note: type: Plain text
en: In Slint the CUPS print server manages printers and printing tasks. In its default configuration, recorded in the file /etc/cups/cupsd.conf, only users belonging to the `sys` (short for _system_) group are allowed to perform administrative tasks, like adding or removing a printer.
nl_NL: In Slint beheert de CUPS print server printers en afdruktaken. Standaard mogen alleen gebruikers die tot de`sys`(afkorting voor _systeem_) groep behoren - wat is vastgelegd in het bestand /etc/cups/cupsd - administratieve taken uitvoeren zoals het toevoegen of verwijderen van een printer.

note: type: Plain text
en: For a simple setup (printer attached to a desktop or laptop and not shared between machines), you just need to add one user (who will manage the printers) to the `sys` group. For instance adding the user didier_to the group `sys` can be done two ways:
nl_NL: Voor een eenvoudige configuratie (een printer gekoppeld aan een desktop pc of laptop en niet gedeeld met andere machines), hoef je slechts één gebruiker (die de printers zal beheren) aan de groep`sys`toe te voegen. Het toevoegen van de gebruiker _didier_ aan de groep`sys`kan op twee manieren:

note: type: Plain text
en: In console mode or using a terminal emulator, become root with `su -` then type:
nl_NL: In console modus of in een virtuele terminal word je root met `su` en typ je:

note: type: Plain text
en: `gpasswd --add didier sys`
nl_NL: ` gpasswd --add didier sys `

note: type: Plain text
en: In graphical mode from the Slint Control Center click on Users and Groups (System category), select the user and click Properties, then in the Groups tab check `sys`. Or the other way round (select the group then add the user to it).
nl_NL: In grafische modus klik je in het Slint Control Center op Gebruikers en Groepen (categorie Systeem), selecteer je de gebruiker en klik je op 'Eigenschappen', vervolgens vink je`sys`aan op de tab Groepen. Of andersom: selecteer de groep en voeg er de gewenste gebruiker aan toe.

note: type: Plain text
en: There are several ways to add and configure a printer (this has to be done by an user member of the group `sys`):
nl_NL: Er zijn verschillende manieren om een printer toe te voegen en te configureren (dit moet worden gedaan door een lid van de`sys`groep):

note: type: Plain text
en: From the Slint Control Center, category Hardware, click on Printer Setup to display a GUI allowing a simple setup...
nl_NL: Vanuit het Slint Control Center klik je in de categorie Hardware op Printer Setup om een GUI weer te geven waarin je een eenvoudige opstelling kunt instellen...

note: type: Plain text
en: ... Or click on Cups Print Control the display a web interface to the CUPS server. You can also display the web interface to the CUPS server typing `localhost:631` in the address field of a web browser.
nl_NL: ... of klik je op Cups Print Control dat de webinterface van de CUPS print server opent. Je kunt de webinterface ook in een webbrowser weergeven door`localhost:631` in de adresbalk te typen.

note: type: Plain text
en: If you have a Hewlett Packard device, make a right click on the *hp* logo in the notification area of the panel.
nl_NL: Als je een Hewlett Packard printer hebt, klik dan met de rechtermuisknop op het *hp* logo in het notificatiegebied van het paneel.

note: type: Plain text
en: To make any print setting the CUPS server should be running. It is started when you start Slint if the service `cups` in checked among the System Services (it is checked by default in Slint).
nl_NL: Om afdrukinstellingen te wijzigen moet de CUPS-server worden uitgevoerd. Deze wordt gestart als Slint wordt opgestart als de service`cups`is aangevinkt bij de System Services (wat het standaard is in Slint).

note: type: Title ===
en: Sound set up
nl_NL: Geluid instellen

note: type: Plain text
en: In Slint applications either send their sound output either to ALSA or to PulseAudio.
nl_NL: In Slint sturen applicaties hun geluidsuitvoer naar ALSA of PulseAudio.

note: type: Plain text
en: In the latter case PulseAudio in turn sends the output stream to an ALSA mixer which direct it to the sound cards.
nl_NL: In het laatste geval stuurt PulseAudio op zijn beurt de output stream naar een ALSA-mixer die het naar de geluidskaarten leidt.

note: type: Plain text
en: As a result, a setting like an output sound volume can always be done by an ALSA mixer, and also by a PulseAudio mixer but only in case the application sends its sound output to PulseAudio.
nl_NL: Als gevolg daarvan kan een instelling zoals het geluidsvolume altijd worden gewijzigd door een ALSA mixer, maar ook door een PulseAudio mixer als de applicatie de geluidsuitvoer naar PulseAudio stuurt.

note: type: Plain text
en: We will present now applications that can be used to modify the sound settings
nl_NL: We bespreken nu de applicaties die kunnen worden gebruikt om de geluidsinstellingen te wijzigen

note: type: Title ====
en: pavucontrol (for PulseAudio)
nl_NL: pavucontrol (voor PulseAudio)

note: type: Plain text
en: `pavucontrol` stands for PulseAudio Volume Control and is a graphical application. You can start it from a terminal or application menu, or doing a right click on the sound mixer icon on the top panel of Mate. Actually it allows more settings than just the volume control, take the time to explore all its features.
nl_NL: `pavucontrol` staat voor PulseAudio Volume Control en is een grafische applicatie. Je kunt het starten vanuit een terminal of het Toepassingen menu, of door in de bovenste werkbalk van MATE met de rechtermuisknop op het pictogram van de geluidsmixer te klikken. Er zijn meer instellingen mogelijk dan alleen de volumeregeling, neem de tijd om alle functies te ontdekken.

note: type: Plain text
en: You can also use volume control applet in the notification area of the panel: a left click allows to adjust the volume, a right click gives access to other settings and allows to start the pavucontrol mixer.
nl_NL: Je kunt ook de volume control applet gebruiken in het meldingengebied van het paneel: met de linkermuisknop kunt u het volume aanpassen en de rechtermuisknop geeft toegang tot andere instellingen en geeft de mogelijkheid om de pavucontrol mixer te starten.

note: type: Title ====
en: alsamixer (for ALSA)
nl_NL: alsamixer (voor ALSA)

note: type: Plain text
en: alsamixer is a ncurses application, providing a semi-graphical user interface.
nl_NL: alsamixer is een ncurse-applicatie met een semi-grafische gebruikersinterface.

note: type: Plain text
en: To use it type in a console or in a graphical terminal:
nl_NL: Je gebruikt ze door in een console of in een grafische terminal te typen:

note: type: Plain text
en: then:
nl_NL: vervolgens:

note: type: Plain text
en: Use the page up key to increase the volume by 5%
nl_NL: Gebruik je de PgUp-toets om het volume met 5% te verhogen

note: type: Plain text
en: Use the page down key to decrease the volume by 5%
nl_NL: Gebruik je de PgDn-toets om het volume met 5% te verlagen

note: type: Plain text
en: press Esc to leave the application.
nl_NL: Druk je op Esc om de applicatie te verlaten.

note: type: Title ====
en: amixer (for ALSA)
nl_NL: amixer (voor ALSA)

note: type: Plain text
en: The command is of the form:
nl_NL: Dit commando heeft de volgende schrijfwijze:

note: type: Plain text
en: For instance to set the main volume to 70% type:
nl_NL: Om bijvoorbeeld het hoofdvolume in te stellen op 70% typ je:

note: type: delimited block -
en: amixer sset Master 70%
nl_NL: amixer set Master 70%

note: type: Plain text
en: To know more, type one of these commands:
nl_NL: Voor meer informatie typ je een van deze commando's:

note: type: Title ====
en: sam (the Speech-Friendly Alsa Mixer)
nl_NL: sam (de Speech-Friendly Alsa Mixer)

note: type: Plain text
en: sam allows selection of the sound card to work on when there are more than one such device in your machine.
    When there is only one, it directly presents the different mixers for configuration.
nl_NL: met sam kun je een geluidskaart selecteren als je er meer dan één in je machine hebt zitten. Als er maar één is, worden direct de verschillende mixers voor configuratie weergegeven.

note: type: Plain text
en: All selections, be it sound cards, mixers or a given feature of a
     specific mixer are selected by scrolling through the available options using the up and down arrows, then entering on the desired one: +
    `q` leave the selection list and/or quits. +
    `Shift-q` exits the program from anywhere. +
    `F1` Displays any extra information if available.
nl_NL: Alle items of het nu geluidskaarten of mixers zijn of een bepaalde functie of een specifieke mixer is worden geselecteerd door de lijst door te bladeren met de op en neer pijltjestoetsen en Enter te drukken op de gewenste optie: + `q` verlaat de lijst en/of sluit af. + `Shift-q` sluit het programma af. + `F1` toont extra informatie indien beschikbaar.

note: type: Plain text
en: When the name of the desired option is known, one can instead press its first letter. First-letter navigation is case-insensitive.  That will then take you to the first selection starting with the pressed letter. Pressing the same letter again, will move you to the next option starting with that letter if more than one option like that exists.  Repeating the letter will cycle among all those options starting with that letter.
nl_NL: Als je de naam van de gewenste optie weet, kun je ook op de eerste letter hier van drukken. Deze zgn. Eerste letter navigatie is hoofdlettergevoelig. Het toont je de eerste optie die begint met de ingedrukte letter. Als je nogmaals op dezelfde letter drukt, ga je naar de volgende optie beginnend met die letter als die aanwezig is. Het herhaald indrukken van deze toets laat je wisselen tussen alle opties die beginnen met die letter.

note: type: Plain text
en: The settable features of a mixer can be listed pressing F1.
    They are presented as a selection list, showing briefly all relevant information, e.g. "playback volume down from 84 percent" is the option to lower the playback volume setting. As you can see, it also tells you what the current setting is.
nl_NL: De mogelijke instellingen van een mixer kunnen worden weergegeven door op F1 te drukken.
    Ze worden weergegeven als een keuzelijst, met een verkorte weergave van alle relevante informatie. "Verlaag het volume vanaf 84 procent" bijvoorbeeld, is de optie om het afspeelvolume te verlagen. Zoals je kunt zien wordt ook de huidige instelling getoond.

note: type: Plain text
en: sam does not work correctly in a graphical terminal. Use it in a console.
nl_NL: sam werkt niet goed in een grafische terminal. Gebruik het daarom alleen in een console.

note: type: Title ====
en: pamixer and ponymix (for PulseAudio)
nl_NL: pamixer en ponymix (voor PulseAudio)

note: type: Plain text
en: These utilities are similar, with commands in this form:
nl_NL: Deze tools lijken op elkaar met commando's met deze schrijfwijze:

note: type: delimited block -
en: pamixer <arguments>
    ponymix <arguments>
nl_NL: pamixer <argumenten>
    ponymix <argumenten>

note: type: Plain text
en: For instance to set the volume to 70% for the default sink type one of these commands:
nl_NL: Typ om bijvoorbeeld het volume op 70% in te stellen voor de standaard sink type één van deze commando's:

note: type: Plain text
en: To know more, type:
nl_NL: Voor meer informatie typ je:

note: type: Title ====
en: pacmd and pactl (for PulseAudio)
nl_NL: pacmd en pactl (voor PulseAudio)

note: type: Plain text
en: Both of these command line applications control a running PulseAudio daemon.
nl_NL: Deze twee console-toepassingen controleren een draaiende PulseAudio daemon.

note: type: Plain text
en: pacmd typed alone brings up an interactive dialog. Press Ctrl+d to exit from it but do not type exit, as that would kill PulseAudio!
nl_NL: typ pacmd en er verschijnt een interactieve dialoog. Druk op Ctrl+d om de toepassing te verlaten maar typ geen exit omdat dit PulseAudio in zijn geheel zou afsluiten!

note: type: Plain text
en: To know more:
nl_NL: Voor meer informatie typ je:

note: type: Title ====
en: Save and restore the sound level
nl_NL: Het geluidsvolume opslaan en herstellen

note: type: Plain text
en: Just make the file /etc/rc.d/rc.alsa executable. As root:
nl_NL: Maak het bestand /etc/rc.d/rc.alsa uitvoerbaar. Typ als root:

note: type: delimited block -
en: chmod /etc/rc.d/rc.alsa
nl_NL: chmod +x /etc/rc.d/rc.alsa

note: type: Plain text
en: At startup, this script will restore the previous sound settings if saved, else will set default volumes and store them, so that they will be restored at next reboot.
nl_NL: Tijdens het opstarten zal dit script eerder opgeslagen geluidsinstellingen herstellen of als die ontbreken standaard volumes instellen en opslaan, zodat ze weer kunnen worden herladen bij de volgende keer opstarten.

note: type: Plain text
en: If you don't want that this script to set the default volume type as root:
nl_NL: Als je niet wilt dat dit script het standaard volume instelt typ je als root:

note: type: Plain text
en: You can change these default sound levels with alsamixer or amixer then typing as root:
nl_NL: Je kunt de standaard geluidsniveaus nu wijzigen met alsamixer of amixer en ze bewaren door als root te typen:

note: type: Plain text
en: Then at next startup the script will restore them.
nl_NL: Het script zal ze bij de volgende keer opstarten weer op dat ingestelde niveau herstellen.

note: type: Title ===
en: Network configuration
nl_NL: Netwerkconfiguratie

note: type: Plain text
en: If you didn't set up your network settings during Slint installation, first become root by typing `su -` either in a console or in graphical terminal like mate-terminal, then type the root password.
nl_NL: Als je het netwerk niet hebt ingesteld tijdens de installatie van Slint wordt je eerst root door het typen van `su-` in een console of een grafische terminal zoals mate-terminal, en het intypen van het root-wachtwoord.

note: type: Plain text
en: Setup of the network is done by the `netsetup` script.  So you would just type the command `netsetup` in that same terminal, where you've just aquired root privileges.  You will be first asked for the hostname of your machine. you can choose any name, but mind that it has to be a single word.  Then you are asked the domain name. If the machine is not a server you can choose anyone.  After that you will be asked how your machine connects to the network. Unless you have a good reason not to (and you know what you are doing), keep the default `NetworkManager` to automatically configure the network.
nl_NL: Het netwerk wordt ingesteld met behulp van het `netsetup` script. Typ de opdracht `netsetup` in dezelfde terminal, waar je zojuist root geworden bent. Als eerste wordt je om de hostnaam van je machine gevraagd. Hier kun je iedere naam voor kiezen als het maar één woord is. Dan wordt je gevraagd om de domeinnaam. Als de machine geen server is kun je iedere naam kiezen. Daarna wordt je gevraagd hoe je machine verbinding maakt met het netwerk. Tenzij je een goede reden hebt om dat niet te doen (en je weet wat je doet), gebruik je de standaard `NetworkManager` om het netwerk automatisch te configureren.

note: type: Plain text
en: For wired connections, that should be enough to be connected on next boot automatically.
nl_NL: Voor bekabelde verbindingen moet dat genoeg zijn om automatisch met het netwerk te worden verbonden bij de volgende keer opstarten.

note: type: Plain text
en: To configure a wireless connection, two commands are available using the command line.
nl_NL: Om een draadloze verbinding te configureren zijn twee commando's via de opdrachtregel beschikbaar.

note: type: Plain text
en: Again, you can type the commands directly on the console or in a graphical terminal like mate-terminal. Type them as regular user not as root.  If you followed these instructions and became root already, you would just type `exit` to get back the regular user status.
nl_NL: Je kunt de commando's weer rechtstreeks in de console typen of in een grafische terminal zoals mate-terminal. Typ ze in dit geval als gewone gebruiker niet als root.  Als je deze instructies opvolgde en al root bent typ je `exit` om de normale gebruikersstatus terug te krijgen.

note: type: Plain text
en: The two mentioned commands are `nmtui` (dialog boxes) or `nmcli` (pure command line), both are accessible.
nl_NL: De twee genoemde commando's zijn `nmtui` (via dialoogvenster) of `nmcli` (alleen opdrachtregel).

note: type: Plain text
en: If you prefer working on a command line, make sure to read the nmcli documentation first. Just type `nmcli --help` and `man nmcli` to find out all the details.  While `nmcli` offers more possibilities, in most use-cases the functionality of `nmtui` will be sufficient for setting up your wireless network, so we will describe it here:
nl_NL: Als je liever via de opdrachtregel werkt, lees dan eerst de nmcli documentatie. Typ `nmcli --help` of `man nmcli` voor meer gedetailleerde informatie. Hoewel `nmcli` meer mogelijkheden biedt, zal de functionaliteit van `nmtui` in de meeste gevallen voldoende zijn voor het instellen van je draadloze netwerk, dus zullen we dit hier beschrijven:

note: type: Plain text
en: Using `nmtui`, you can navigate with the Tab and arrow keys. You will be proposed three options:
    `Edit a connection`
    `Activate a connection`
    `Set system hostname` +
nl_NL: In `nmtui`kun je navigeren met de Tab en pijltjestoetsen. Er worden je drie opties voorgesteld:
    `Een verbinding wijzigen`
    `Een verbinding activeren`
    `Hostnaam van het systeem instellen` +

note: type: Plain text
en: If no wireless connection has been set yet choose `Activate a connection`.  Starting from top to bottom, first the wired connections (if any) will be proposed, after that all accessible wireless networks will be listed.  Navigate with the down and up arrow keys to select the network you want, then just press Enter: you will probably be asked for the password or encryption key. Type it, use the Tab key to confirm, then exit and you are done.
nl_NL: Als er nog geen draadloze verbinding is ingesteld kies dan voor `Een verbinding activeren`.  Van boven naar beneden worden eerst de bekabelde verbindingen (indien aanwezig) getoond, daarna alle toegankelijke draadloze netwerken.  Navigeer met de pijltjestoetsen omhoog en omlaag om het gewenste netwerk te selecteren en typ dan Enter: waarschijnlijk wordt u nu gevraagd naar het wachtwoord of de encryptiesleutel. Voer deze in, bevestig het met de Tab-toets, sluit dan af en je bent klaar.

note: type: Plain text
en: In graphical mode only, instead of `nmcli` or `nmtui` you can use the application `nm-connection-editor`.
nl_NL: Alleen in grafische modus kun je in plaats van `nmcli` of `nmtui` de applicatie `nm-connection-editor` gebruiken.

note: type: Title ===
en: Services configuration
nl_NL: Services instellen

note: type: Plain text
en: You can change the default settings several ways:
nl_NL: Je kunt de standaard instellingen op meerdere manieren wijzigen:

note: type: Plain text
en: Running as root the `servicesetup` command (TUI)
nl_NL: Voer als root het `servicesetup` commando (TUI) uit

note: type: Plain text
en: In graphical mode only, using `gtkervicesetup`, accessible from the Slint Control Center, category System or typing Alt+F2 to raise a "Run..." dialog then typing *gtkservicesetup*.
nl_NL: Alleen in grafische modus met `gtkervicesetup`dat toegankelijk is vanuit het Slint Control Center in categorie Systeem of het typen van Alt+F2 om het dialoogvenster "Uitvoeren..." te openen en vervolgens *gtksetrvicesetup* te typen.

note: type: Plain text
en: As root making the relevant script executable (chmod 755 <path to the script> or non executable (chmod 644 <path to the script>). For instance to make fail2ban executable you would type: `chmod 755 /etc/rc.d/rc.fail2ban`
nl_NL: Door als root het relevante script uitvoerbaar (chmod 755 <path to the script> of niet uitvoerbaar (chmod 644 <path to the script>) te maken. Om bijvoorbeeld rc.fail2ban uitvoerbaar te maken typ je: `chmod 755 /etc/rc.d/rc.fail2ban`

note: type: Plain text
en: Only change the default settings if you know what you are doing.
nl_NL: Verander alleen de standaardinstellingen als je weet wat je doet.

note: type: Plain text
en: The services are managed by scripts whose name begin with `rc.` in the directory /etc/rc.d/. For instance the service acpi is managed by the shell script /etc/rc.d/rc.acpi. Most of the services are activated at startup if the corresponding script is executable. In the table below we indicate if it is activated at startup (`on` in the column A) or not (`off` in the column A). If the column is blank the activation of the services depends on a choice made during installation. An `A` in the column indicates that the service is activated in Auto installation mode, else is activated if chosen by the user during installation. The Package column indicate which software package provides the script corresponding to the service, case occurring
nl_NL: Services worden beheerd door scripts waarvan de naam begint met `rc.` en die zich in de map /etc/rc.d/ bevinden. De service acpi bijvoorbeeld wordt beheerd door het shell script /etc/rc.d/rc.acpi. De meeste diensten worden bij het opstarten geactiveerd als het bijbehorende script uitvoerbaar is. In onderstaande tabel geven we in kolom A aan of de service bij het opstarten geactiveerd is (`aan`) of niet (`uit`). Als de kolom leeg is, is de activering van de service afhankelijk van een keuze die tijdens de installatie is gemaakt. Een `A` in de kolom geeft aan dat de service is geactiveerd in de automatische installatiemodus of anders als de gebruiker dit zelf heeft gekozen tijdens de installatie. De Pakket kolom geeft bij welk softwarepakket het script hoort

note: type: Table
en: | *Service* | *A* | *Package* | *Purpose and comments*
    | acpi | on | acpid | Advanced Configuration and Power Interface, allows for instance to manage power or reboot pressing a button
    | alsa | on | alsa-utils | Provide default sound settings or restore those saved
    | alsa-oss | off | alsa-utils | ALSA OSS kernel modules. Not useful in most cases, not enabled by default in Slint.
    | atalk | off | netatalk | Allows Unix-like operating systems to serve as file, print and time servers for Macintosh computers.
    | atd | off | at | at and batch read shell commands from standard input (or a specified file) storing them as a job to be scheduled for execution at a later time
    | autofs | off | autofs | AutoFS provides automounting of removable media or network shares when they are inserted or accessed.
    | bind | off | bind | Name server. Most users will rely on a remote one. Enable it if you want to run a name server in this system.
    | bitlbee | on | bitlbee | BitlBee is an IRC daemon that can talk to instant messaging networks
           and acts as a gateway. Users can connect to the server with any normal
           IRC client and see their 'buddy list' in bitlbee.
    | bluetooth | on | bluez | Allows to communicate with bluetooth devices
    | brltty| | brltty | Allows to communicate with Braille terminal or screen reader. Activated if requested during installation
    | cgconfig | on | libcgroups | Runs the cgconfigparser utility that parses /etc/cgconfig.conf to setup the control group hierarchy, including setting the permissions (UID and GID) of the groups and possibly tunable parameters of the controllers. This alleviates doing that ourselves at every startup, for instance running a separate shell script. This script is executable by default but anyway won't do anything until /etc/cgconfig.conf be edited (all lines are commented out as shipped)
    | cgred | on | libcgroups | The control groups are a way to control the allocation of system resources like CPU or RAM to "groups" of users and/or processes. This script starts the cgroups rules engine daemon that automatically distributes to appropriate control groups the processes that changes their effective UID or GID. It is executable by default but to make it work you need to set rules in /etc/cgrules.conf.
    | consolekit | on | ConsoleKit2 | This daemon is used by polkit's auth agent, to check privileges of user wanting to reboot or shutdown the system, for instance.
    | cpufreq | on | sysvinit-scripts | Settings for CPU frequency and voltage scaling in the kernel.
    | crond | on | crond |The cron daemon runs in the background and executes tasks on behalf of users at the appropriate time.
    | cups | on | cups | Startup/shutdown script for the CUPS print server.
    | cups-browsed | off | cups-filters | Makes remote printers available locally.
    | dnsmask | off | dnsmask | Start/stop/restart dnsmasq (a small DNS/DHCP server)
    | dovecot | off | dovecot | Dovecot is an open source IMAP and POP3 server for Linux/UNIX-like systems, written with security foremost in mind. 
    | elogind | on | elogind | elogind is the systemd project's logind, extracted to a standalone  package.
    | espeakup | | espeakup | starts/stop/restart the espeakup console screen reader. On if user requested speech during installation or later typed speak-with espeakup
    | fail2ban | off | fail2ban | start/stops fail2ban which scans log files like /var/log/pwdfail and bans IP that makes too many password failures, and also updates firewall rules to reject the IP address.
    | fenrir | off | fenrir | starts/stop/restart the fenrir screen reader, which can be started after installation typing speak-with fenrir.
    | font | off | kbd | Sets the console font (used in Console mode, not in Graphical mode)
    | fuse | on | fuse | Load the fuse module and mount the fuse control filesystem. FUSE is a simple interface for userspace programs to export a virtual filesystem to the Linux kernel. FUSE also aims to provide a secure method for non privileged users to create and mount their own filesystem implementations.
    | fuse3 | on | fuse3 | Like fuse, but version 3 
    | gpm | on | gpm | The General Purpose Mouse server allows to cut and paste text from the screen on a Linux console.
    | haveged | on | haveged | The haveged project is an attempt to provide an easy-to-use, unpredictable random number generator based upon an adaptation of the HAVEGE algorithm.
    | httpd | off | httpd | Starts or stop the Apache web server
    | icecc-scheduler | off | icecream | Start/stop/restart the icecream (distributed compiler) scheduler
    | iceccd | off | icecream | Start/stop/restart the icecream (distributed compiler) daemon
    | inet1 | on | network-scripts | This script is used to bring up the various network interfaces.
    | inet2 | on | network-scripts | This shell script boots up the entire network system.
    | inetd | on | inetd | BSD "super-server" daemon. The user needs to edit /etc/inetd.conf for the services to be actually used.
    | ip_forward | off | network-scripts | Start/stop IP packet forwarding, needed for your computer to act as a router.
    | kadmind | off | krb5 | Start the Kerberos administration server
    | kprprod | off | krb5 | Start the Kerberos V5 slave KDC update server. 
    | krb5kdc |off | krb5 | Start krb5kdc, which is the Kerberos version 5 Authentication Service and Key Distribution Center (AS/KDC). This needs to run first on both master and secondary KDCs.
    | local | off | sysvinit-scripts | starts daemons not started by /etc/rc.d/rc.M at boot time.
    | loop | on | sysvinit-scripts | Loads the loop device kernel module.
    | lxc | off | lxc | This scripts starts (if configured to be auto-started) and stops lxc containers.
    | mcelog | off | mcelog | Starts the mcelog hardware error logging. This logs and handles CPU hardware errors on x86 systems
    | messagebus | on | dbus | The D-BUS systemwide message bus. This is a daemon which broadcasts notifications of system events and other messages, providing inter-processes communication.
    | modules | on | sysvinit-scripts | Compute the kernel modules dependencies and start other scripts that load modules not automatically loaded by eudev, possibly for specific kernel versions
    | modules.local | on | sysvinit-scripts | Load modules not automatically loaded by eudev
    | mysqld | off | mariadb | Starts/stop the MariaDB server. MariaDB is a fork of MySQL fully compatible with it
    | networkmanager| | NetworkManager | This is a daemon for automatically switching network connections to the best available connection. Activated if NetworkManager is chosen to configure the network, during or after installation
    | nfsd | off | nfs-utils | Starts/stop a nfs (Network File Server)
    | ntpd | on | ntp | Starts stop an ntp ( Net'work Time Protocol) daemon.
    | numlock| | salixtools | Activate numlock on the console
    | openldap | off | openldap | Start the ldap (Lightweight Directory Access Protocol) server
    | openvpn | off | openvpn | Start the OpenVPN (secure IP tunnel) daemon
    | pcmcia | off | pcmciautils | Script to initialize PCMCIA subsystem.
    | php-fpm | off | php | Starts the PHP FastCGI Process Manager daemon.
    | postfix | off | postfix | start Postfix, mail transport and submission agent.
    | pulseaudio | off | pulseaudio | Starts pulseaudio system-wide. This is not recommended in Slint.
    | rpc | off | rpcbind | Start/stop/restart RPC (remote process communications) daemons needed to use NFS. To run an NFS server, starting these is mandatory.
    | samba | off | samba | Start/stop/restart the Samba SMB CIFS file and print server for CIFS clients. It allows you to manage a file space or printers on a Samba host available to CIFS clients (such as PCs running Windows).
    | saslauthd | off | cyrus-sasl | saslauthd is a daemon process that handles plaintext authentication requests on behalf of the SASL library. The CMU Cyrus SASL library is mostly used to authenticate to mail servers.
    | serial | off | util-linux | Initializes and sets the serial ports on your system
    | setterm | on |util-linux | Provides the command line for the setterm utility to set the terminal attributes (primarily used for screen blanking and power management).
    | smartd | off | smartmontools | Start/stop/restart the smartd daemon, which monitors the status of S.M.A.R.T. compatible hard drives and reports any problems.
    | snmpd | off | net-snmp |Start/stop the net-snmp SNMP (Simple Network Management Protocol) daemon
    | speechd-up | | speechd-up | starts/stop/restart the speechd-up screen reader, which can be started after installation typing speak-with speechd-up.
    | sshd | on | openssh | Start/stop/restart the secure shell daemon.
    | swapinzram | on | swapinzram | Configure a swap block device in RAM using zram
    | syslog | on | sysklogd | Start/stop/restart the system logging daemons, that logs both kernel and system's messages.
    | sysstat | off | systat | Reset the system activity logs, used to compute performance statistics
    | sysvinit | on | sysvinit-scripts | This file provides basic compatibility with SystemV style startup scripts found in many binary packages
    | timidity | off | TiMidity++ | Start/stop/restart the TiMidity++ daemon. TiMidity++ is a software synthesizer. It can play MIDI files by converting them into PCM waveform data or other various audio file formats.
    | udev | on | eudev | This script initializes udev, which populates the /dev directory with device nodes, scans for devices,
    loads the appropriate kernel modules, and configures the devices.
    | ulogd | on | ulogd | starts the userspace ulogd daemon for netfilter/iptables related logging.
    | vde2 | on | vde2 | Start/stop/restart the VDE daemon. VDE is an ethernet compliant virtual network which includes tools such as 'vde_switch' and 'vdeqemu'.
    | wireless | on | wireless-tools|This script sets up PCI, USB, and 32-bit Cardbus wireless devices. Normally this script is called from rc.inet1 rather than run directly
    | yp | on | yptools | Start NIS (Network Information Services). NIS provides network-wide distribution of hostname, username, and other information databases.
nl_NL: | *Service* | *A* | *Pakket* | *Doel en commentaar*
    | acpi | on | acpid | Advanced Configuration and Power Interface, zorgt onder andere voor energiebeheer of opnieuw opstarten met een druk op een knop
    | alsa | on | alsa-utils | Zorgt voor standaard geluidsinstellingen of het laden van eerder opgeslagen instellingen
    | alsa-oss | off | alsa-utils | ALSA OSS kernel modules. Meestal niet gebruikt en daarom in Slint standaard niet ingeschakeld.
    | atalk | off | netatalk | Om Unix-achtige OS-en te kunnen inzetten als bestands-, print- en tijdservers voor Macintosh computers.
    | atd | off | at | at en batch leest shell commando's van de standaard invoer (of een opgegeven bestand) en slaat deze op als een geplande taak om op een later tijdstip uit te voeren
    | autofs | off | autofs | AutoFS zorgt voor het automatisch aankoppelen van verwijderbare media of gedeelde netwerklokaties wanneer deze worden aangesloten of benaderd.
    | bind | off | bind | Naamserver. De meeste gebruikers vertrouwen op een externe. Schakel in als je een eigen naamserver wilt draaien op je systeem.
    | bitlbee | on | bitlbee | BitlBee is een IRC daemon die met  instant  messaging  netwerken kan praten en fungeert als een gateway. Gebruikers kunnen met de server verbinden met elke normale IRC client en hun 'buddy list' in bitlbee zien.
    | bluetooth | on | bluez | Maakt communicatie met bluetooth apparaten mogelijk
    | brltty|  | brltty | Zorgt voor communicatie met een Braille terminal of schermlezer. Geactiveerd als dit tijdens de installatie is ingesteld.
    | cgconfig | on | libcgroups | Voert cgconfigparser uit die /etc/cgconfig.conf leest om de control group hierarchie in te stellen, inclusief de permissies (UID and GID) van de groups en eventuele instelbare parameters van de controllers. Dit ontlast ons dit steeds zelf te moeten doen na het opstarten door middel van het uitvoeren van een speciaal shell script. Dit script is standaard uitvoerbaar maar zal pas echt iets doen als /etc/cgconfig.conf wordt aangepast (alle regels zijn standaard als commentaar gemarkeerd)
    | cgred | on | libcgroups | De control groups zorgen voor de toekenning van systeembronnen zoals CPU-tijd or RAM aan "groups" van gebruikers en/of processen. Dit script start de cgroups rules engine daemon die automatisch de processen die hun effectieve UID or GID wijzigen aan de juiste control groups toewijst. Alhoewel het standaard uitvoerbaar is moeten er wel regels aanwezig zijn in /etc/cgrules.conf om het te laten werken.
    | consolekit | on | ConsoleKit2 | Deze daemon wordt gebruikt door polkit's auth agent om de privileges te controleren van gebruikers die bijvoorbeeld het systeem willen afsluiten of opnieuw opstarten.
    | cpufreq | on | sysvinit-scripts | Instellingen voor CPU frequentie en voltage voltage in de kernel.
    | crond | on | crond |De cron daemon draait op de achtergrond en voert gebruikerstaken uit op de ingestelde tijd.  
    | cups | on | cups | Start/stop script voor de CUPS printserver.
    | cups-browsed | off | cups-filters | Maakt printers op afstand lokaal beschikbaar.
    | dnsmask | off | dnsmask | Start/stopt/herstart dnsmasq (een kleine DNS- en DHCP-server)
    | dovecot | off | dovecot |  Dovecot is een open source IMAP en POP3 server voor Linux/UNIX-achtige systemen, geschreven met veiligheid op de eerste plaats. 
    | elogind | on | elogind | elogind is de logind van het systemd project, overgenomen als een opzichzelfstaand pakket.
    | espeakup | | espeakup | starts/stopt/herstart de espeakup console schermlezer. Is actief als spraak tijdens de installatie werd ingeschakeld of later door het typen van speak-with espeakup
    | fail2ban | off | fail2ban | start/stopt fail2ban die logbestanden zoals /var/log/pwdfail scant, blokkeert IP-adressen die teveel foute wachtwoorden geven en update hiervoor firewall regels.
    | fenrir | off | fenrir | starts/stopt/herstart de fenrir schermlezer welke na installatie met speak-with fenrir gestart kan worden.
    | font | off | kbd | Stelt het lettertype voor de console in (in Console modus, niet in Grafische modus)
    | fuse | on | fuse | Laadt de fuse module en koppelt het fuse control bestandssysteem aan. FUSE is een eenvoudige interface voor userspace programma's om een virtueel bestandssysteem naar de kernel te kunnen exporteren. FUSE laat niet gemachtigde gebruikers op een veilige manier hun eigen bestandssystemen maken en aankoppelen.
    | fuse3 | on | fuse3 | Versie 3 van FUSE
    | gpm | on | gpm | The General Purpose Mouse server laat je tekst van en in een console met de muis kopieren, knippen en plakken.
    | haveged | on | haveged |  Het haveged project is een eenvoudig te gebruiken onvoorspelbare random number generator gebaseerd op het HAVEGE algoritme.
    | httpd | off | httpd | Starts of stopt de Apache webserver
    | icecc-scheduler | off | icecream | Start/stopt/herstart de icecream (distributed compiler) scheduler
    | iceccd | off | icecream | Start/stopt/herstart de icecream (distributed compiler) daemon
    | inet1 | on | network-scripts | Dit script wordt gebruikt om de verschillende netwerkinterfaces te starten.
    | inet2 | on | network-scripts | Dit shell script start het gehele netwerksysteem.
    | inetd | on | inetd | BSD "super-server" daemon. De gebruiker dient /etc/inetd.conf aan te passen voor de daadwerkelijk te gebruiken diensten.
    | ip_forward | off | network-scripts | Start/stopt IP packet forwarding, is nodig als je je computer als router wilt gebruiken.
    | kadmind | off | krb5 | Start de Kerberos administratie server
    | kprprod | off | krb5 | Start de Kerberos V5 slave KDC update server.  
    | krb5kdc |off | krb5 |  Start krb5kdc, de Kerberos versie 5 Authentication Service en Key Distribution Center (AS/KDC). Dit moet als eerste draaien op zowel master als secundaire KDCs.
    | local | off | sysvinit-scripts | start daemons die niet worden gestart door /etc/rc.d/rc.M tijdens het opstarten.
    | loop | on | sysvinit-scripts | Laadt de loop device kernel module.
    | lxc | off | lxc | Dit scripts start (indien ingesteld om automatisch te starten) en stopt lxc containers.
    | mcelog | off | mcelog | Start de mcelog hardware error logging. Dit logt en verwerkt CPU hardware fouten op x86 systemen
    | messagebus | on | dbus | De systeembrede D-BUS message bus. Dit is een daemon die notificaties uitzendt van systeemgebeurtenissen en andere meldingen en zorgt voor communicatie tussen processen onderling.
    | modules | on | sysvinit-scripts | Bepaalt afhankelijkheden voor kernel modules en start andere scripts die modules laden die niet automatisch door uedev worden geladen voor bijvoorbeeld specifieke kernel versies
    | modules.local | on | sysvinit-scripts | Laadt modules die niet automatisch door uedev worden geladen
    | mysqld | off | mariadb | Start/stopt de MariaDB server. MariaDB is een volledig compatibele afsplitsing van MySQL
    | networkmanager|  | NetworkManager | Deze daemon schakelt automatisch over naar de beste netwerkverbinding. Is actief als NetworkManager gekozen werd tijdens of na de installatie om het netwerk te configureren
    | nfsd | off | nfs-utils | Start/stopt een nfs (Network File Server)
    | ntpd | on | ntp | Start/stopt een ntp ( Network Time Protocol) daemon.
    | numlock|  | salixtools | Activeert numlock in de console
    | openldap | off | openldap | Start de ldap (Lightweight Directory Access Protocol) server
    | openvpn | off | openvpn | Start de OpenVPN (secure IP tunnel) daemon
    | pcmcia | off | pcmciautils | Script om het PCMCIA subsysteem de configureren.
    | php-fpm | off | php | Start de PHP FastCGI Process Manager daemon.
    | postfix | off | postfix | start Postfix, mail transport en submission agent.
    | pulseaudio | off | pulseaudio | Start pulseaudio systeembreed. Dit wordt niet aanbevolen  in Slint.
    | rpc | off | rpcbind | Start/stop/herstart RPC (remote process communications) daemons nodig voor NFS. Deze moeten worden gestart om een NFS server te kunnen draaien.
    | samba | off | samba | Start/stopt/herstart de Samba SMB CIFS bestands- en printserver voor CIFS clients.  It allows you to manage a file space or printers on a Samba host available to CIFS clients (such as PCs running Windows).
    | saslauthd | off | cyrus-sasl | saslauthd is a daemon process that handles plaintext authentication requests on behalf of the SASL library.  The CMU Cyrus SASL library is mostly used to authenticate to mail servers.
    | serial | off | util-linux | Initializes and sets the serial ports on your system
    | setterm | on |util-linux |  Provides the command line for the setterm utility to set the terminal attributes (primarily used for screen blanking and power management).
    | smartd | off | smartmontools | Start/stop/restart the smartd daemon, which monitors the status of S.M.A.R.T. compatible hard drives and reports any problems.
    | snmpd | off | net-snmp |Start/stop the net-snmp SNMP (Simple Network Management Protocol) daemon
    | speechd-up |  | speechd-up | starts/stop/restart the speechd-up screen reader, which can be started after installation typing speak-with speechd-up.
    | sshd | on | openssh | Start/stop/restart the secure shell daemon.
    | swapinzram | on | swapinzram | Configure a swap block device in RAM using zram
    | syslog | on | sysklogd | Start/stop/restart the system logging daemons, that logs both kernel and system's messages.
    | sysstat | off | systat | Reset the system activity logs, used to compute performance statistics
    | sysvinit | on | sysvinit-scripts | This file provides basic compatibility with SystemV style startup scripts found in many binary packages
    | syslog | on | syslogd | Start/stop/restart the system logging daemons.
    | sysstat | off | sysstat | Reset the system activity logs.
    | timidity | off | TiMidity++ | Start/stop/restart the TiMidity++ daemon. TiMidity++ is a software synthesizer. It can play MIDI files by converting them into PCM waveform data or other various audio file formats.
    | udev | on | eudev | This script initializes udev, which populates the /dev directory with device nodes, scans for devices,
    loads the appropriate kernel modules, and configures the devices.
    | ulogd | on | ulogd | starts the userspace ulogd daemon for netfilter/iptables related logging.
    | vde2 | on | vde2 | Start/stop/restart the VDE daemon. VDE is an ethernet compliant virtual network which includes tools such as 'vde_switch' and 'vdeqemu'.
    | wireless | on | wireless-tools|This script sets up PCI, USB, and 32-bit Cardbus wireless devices. Normally this script is called from rc.inet1 rather than run directly
    | yp | on | yptools | Start NIS (Network Information Services). NIS zorgt voor distributie van hostname, gebruikersnaam en andere informatie over het netwerk.

note: Glossary type: Plain text
en: You can start or stop a service using as root the command `service`. To know more type `man service`.
nl_NL: Je kunt een service starten of stoppen door als root de opdracht `service` te gebruiken. Voor meer informatie type je `man service`.

note: type: Title ==
en: Glossary
nl_NL: Woordenlijst

note: type: Plain text
en: Several definitions in this glossary are taken or adapted from https://en.wikipedia.org/wiki/Main_Page[Wikipedia] and https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/[POSIX]
nl_NL: Several definitiaans in this glossary are taken or adapted from https://en.wikipedia.org/wiki/Main_Page[Wikipedia] and https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/[POSIX]

note: type: Labeled list
en: [[application]]Application
nl_NL: [[applicatiaan]]Applicatie

note: type: Plain text
en: An application program (application for short) is a computer program designed to carry out a specific task typically requested by end-users.
nl_NL: An applicatiaan program (applicatiaan for short) is a computer program designed to carry out a specific task typically requested by end-users.

note: type: Plain text
en: Applications are not generally considered as part of the operating system, meaning that they can be added to the system after its installation. They perform non-system-related functions, such as word processing, architectural design, mechanical design, publishing, or financial analysis.
nl_NL: Toepassingen worden in het algemeen niet beschouwd als onderdeel van het besturingssysteem, wat betekent dat ze na installatie aan het systeem kunnen worden toegevoegd. Ze voeren niet-systeemgerelateerde functies uit, zoals tekstverwerking, architectuurontwerp, mechanisch ontwerp, publicatie of financiële analyse.

note: type: Labeled list
en: [[boot]]Boot
nl_NL: [[boot]]Opstarten of booten

note: type: Plain text
en: Boot means switch-on a computer to start an operating system. Several operating systems can be installed in the same computer. Select which one to load into RAM and run can be done either by the firmware or by a software named boot manager (GRUB in Slint's case). The firmware of a computer can support one of following booting mode, or both:
nl_NL: Boot means switch-aan a computer to start an operating system. Op dezelfde computer kunnen meerdere besturingssystemen worden geïnstalleerd. Select which one to load into RAM and run can be daane either by the firmware or by a software named boot manager (GRUB in Slint's case). The firmware of a computer can support aane of following booting mode, or both:

note: type: Plain text
en: In the Legacy or BIOS mode the OS is loaded executing the instructions written in a boot sector.
nl_NL: In the Legacy or BIOS mode the OS is loaded executing the instructiaans written in a boot sector.

note: type: Plain text
en: In the EFI mode the OS loader is a program stored in an executable file, located in a directory of an EFI System partition (ESP).
nl_NL: In EFI-modus wordt het besturingssysteem geladen door een OS-loader, opgeslagen in een uitvoerbaar bestand op een EFI-systeempartitie (ESP).

note: type: Plain text
en: The CPU or Central Processing Unit executes the instructions of programs.
nl_NL: De CPU of Central Processing Unit voert de instructies van programma's uit.

note: type: Labeled list
en: [[command]]Command
nl_NL: [[command]]Opdracht of commando

note: type: Plain text
en: Command is defined by https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/basedefs/V1_chap03.html#tag_03_104[POSIX] as "a directive to a <<shell,shell>> to perform a specific task".
nl_NL: Een commando of opdracht is gedefinieerd door https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/basedefs/V1_chap03.html#tag_03_104[POSIX] als "een opdracht aan een <<shell, shell>> om een specifieke taak uit te voeren".

note: type: Plain text
en: The task to perform can be an <<application,application>> or an <<utility,utility>>.
nl_NL: Die uit te voeren taak kan een <<application, programma>> of een <<utility, hulpprogramma>> zijn.

note: type: Plain text
en: The basic structure of shell commands is defined in the chapter https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/V3_chap02.html#tag_18_09[2.9 Shell Commands] of the POSIX specification.
nl_NL: De basisstructuur van shell-commando's is gedefinieerd in het hoofdstuk https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/V3_chap02.html#tag_18_09[2.9 Shell-commando's] van de POSIX-specificatie.

note: type: Plain text
en: Examples of commands are provided in <<bash shell>>.
nl_NL: De <<bash shell>> bevat voorbeelden van commando's.

note: type: Plain text
en: The word "console" refers to the beginning of computer systems, when the system administrator typed commands on a device including a keyboard and a printer, linked to the computer, the commands typed and the output from the computer being printed on the console, providing a log of both.
nl_NL: Het woord "console" verwijst naar vroegere computersystemen waarbij op dit apparaat - bestaande uit een toetsenbord en een printer gekoppeld aan een computer - door de systeembeheerder commando's werden getypt en de uitvoer werd afgedrukt, zo een log producerend.

note: type: Plain text
en: In personal computers the user type the commands on keyboard and their output is printed on a screen, that can be separated from or integrated to the computer as in a laptop.
nl_NL: In personal computers typt de gebruiker de commando's op het toetsenbord waarvan de uitvoer wordt afgedrukt op een scherm gescheiden van of geïntegreerd met de computer zoals in een laptop.

note: type: Labeled list
en: [[device]]Device
nl_NL: [[device]]Apparaat

note: type: Plain text
en: A computer peripheral or an object that appears to the application as such.[POSIX]
nl_NL: Een randapparaat of een object dat als zodanig aan de applicatie verschijnt.[POSIX]

note: type: Plain text
en: A directory is another name for a folder. File systems use directories to organize files within partitions.
nl_NL: Een directory is een andere naam voor een map. Bestandssystemen gebruiken mappen om bestanden binnen partities te organiseren.

note: type: Plain text
en: Directories can contain files and also other directories. The resulting structure can be represented as an upside-down tree. The top-level directory of a drive is named the root directory. In Linux the character / separates the levels of the tree. / alone represents the root directory, /home hosts the files belonging to users, /home/didier hosts the files belonging to user didier.  /root hosts the files of the user named root (the system's administrator).  Note: 'root' can refer to the top-level directory or the system's administrator.
nl_NL: Mappen kunnen bestanden maar ook andere mappen bevatten. De resulterende structuur kan worden weergegeven als een omgekeerde boom. De map op het hoogste niveau van een station heet de hoofdmap.  In Linux scheidt het teken / de niveaus van de boom. / alleen representeert de root directory, /home bevat de bestanden van alle gebruikers dus /home/didier bevat de bestanden van didier.  /root bevat de bestanden van de gebruiker root (de systeembeheerder).  Opmerking: 'root' kan verwijzen naar de map op het hoogste niveau maar ook naar de systeembeheerder.

note: type: Labeled list
en: [[drive]]Drive
nl_NL: [[drive]]Schijf

note: type: Plain text
en: A drive is a device that stores non volatile data, meaning that the data is not erased when the power is turned off. Examples: hard disks, SSD, USB sticks, SD cards readers, eMMC.
nl_NL: Een schijf is een apparaat dat niet-vluchtige gegevens opslaat, wat betekent dat de gegevens niet verloren gaan wanneer het apparaat of de computer wordt uitgeschakeld. Voorbeelden: harde schijven, SSD's, USB-sticks, SD kaarten en eMMC's.

note: type: Plain text
en: The media storing the data can be permanently attached to the drive or removable like SD cards, USB sticks and drives connected through USB.
nl_NL: Het medium waarop de gegevens zijn opgeslagen kan permanent met de machine verbonden zijn of verwijderbaar zoals SD-kaarten, USB-sticks en schijven die via USB zijn aangesloten.

note: type: Plain text
en: An operating system installed in a removable media or an external drive is said portable: it can be moved from a computer to another one.
nl_NL: Een besturingssysteem dat is geïnstalleerd op een verwijderbaar medium of een externe schijf is draagbaar: het kan van de ene computer naar de andere worden verplaatst.

note: type: Labeled list
en: [[display_manager]]Display manager
nl_NL: [[display_manager]]Display Manager

note: type: Plain text
en: A display manager (or login manager) is a software that displays a window on the screen in which it asks the login name and password of the user, then starts the graphical environment chosen by said user.
nl_NL: Een display-manager (of login-manager) is een programma dat een venster toont waarin wordt gevraagd naar de gebruikersnaam en het wachtwoord van de gebruiker en start vervolgens de door deze gebruiker gekozen grafische omgeving.

note: type: Labeled list
en: [[encryption]]Encryption
nl_NL: [[encryption]]Versleuteling

note: type: Plain text
en: Encryption is the process of converting data to an unrecognizable ("encrypted")  form. It is commonly used to protect sensitive information so that only authorized persons can view it. A single file or directory, a partition as well as a whole drive can be encrypted, which make it accessible only after having typed a small text called a passphrase, kept secret.
nl_NL: Versleuteling is het proces van het converteren van gegevens naar een onherkenbare ("gecodeerde") vorm. Het wordt vaak gebruikt om gevoelige informatie te beschermen, zodat alleen geautoriseerde personen die kunnen bekijken. Een enkel bestand of directory, een partitie maar ook een hele schijf kan worden versleuteld die dan alleen toegankelijk is nadat een geheime korte tekst genaamd een wachtwoordzin is ingetypt.

note: type: Labeled list
en: [[file]]File
nl_NL: [[file]]Bestand

note: type: Plain text
en: A computer file is a set of digital data gathered under the same name, recorded on a permanent storage medium, called mass storage, such as a hard disk, a SSD, a DVD, a SD card or an USB stick and handled as a unit.
nl_NL: Een computerbestand is een reeks digitale gegevens die zijn verzameld onder dezelfde naam en behandeld als een eenheid, opgeslagen op een permanent opslagmedium, genaamd massa-opslag, zoals een harde schijf, een SSD, een DVD, een SD-kaart of een USB-stick.

note: type: Plain text
en: Files can contain data like texts, images, sounds, videos or computers programs.
nl_NL: Bestanden kunnen gegevens zoals teksten, afbeeldingen, geluiden, video's of computerprogramma's bevatten.

note: type: Labeled list
en: [[file_system]]File System
nl_NL: [[file_system]]Bestandssysteem

note: type: Plain text
en: A file system is a software that manages the files and directories in a partition. It memorizes the location in the physical media of the data contained in the files, allowing to read or writing them. Examples of commonly used file systems are vfat, ntfs, ext4, f2fs. This command lists all file systems allowing to read data contained in a partition from Linux:
nl_NL: Een bestandssysteem is software die de bestanden en mappen in een partitie beheert. Het onthoudt de locatie van de gegevens in de bestanden op het fysieke medium waardoor het mogelijk is ze te lezen of te schrijven. Voorbeelden van veel gebruikte bestandssystemen zijn vfat, ntfs, ext4, f2fs. Deze opdracht geeft een overzicht van alle bestandssystemen die gegevens op een Linux-partitie bevatten:

note: type: Plain text
en: A firmware is a software that initializes and checks the hardware, then either selects and load in RAM the operating system, or starts a software called a boot manager that will do that. The firmware is held in non-volatile memory devices such as ROM, EPROM, or flash memory. It is the first software run when booting a computer. It provides a menu allowing to configure the hardware and select in which mode (Legacy or EFI) to boot, and in which order look for the operating system or other application (like the GRUB boot manager) to run.
nl_NL: De firmware is de software die de hardware initialiseert en controleert en daarna het geselecteerde besturingssysteem in het RAM laadt of start een programma genaamd boot-manager die dat zal doen. De firmware is opgeslagen in niet-vluchtige geheugens zoals ROM, EPROM, of flashgeheugen. Het is het eerste stukje software dat wordt uitgevoerd wanneer een computer opstart. Het toont een menu dat het mogelijk maakt om de hardware te configureren en de opstartmodus te selecteren (Legacy of EFI) en in welke volgorde te zoeken naar het besturingssysteem of een andere toepassing (zoals de GRUB boot manager).

note: type: Plain text
en: A Linux kernel is the software at the core of a Slint system which handles the interactions between the applications and the hardware.
nl_NL: Een Linux kernel is de software die de kern van een Slint systeem vormt en dat alle interacties afhandelt tussen de applicaties en de hardware.

note: type: Plain text
en: It presents itself as a single file, installed in the directory /boot. For instance the file /boot/vmlinuz-generic-5.12.11 is a kernel, coming from kernel-generic package.
nl_NL: Het is een enkel bestand dat is geïnstalleerd in de map /boot. Het bestand /boot/vmlinuz-generic-5.12.11 is bijvoorbeeld een kernel uit het kernel-generic pakket.

note: type: Plain text
en: At startup the kernel is copied into RAM.
nl_NL: Bij het opstarten wordt de kernel naar het RAM gekopieerd.

note: type: Plain text
en: An initrd (more accurately an initramfs or initial RAM file system for Slint) is a Linux system provided as a compressed archive file. At boot, just after the kernel has been loaded in RAM the initrd is loaded in RAM too. Its file /init runs: it loads needed kernel modules in RAM, register the devices, possibly unlock the root device, mount the pseudo file systems then switch to the root file system to actually start the system.
nl_NL: Een initrd (of iets preciezer een initramfs of eerste RAM bestandssysteem voor Slint) is een Linux systeem in de vorm van een gecomprimeerd archiefbestand. Bij het opstarten wordt vlak nadat de kernel in RAM geladen is ook de initrd in het RAM geladen. Het bestand /init wordt uitgevoerd: het laadt benodigde kernel modules in het RAM, registreert de apparaten, ontgrendelt eventueel de root-partitie en de pseudo-bestandssystemen worden aangekoppeld waarna wordt overgeschakeld naar het root bestandssysteem om het systeem daadwerkelijk te starten.

note: type: Plain text
en: An initrd presents itself as a single file, installed in the directory boot.  For instance the file initrd-generic-5.12.11 is an initrd
nl_NL: Een initrd is een enkel bestand dat ook in de map /boot is geïnstalleerd. Het bestand initrd-generic-5.12.11 is een initrd

note: type: Labeled list
en: [[live_system]]Live system
nl_NL: [[live_system]]Live systeem

note: type: Plain text
en: A live system is an operating system that, instead of being installed in a device like an hard disk or SSD, lies entirely in <<RAM>>.
nl_NL: Een live systeem is een besturingssysteem dat zich in plaats van geïnstalleerd te worden op een apparaat zoals een harde schijf of SSD geheel in het <<RAM>> bevindt.

note: type: Plain text
en: An initrd is also a live system, and so is a Slint installer wich is basically an initrd.
nl_NL: Een initrd is ook een live systeem zoals het Slint installatieprogramma in de basis ook een initrd is.

note: type: Labeled list
en: [[partition]]Partition
nl_NL: [[partition]]Partitie

note: type: Plain text
en: A partition is a section of a storage media, such as a hard disk or SSD. It is treated by the operating system as a separate logical volume, which makes it function similar to a separate device.
nl_NL: Een partitie is een deel van een opslagmedium, zoals een harde schijf of SSD. Het wordt door het besturingssysteem gezien als een afzonderlijk logisch volume, waardoor het functioneert als een opzichzelfstaand apparaat.

note: type: Labeled list
en: [[partition_table]]Partition table
nl_NL: [[partition_table]]Partitietabel

note: type: Plain text
en: A partition table is the permanent structure recording how information is laid out on a media, mainly recording the beginning and end of each partition on the media.
nl_NL: Een partitietabel is de permanente structuur waarin is vastgelegd hoe gegevens op het medium worden opgeslagen, met name het begin en het einde van elke partitie op dat medium.

note: type: Plain text
en: The most common types of partition tables are the DOS partition table, initially used by the MS-DOS operating system, and the GUID Partition Table or GPT, which allows to handle more partitions and larger drives.
nl_NL: De meest voorkomende typen partitietabellen zijn de DOS-partitietabel, aanvankelijk gebruikt door het MS-DOS-besturingssysteem, en de GUID-partitietabel of GPT, die het mogelijk maakt om meer partities en grotere schijven te kunnen gebruiken.

note: type: Labeled list
en: [[program]]Program
nl_NL: [[program]]Programma

note: type: Plain text
en: A prepared sequence of instructions to the system to accomplish a defined task. The term "program" encompasses applications written in the Shell Command Language, complex utility input languages (for example, awk, lex, sed, and so on), and high-level languages. [POSIX]
nl_NL: Een voorbereide reeks instructies voor het systeem om een gedefinieerde taak uit te voeren. De term "programma" omvat toepassingen die zijn geschreven in de shell Command Language, complexe utility-invoertalen (bijvoorbeeld awk, Lex, sed, enzovoort), en zogenaamde high-level languages. [POSIX]

note: type: Plain text
en: RAM stands for Random Access Memory. This kind of device stores volatile data, meaning that the data is erased when the power is turned off.
nl_NL: RAM staat voor Random Access Memory. Dit type geheugen slaat vluchtige gegevens op, wat betekent dat de gegevens worden gewist wanneer de stroom wordt uitgeschakeld.

note: type: Plain text
en: A program that interprets sequences of text input as commands. It may operate on an input stream or it may interactively prompt and read commands from a terminal. The syntax of the commands that can be interpreted by the shell can vary depending on the shell in use but are mainly defined in the chapter https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/V3_chap02.html[2.  Shell Command Language] of the POSIX specification.
nl_NL: Een programma dat opeenvolgende tekstinvoer als opdrachten interpreteert. Het kan werken op een invoerstroom of het kan interactief commando's lezen vanuit een terminal. De schrijfwijze van de commando's die door de shell kunnen worden geïnterpreteerd verschilt per shell maar zijn hoofdzakelijk gedefinieert in het hoofdstuk https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/V3_chap02.html[2.  Shell Command Language] van de POSIX specificatie.

note: type: Plain text
en: Slint ships several programs acting as shell, listed in the file /etc/shells. The *bash* shell is used by default.
nl_NL: Slint bevat verschillende shells weergegeven in het bestand /etc/shells. Standaard wordt de *bash* shell gebruikt.

note: type: Labeled list
en: [[swap]]Swap
nl_NL: [[swap]]Wisselgeheugen of swap

note: type: Plain text
en: A swap space is used to tentatively store data previously in RAM on a device like a hard disk or SSD, either because else the RAM would become full, or to free space in RAM to store there most frequently used data. The swap space can be a partition on a drive of type 'Linux swap' or a regular file stored in an an existing partition. There is also the 'swap in zram': in this case the data is stored in RAM but in compressed form.
nl_NL: Een swap-ruimte wordt gebruikt om gegevens uit het RAM op te slaan op een apparaat zoals een harde schijf of SSD ofwel omdat het RAM anders te vol zou worden of om RAM vrij te maken voor het opslaan van de vaakst gebruikte gegevens. De swap-ruimte kan een partitie van het type 'Linux swap' zijn op een schijf of een standaard wisselgeheugenbestand op een bestaande partitie. Er is ook zo iets als 'swap in zram': in dit geval worden de gegevens opgeslagen in RAM maar in gecomprimeerde vorm.

note: type: Plain text
en: Historically a terminal was a physical device composed of a keyboard and a screen used to type commands and receives responses from a remote computer.
nl_NL: Historisch was een terminal een fysiek apparaat bestaande uit een toetsenbord en een beeldscherm dat gebruikt werd om commando's te typen en uitvoer te lezen van een externe computer.

note: type: Plain text
en: Nowadays the commands can be typed in console (or text) mode or in graphical mode.
nl_NL: Tegenwoordig kunnen de opdrachten zowel in console (of tekst) modus als in grafische modus worden getypt.

note: type: Labeled list
en: [[utility]]Utility
nl_NL: [[utility]]Hulpprogramma of tool

note: type: Plain text
en: An utility is a program that can be invoked by name from a shell (this is also the case of some <<application,applications>>).
nl_NL: Een hulpprogramma of tool is een programma dat met zijn naam kan worden aangeroepen vanuit een shell (dit geldt ook voor sommige <application,applications>>).

note: type: Plain text
en: Utilities are a part of the operating system (but not of the kernel).  They perform system-related functions, such as listing directory contents, checking file systems, repairing file systems, or extracting system status information.
nl_NL: Hulpprogramma's maken deel uit van het besturingssysteem (maar niet van de kernel).  Ze voeren systeemgerelateerde functies uit, zoals het weergeven van directory-inhoud en bestandssystemen, het repareren van bestandssystemen of het vergaren van informatie over de systeemstatus.

note: type: Plain text
en: An utility may be invoked as a separate program that executes in a different process than the command language interpreter, or it may be implemented as a part of the command language interpreter.
nl_NL: Een hulpprogramma kan worden opgeroepen als een afzonderlijk programma dat wordt uitgevoerd in een ander proces dan de command language interpreter, of het kan worden geïmplementeerd als een onderdeel van de command language interpreter.

note: type: Plain text
en: For example, the echo command (the directive to perform a specific task) may be implemented such that the echo utility (the logic that performs the task of echoing) is in a separate program; therefore, it is executed in a process that is different from the command language interpreter. Practically this means that in this case the utility is a program distinct from the shell
nl_NL: De echo opdracht (de instructie om een bepaalde taak uit te voeren) bijvoorbeeld kan zodanig worden geïmplementeerd dat deze opdracht (de code waarmee de taak van het echo-en wordt uitgevoerd) in een apart programma staat en daarom wordt uitgevoerd in ander proces dan de command language interpreter. In de praktijk betekent dit dat in dit geval het hulpprogramma niet in de shell wordt uitgevoerd

note: type: Plain text
en: Conversely, the logic that performs the echo utility could be built into the command language interpreter; therefore, it could execute in the same process as the command language interpreter. Such an utility is said "built-in" the shell.
nl_NL: Omgekeerd kan de code waarmee het echo-programma wordt uitgevoerd, worden ingebouwd in de command language interpreter. Het wordt dan uitgevoerd in hetzelfde proces als de command language interpreter. Van een dergelijk hulpprogramma wordt gezegd dat het in de shell is ingebouwd ("built-in").

note: type: Labeled list
en: [[virtual_terminal]]Virtual terminal
nl_NL: [[virtual_terminal]]Virtuele terminal

note: type: Plain text
en: A virtual terminal is a software that simulates a physical terminal, device composed of a keyboard and a screen allowing to communicate remotely with a computer.
nl_NL: Een virtuele terminal is software die een fysieke terminal bestaande uit een toetsenbord en een beeldscherm simuleert om met een computer op afstand te communiceren.
